Susurluk Tostu

Susurluk tava ekmeğinin özellikleri

Susurluk Tostu’nun ana malzemesi olan ekmeğin üretimi sadece Susurluk ilçesinde yapılmaktadır ve tost tava ekmeği olarak bilinmektedir. Tost tava ekmeğinin hazırlanışı diğer ekmeklere göre farklılık göstermektedir.

Malzemeler ve ölçüler

• 1 çuval un (50 kg)
• Tuz (350 gr sofralık rafine tuz)
• Yaş maya (yaz aylarında 500 gramlık 1 paket- kış aylarında 2 paket)
• Ekşi maya (önceden hazırlanmış olan ekmek hamurundan ekşi maya, 1 çuval un için 5 kg )
• Su (30–40 lt)

Ekmeğin hazırlanışı

Tost tava ekmeğinin üretiminde buğday unu kullanılır. Karışım için bir çuval un (50 kg) ve 1 paket yaş maya ile birlikte 5 kg kadar ekşi maya, 350 gr tuz, 40 lt su ile hamur hale gelene kadar yavaşça karıştırılır. Tost ekmeğinin diğer ekmeklerden farklı olmasının ilk sebebi yoğurma şeklidir.

Fabrikasyon olamaz çünkü ustanın el becerisi hamurun kıvamını yakalamada önemli bir unsurdur.

Ekmeklik kıvama gelmesi hava şartlarına göre değişmekte olup 15–20 dakikayı bulmaktadır. Hazır kıvama gelen hamur 30 dakika ile 1 saat arası dinlenmeye bırakılır. Dinlenmeden sonra hamurlar 560 gr ağırlığında kesilir. Ardından yuvarlanır ve tavaya alınır. Daha sonra fermantasyon odasına (buharlama-mayalama) alınır. Hamur pişirme kıvamına gelene dek bekletilir. Fermantasyon süresi hava şartlarına göre değişmektedir.

Bunun dışında ekmeğin istenilen kıvamda ve daha iyi pişmesi için altı ve üstü açık, yanlardan kapalı özel krom kaplar kullanılmaktadır. Bu kaplar ekmeğin altını delikli hale getiren alüminyum tavalara yerleştirilip içine ekmek hamuru yerleştirildikten sonra, ateş ile direk irtibatı olmayan fırınlara sürülmektedir.

Fırında pişirme

Tavaya konup bekletilen yaş hamur yaklaşık bir saat fırında pişirildikten sonra tavalarından çıkarılarak soğumaya alınır. İşlem sonucunda dışı sert, içi yumuşak ekmekler elde edilmektedir. Ekmek bir gün boyunca serin ortamda ve ahşap dolaplar içinde bekletilir. Bu işlem ekmeğin nemini koruması için uygulanmaktadır. Susurluk Tostu yapımında kullanılmak için dolaptan çıkarılan ekmek makineyle kesilerek dilimlenir ve tost için hazır hale getirilir.

Tost peynirinin özellikleri

Susurluk Tostu yapımında kullanılan peynir, en az iki ay soğuk hava ortamında bekletilmiş ve çok az tuzlu kelle peyniri olup “tost peyniri” olarak da bilinir. Bu peynir inek sütünden yapılmakta ve yağlı bir peynir olup, diğer peynirlerden farklı olarak 3 ile 6 gün arasında salamurada bekletilir. Bu süre de peynirin kendini çekmesi ve tamamen dağılmaması için ideal bir süredir.

Kaşar peyniri, beyaz peynir veya başka bir peynirle Susurluk Tostu yapılmaz.

Dana sucuğunun kapsamı

Susurluk Tostu yapımında kullanılan sucuk %100 dana etinden olmalı, kuzu, keçi veya kanatlı hayvandan yapılma sucuk olmamalıdır.

Tost yapımında kullanılan yağ

Susurluk Tostu’nun yapımında margarin kullanılır. Çünkü en ideal kızartma süresi bu şekilde yakalanır. Sıvı yağ kesinlikle kullanılmaz. Tereyağı ise yapısı itibarıyla çabuk yandığı, tostun kızarmasını hızlandırdığı ve iç malzemesinin gerektiği gibi erimesini engellediği için kullanılmaz. Eğer istek üzerine yapılması gerekirse de tereyağı en son aşamada sürülür. Ona lezzet katan ve dışını çıtır çıtır yapan margarindir.

Ekmeğin dış kısmını tamamen kaplayacak şekilde margarin sürülür.

Tostun yumuşamaması için kullanılacak margarinin içeriğindeki su oranının az olmasına dikkat edilmelidir.

Domates salçasının kullanımı

Susurluk Tostu'nun yapımında isteğe göre içine veya üzerine salça sürülür ve bu kesinlikle domates salçası olmalıdır. Domates salçası tostun üzerine direk olarak sürülmekle birlikte isteğe bağlı olarak tat vermek ve sürümünü kolaylaştırmak için 1 kg salça için 1 tatlı kaşığı tuz ve 1 tatlı kaşığı şeker ile 0,75 lt su ile karıştırılır ve elde edilen salçalı sos tost içine veya dışına sürülmek üzere hazır hale getirilir.

Salçayı çok sulandırmamak gerekir çünkü bu ekmeğin yumuşayıp hamurlaşmasına neden olacağı için istenilen gevreklik elde edilemez.

Döküm tost makinesinin özellikleri

Susurluk Tostu’nun yapılmasındaki en önemli unsurlardan biri de kullanılan makinenin hangi özellikte olduğudur. Gerçek Susurluk Tostu yapabilmek için zincirli, ağırlık ayarı olan, döküm ısıtmalı makine kullanmak gerekir. Makinenin sıcaklığı tostu yaparken 200–250 °C arasında olmalıdır.

Bir tost için ekmek dilimleri

Bir gün bekletilmiş 2 dilim kesilmiş tost tava ekmeği

Ekmek diliminin ağırlığı ve kalınlığı

• (1 dilim 45–55 gr, dilim kalınlığı 1,5–1,8 cm)

Peynirli Tost bileşenleri

65–75 gram çok az tuzlu dilimlenmiş peynir

Sucuklu Tost bileşenleri

45–50 gr dilimlenmiş sucuk

Karışık Tost bileşenleri

65–75 gram çok az tuzlu dilimlenmiş peynir, 30–35 gram dilimlenmiş sucuk

İsteğe bağlı domates salçası

• Domates salçası

Tost makinesinde kızartma ve sunum

Bir adet Susurluk Tostu elde edebilmek için gerekli olan 45–55 gr iki dilim tost ekmeği 200–250 dereceye ayarlanmış tost makinesine yerleştirilir ekmekler kızarmaya başladığında diğer tarafı çevrilir. Bu da yaklaşık olarak ekmeğin her yüzü için 20–30 sn sürmektedir. Ardından isteğe göre sucuklu tost yapılacaksa 45–50 gr dilimlenmiş sucuk bir dilim ekmeğin üzerine yerleştirilerek pişirilir.

Karışık yapılacaksa 30–35 gr olarak pişirilir ve pişirilen sucuğun üzerine 65–75 gr dilimlenmiş peynir konulur. Sadece peynirli yapılacaksa 65–75 gr dilimlenmiş peynir bir dilim kızartılmış ekmeğin üzerine konulur ve diğer kızartılmış ekmek dilimi üzerine kapatılarak tost makinesinde kızartılır. Ardından sırasıyla her iki tarafına margarin sürülerek son kez tost makinesinde kızartılır.

Tosta isteğe bağlı olarak salça veya salçalı sos sürülecekse son aşamada ya bir üst yüzüne ya da tost kapaklanmadan içinin bir yüzüne sürülür ve servise hazır hale getirilir. Servise hazır hale gelen Susurluk Tostunun ideal kalınlığı 3–3,5 cm dir.