Coğrafi işaretli ürün · Van
Van’da iki farklı gülün çiçek yapraklarıyla hazırlanan bir reçeldir. Ayrı ayrı haşlanan güllerden reçellik gül kokuyu, tat ve aromayı; yediveren gül ise karakteristik rengi sağlar.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Van Gül Reçeli nedir?
Van Gül Reçeli hazırlanması için halk arasında “reçellik gül” veya “Gül-i Muhammedî” olarak adlandırılan ve kokusu kuvvetli olan Rosa damascena çeşidi ve “Kral Gülü” veya “yediveren gül” olarak isimlendirilen Rosa damascena semperflorens güllerinin çiçek yaprakları kullanılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Doku, renk ve tat özellikleri
Van Gül Reçeline kokusunu, tat ve aromasını reçellik gül verirken, yediveren gül ise karakteristik rengini verir.
İki gülün çiçek yaprakları
Üretimde reçellik gül ve yediveren gülün çiçek yaprakları kullanılır.
Nasıl üretilir?
Gül yapraklarının toplanması ve ayıklanması
Reçellik gülün yaprakları nazikçe toplanır, ayıklanır. Yediveren gülünün yapraklarının dibi reçele acılık verdiğinden kesilerek ayrılır.
İki gülün ayrı ayrı haşlanması
Yediveren gülün yapraklarından 175 g alınarak 400 ml su ile düdüklü tencerede 15 dakika haşlanır ve süzülür. Reçellik gülün yapraklarından 175 g alınarak 400 ml su ile 15 dakika düdüklü tencerede haşlanır. Haşlanma işleminden sonra gül suyu süzülerek bir kaba alınır ve üzeri su ile 1 litreye tamamlanır.
Şerbetleme, renk verme ve kıvama getirme
Bu suya 2 kg beyaz toz şeker eklenerek kaynatılır. Kaynayan şuruba yapraklar tekrar eklenerek kaynatılır. Şurup miktarı ayarlanırken yaprakların topaklanmayacağı bir miktar olmasına dikkat edilir. 5–6 gram limon tuzu yaklaşık 20–30 ml suda eritilerek kaynayan reçele azar azar ilave edilir. Yediveren gülün suyu reçele istenen renk elde edilinceye kadar eklenir.
Reçel, kavanozlara konulur ve kıvama gelmesi için ortalama 2 gün güneşte bekletilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Van Gül Reçeli, yörede uzun yıllardır bilinen ve kültürel birikimle günümüze ulaşan bir üründür. Ürünün hazırlanması ve pişirilmesi ustalık gerektirmektedir. Ayrıca gül yapraklarının kalitesinin korunması için en kısa zamanda reçele işlenmesi gereklidir. Bu sebeple Van Gül Reçeli hammaddesi olan gül, belirtilen coğrafi sınırdan temin edilmeli ve gül reçelinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicildeki tarihî atıf
Sicilde, Ali Çelebi’nin 1078 tarihli olarak belirtilen “Şükufename-i Musavver” (Resimli Çiçek Kitabı) adlı eserinde Van gülüne yer verildiği aktarılır.
Van’da gül yetiştiriciliği ve kullanımı
Osmanlı İmparatorluğunda Doğu Anadolu’nun önemli bir yönetim birimi ve bölgenin en büyük kenti olan Van’da gül yetiştiriciliği çok büyük bir öneme sahip olmuştur.
Bölgede, gül yapraklarından eski dönemlerden beri bazı tatlı ve içecekler hazırlanmaktadır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
505 tescil numaralı Van Gül Reçeli mahreç işareti olarak 16 Temmuz 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Van Gül Reçeli ibaresi, mahreç işareti amblemi ile birlikte ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığı durumlarda, Van Gül Reçeli ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Van Gül Reçeli denetimleri, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi koordinatörlüğünde; Van Ticaret Borsasından bir üye, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinden bir üye, Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden bir üye ile kurulacak denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim mercii, Van Gül Reçelinin yukarıda belirtilen hammadde ve üretim özellikleri açısından her yıl denetler. Ayrıca şikâyet halinde her zaman denetim gerçekleştirilir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
