Coğrafi işaretli ürün · Isparta
Isparta’nın Yalvaç ilçesinde mayasız hamur, tahin ve haşlanmış patatesle hazırlanır. İsteğe bağlı yağ bileşenleri kullanılabilir; susam veya çörek otu eklenen ürün, odun ateşli taş fırında pişirilmesiyle yöresel kimlik kazanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Yalvaç Hamursuzu nedir?
Yalvaç Hamursuzu; un, su, ayçiçeği yağı, isteğe bağlı olarak tereyağı, kaymak veya kuyruk yağından biri, tahin, haşlanmış ve rendelenmiş patates, yumurta, tuz, susam veya çörek otu malzemelerinden elde edilen, mayasız bir fırıncılık mamulüdür.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Fırında pişirme
Taş fırında ve odun ateşinde pişirilir.
Hamur ve iç harç yapısı
Isparta’nın Yalvaç ilçesinde mayasız hamur, tahin ve haşlanmış patatesle hazırlanır.
Biçim ve hazırlama yöntemi
İsteğe bağlı yağ bileşenleri kullanılabilir; susam veya çörek otu eklenen ürün, odun ateşli taş fırında pişirilmesiyle yöresel kimlik kazanır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 750 g buğday unu
- 250 g su
- 80 g ayçiçek yağı
- 80 g tereyağı, kaymak veya kuyruk yağından biri
- 75 g tahin
- 50 g haşlanmış ve rendelenmiş patates
Hamurda kullanılan yumurta miktarı
Sarısı ve akı karıştırılmış bir adet yumurtanın beşte biri
Diğer malzemeler ve ölçüler
- 5 g tuz
- 10 g susam veya çörek otu
Patatesli hamur, yağlı katlar ve pişirme
Un, su ve tuz, yumuşak bir hamur haline gelinceye kadar karıştırılarak yoğrulur. Ürüne lezzet vermek ve hamurun daha yumuşak olmasını sağlamak için, hamur yoğrulurken içine haşlanmış ve rendelenmiş patates katılır. Yarım saat kadar dinlendirilen hamur, ekmek tablası üzerinde oklavayla yaklaşık 50 cm çapında ve 1 cm kalınlığında açılır.
Önceden eritilen tereyağı, kaymak veya kuyruk yağından biri, ayçiçek yağı, tahin ve tuzdan elde edilen karışım, açılan hamur üzerine kepçeyle gezdirilerek dökülür. Elle biraz daha açıldıktan sonra, rulo haline getirilir. Elde edilen rulonun uçları, kendi etrafında döndürülerek sarılır, ortada birleşince üst üste konarak beze haline getirilir. Yarım saat dinlendirilen hamur, pasanın üzerine alınır ve elle yayılarak genişletilir.
Hamurun üzerine bir yemek kaşığı yumurta dökülür, elle tüm yüzeye sürülür ve bunun da üzerine, susam veya çörek otu serpilir. Odun ateşiyle yanan taş fırının sıcaklığı 260–2800C’ye ulaştığında ve ateş kor haline geldiğinde fırına konan hamursuz, her tarafı eşit şekilde pişinceye kadar tahta kürekle aralıklarla çevrilerek yaklaşık 25 dakika pişirilir.
Fırından çıkarılan Yalvaç Hamursuzu, soğuması için temiz hamur bezlerinin üzerine serilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Tüketime kadar oda sıcaklığında ve güneş görmeyecek şekilde saklanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Yöreyle ün bağı bulunan Yalvaç Hamursuzunun tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Yöredeki bilinirliği
Geçmişi çok eskiye dayanan ve üretimi ustalık becerisi gerektiren Yalvaç Hamursuzu, üretimde kullanılan malzemelerin çeşitliliği bakımından diğer yerlerde üretilen hamursuzlardan farklılaşır. Geçmişi çok eskiye dayanan ve içeriğindeki malzemelerin çeşitliliği bakımından farklılaşan Yalvaç Hamursuzunun üretimi, ustalık becerisi gerektirmektedir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
487 tescil numaralı Yalvaç Hamursuzu mahreç işareti olarak 27 Şubat 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret ibaresi, ürünün ambalajı veya etiketi üzerinde, marka ile birlikte ve marka ibaresinden küçük olmamak üzere kullanılır.
Sicildeki denetim düzeni
Denetim mercii; Yalvaç Ticaret ve Sanayi Odası koordinasyonunda, Yalvaç Belediyesi Zabıta Müdürlüğü, Yalvaç Esnaf Odası, Yalvaç Ziraat Odası ve Yalvaç İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden en az birer personelin katılımıyla oluşur. Coğrafi işaretin kullanımına ilişkin denetimler, yılda bir kez düzenli olarak ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılır.
Denetim mercii, Yalvaç Hamursuzu üreticilerine denetçi ekibi göndererek ürünün, “ürünün tanımı ve ayırt edici özellikleri” ile “üretim metodu” kısmında belirtilen özellikleri taşıyıp taşımadığını; üretimde kullanılan malzemeler, hamurun çapı ve kalınlığı ile odun ateşiyle yanan taş fırının pişirme sıcaklığı bakımından ve ayrıca coğrafi işaretin kullanım biçiminin tescile uygunluğu bakımından kontrol eder.
Denetim tutanakları Yalvaç Ticaret ve Sanayi Odası bünyesinde arşivlenir ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak Türk Patent Ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
