Coğrafi işaretli ürün · Mersin
Mersin’de Tarsus Beyazı üzümünden elde edilen pekmez, su ve nişastayla pişirilerek palıza hazırlanır. İpe dizilmiş cevizler bu karışımla kaplanıp açık havada kurutulur; tatlandırıcı ve renklendirici kullanılmaz.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Tarsus Yayla Bandırması nedir?
Tarsus Yayla Bandırması, coğrafi işaret olarak 69 sayı ile tescilli Tarsus Beyazı Üzüm (Topacık) kullanılarak üretilen pekmezden yapılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Üretim tekniği ve ustalık
Bu pekmezin sulandırılıp nişasta ile pişirilmesiyle elde edilen karışıma, ipe dizilen ceviz içleri batırılarak kaplanması suretiyle Tarsus Yayla Bandırması üretilir.
Tarsus Yayla Bandırmasının üretimi ustalık becerisi gerektirir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Üretimde herhangi bir tatlandırıcı veya renklendirici kullanılmaz.
Nasıl hazırlanır?
Bandırmanın bileşen oranları
Üretimde kullanılan malzemeler ve oranları aşağıdaki gibidir.
Malzemeler ve ölçüler
- Üzüm pekmezi: %50 (±4)
- Su: %25 (±2)
- Ceviz içi: %15 (±2)
- Nişasta: %10 (±1)
Palıza pişirme, cevizleri kaplama ve kurutma
Üzüm pekmezi geniş bir kapta şıra kıvamına gelecek şekilde sulandırılır. Üzerine nişasta ilave edilip 45 dakika süreyle sürekli karıştırılarak pişirilir. Bu işlem sonucu elde edilen ürüne coğrafi sınırda “palıza” denir. Ceviz içi, 1/4 boyutundan daha küçük olmayacak şekilde parçalanarak temiz bir ipe iğne kullanılarak yaklaşık 50 cm uzunluğa erişinceye kadar dizilir.
İpe dizilmiş ceviz içleri, bir veya iki kez palızaya batırılarak kaplanır.
Palıza ile kaplanmış ceviz içleri, iplerinden yüksek bir yere asılarak açık ve kuru havada üç gün süre ile kurumaya bırakılır.
Nasıl muhafaza edilir?
Serin ve kuru ortamda iplere asılı şekilde 6 ay süreyle muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Tarsus Yayla Bandırmasının geçmişe dayanan üretimi, coğrafi sınıra özgü koşullar bulundurur ve ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Tarsus Yayla Bandırmasının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Geçmişi eskiye dayanan Tarsus Yayla Bandırması, eskiden bir çeşit kışlık yemiş niyetiyle hane halkının ihtiyacını karşılamak üzere üretilmekteyken zamanla ticari üretim başlamıştır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
105 tescil numaralı Tarsus Yayla Bandırması mahreç işareti olarak 4 Aralık 2008 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret koruması 10 Aralık 2004 tarihinden itibaren geçerlidir. Tarsus Yayla Bandırması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Tarsus Yayla Bandırması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Tarsus Belediyesinin koordinasyonunda, Tarsus Ticaret Odasından bir ve Tarsus Belediyesinden üç kişinin katılımıyla dört kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir. Denetim mercii tarafından; Tarsus Yayla Bandırmasının üretiminde kullanılan malzemelerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk ve Tarsus Yayla Bandırması ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
