Coğrafi işaretli ürün · Ordu
Ordu’nun Fatsa ilçesinde sığır ön kol ve göğüs eti bayat ekmekle çekilir. Sarımsak ve baharatlı elips köfteler yağda kızartılır; soğan, domates, biber ve maruldan hazırlanan salatayla birlikte sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Yalıköy Köftesi nedir?
Yalıköy Köftesi, Ordu’nun Fatsa ilçesinde sığır ön kol ve göğüs eti bayat ekmekle çekilir. Sarımsak ve baharatlı elips köfteler yağda kızartılır; soğan, domates, biber ve maruldan hazırlanan salatayla birlikte sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Etin sinirsiz ve çok az yağlı seçilmesi belirtilir. Kızartılmış köfte yaklaşık 30–35 g, 5–6 cm uzunluk ve 2–2,5 cm kalınlıkla tanımlanır; çiğ parça ölçüleri farklıdır.
Sığır eti ve ekmekli karışım
6–24 aylık erkek veya doğurmamış dişi sığırın ön kol ve göğüs eti kullanılır. Bir günlük bayat ekmek etle birlikte çekilir; sarımsak, kimyon, karabiber, köfte baharı ve iki tür toz biberle yoğrulur.
Çiğ ve pişmiş elips ölçüleri
Çiğ parça yaklaşık 35–40 g, 6–7 cm uzunluk ve 2,5–3 cm kalınlıktadır. Kızartma sonrası 30–35 g, 5–6 cm ve 2–2,5 cm verilir. Farklı işlem aşamaları tek çelişkili ölçü gibi değerlendirilmez.
Kızartma yağı ve salata
Köfteler 1–2 saat dinlendirilip yağda yaklaşık 5–6 dakika kızartılır. Yerel fındık yağı kızartma yağına tercihen yüzde 5–10 katılabilir; bu oran bitmiş köftenin yağ yüzdesi değildir. Soğan, domates, yeşil biber ve marul salatasıyla sunulur.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 4 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik (%) | En az | En çok |
|---|---|---|
| Kül | 1,92 | 2,92 |
| Rutubet | 40,53 | 44,74 |
| Protein | 14 | 22 |
| Yağ | 13 | 17,5 |
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Tarif ölçeği
10–12 kişilik Yalıköy Köftesi için bileşenler
Malzemeler ve ölçüler
- 1 kg sığır eti (ön kol ve göğüs kısmı)
Bir gün bekletilmiş ekmek miktarı
600 g ekmek (1 gün bekletilmiş)
Malzemeler ve ölçüler — 2. aşama
- 5 g karabiber
- 5 g kimyon
- 5 g köfte baharı
- 10 g tuz
- 40 g kırmızı tatlı toz biber
- 40 g kırmızı acı toz biber
- 5 g sarımsak
Etin ayıklanması ve ekmekle hazırlanması
Kemik, kıkırdak ve sinirlerden temizlenen sığır eti, 10–15 cm’lik küpler şeklinde doğranır. 1 gün bekletilmiş bayat ekmek küçük doğranır ve etle karıştırılarak çekilir, geniş bir kaba konur ve ortasında bir çukur açılır.
Harcın hazırlanması
Köfte baharı, kimyon, karabiber, tuz, kırmızı acı ve tatlı toz biber ve küçük doğranan sarımsak açılan çukura konur ve tüm bileşenler iyice karışıncaya kadar yoğrulur. Ele yapışmayacak kıvama gelen köfte harcından parçalar alınarak el ile elips şeklinde köfteler yapılır.
Her bir köftenin yaklaşık 35–40 g ağırlığında, 6–7 cm uzunluğunda ve 2,5–3 cm kalınlığında olması sağlanır.
Yağda kızartma
Hazırlanan köfteler 1–2 saat dinlendirildikten sonra kızgın yağda ortalama 5–6 dakika (etin rengin kahverengi olana kadar) kızartılır. Pişmiş köfteler yaklaşık 30–35 g ağırlığında, 5–6 cm uzunluğunda ve 2–2,5 cm kalınlığındadır. Tercihe göre kızartma yağına coğrafi sınırda yetişen fındıklardan elde edilen fındık yağı da %5–10 oranında eklenebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Yalıköy Köftesinin geçmişi eskiye dayanır. Coğrafi sınırın mutfak kültüründe ve ekonomisinde önemli yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunduğundan üretimin tüm aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Kızartılan Yalıköy Köfteleri servis tabağına konur ve soğan, domates, yeşilbiber ve maruldan oluşan salatayla birlikte servise sunulur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Coğrafi sınırın mutfak kültüründe ve ekonomisinde önemli yeri vardır.
Yalıköy Köftesinin bazı fizikokimyasal özellikleri Özellik (%) En az En çok Kül 1,92 2,92 Rutubet 40,53 44,74 Protein 14 22 Yağ 13 17,5 Yalıköy Köftesinin geçmişi 1960’lı yıllara dayanır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1012 tescil numaralı Yalıköy Köftesi mahreç işareti olarak 26 Ocak 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Yalıköy Köftesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Yalıköy Köftesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Ordu Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Ordu Büyükşehir Belediyesi, Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü ile Ordu Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünden ürün konusunda uzman birer üyenin katılımıyla oluşturulan en az dört kişilik denetim mercii tarafından yapılır.
Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet üzerine ise her zaman yapılır. Denetimlere esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Gerektiğinde yapılacak analizle ile ürünün fizikokimyasal özelliklerinin uygunluğu Yalıköy Köftesi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
