Coğrafi işaretli ürün · Balıkesir
Savaştepe Kalemköy Üzümü, ve Alphonse Lavallee çeşidine ait bitkisel ürün niteliğinde bir üründür.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Savaştepe Kalemköy Üzümü nedir?
Savaştepe Kalemköy Üzümü, ve Alphonse Lavallee çeşidine ait bitkisel ürün niteliğinde bir üründür. Bilimsel adı Vitis vinifera'tir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Görünüm ve fiziksel özellikler
Savaştepe Kalemköy Üzümü; morumsu-siyah renkli, taneleri iri ve dolgun, şekil olarak yuvarlak, etli ve suludur. Kabuğu orta kalınlıktadır ve 1–2 adet çekirdeği bulunur. Yaşlı dalları orta uzunlukta, esmer kırmızı renkte boğumlar düz ve boğum arası orta uzunluktadır. Yaprak sapı oyuğu orta derinlikte dar, az veya çok kapalı yaprak sapı orta uzunlukta ve kalınlıkta karakteristik kırmızı-yeşil renktedir. Salkımlar orta büyüklükte, muntazam, çift omuzlu salkımları sık ve orta irilikte, saplar ise açık kırmızı renkte, orta uzunlukta ve orta kalınlıktadır. Kabuk kısmı zor soyulur, tane sapı kısa ve kırmızı-yeşildir. Bu esen rüzgâr coğrafi sınırda Savaştepe Kalemköy Üzümünün kabuk kalınlığının %10–15 oranında daha fazla olmasına sebep olur.
Kabuk kalınlığının artması meyvemsi aromayı yani üzümdeki hekzanal ve E-2-Hekzenal oranın baskın olmasını sağlar. Sicilde belirtilen teknik değerler: Savaştepe Kalemköy Üzümünün bazı ürün özellikleri Morfolojik özellikler En az En çok Salkım ağırlığı – 200 250 100 tane ağırlığı – 400 500 Salkım boyu (mm) 140 160 Salkım eni (mm) 40 55 Tane boyu (mm) 12 18 Tane eni (mm) 13 16. Kimyasal ve fiziksel özellikler En az En çok Glikoz (g/L) 78 85 Fruktoz (g/L) 78 85 Titre edilebilir asitlik (Tartarik asit cinsinden, %,) 4,00 5,00 Uçucu asitler (Asetik asit cinsinden.
Bu kapsamda G/L) 0,02 0,08 Malik asit (g/L) 1,20 1,80 Laktik asit (g/L) 0,20 0,50 Tartarik asit (g/L) 5,00 6,00 Yoğunluk (g/mL) 1,06 1,08 Ekstrakt (g/L) 180 185 Şıra ağırlığı (Brix) 16 18 pH 3,50 4,50 Maya besleyici miktarı (mg/L) 120 140 Hekzanal (%) 30 50 E-2-Hekzenal (%) 35 50.
Üzümün istenilen olgunluktaki mavi-siyah renk ve tonlarındaki rengini, tatlı ve buruk tadını aldığı dönemde hasadına başlanır.
Aroma ve bileşim
Üzüm hasadına, suda çözünür kuru madde miktarı 16° Briks derecesine ulaşınca başlanır ve 20° Brikse kadar devam edilir.
Erkencilik ve dayanıklılık
Savaştepe Kalemköy Üzümünün gövdesi dayanıklı ve orta kuvvetlidir.
Diğer ayırt edici nitelikler
İsmini ilk üretildiği köy olan Kalemköy’den alarak üretimi tüm ilçeye yayılmış ve Savaştepe ilçesiyle özdeşleşmiştir. Salkımı kanatlı ve seyrektir. Yaprakları ise orta büyüklükte, beş dilimli kenarları dişli, uzunluğu genişliğinden fazla, üst yüzü koyu yeşil renkte parlak ve tüysüz, altyüzlü ise açık yeşil ve tüylü yapıdadır. Taneleri ise orta büyüklükte yeknesak, yuvarlakça, mor siyah renkli ve parlaktır. Asma için en uygun topraklar tınlı topraklardır. Savaştepe Kalemköy Üzümü tınlı topraklarda kuvvetli kök oluşturarak iyi adapte olur. Savaştepe Kalemköy Üzümünün hasadı genellikle eylül ayında yapılır. Savaştepe ilçesinin denizden yüksekliği ortalama 290 m’dir. Savaştepe ilçesi, Marmara ve Ege Bölgesi’nin iklimi etkisindedir. İlçede yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçer. Ortalama 700–800 mm yağış.
Yıllık ortalama sıcaklık 14,5 °C olup, bu değer bağcılık için ideal kabul edilen 11–16 °C arasında ve alt sınır kabul edilen 9 °C’nin üzerindedir. Savaştepe ilçesinde yılın en rüzgârlı ayı ağustos ayıdır ve bu dönemde ortalama saatlik rüzgâr hızı 19,3 kilometre/saate kadar çıkabilir. Savaştepe Kalemköy Üzümünün yetiştiği coğrafi sınırda topraklarda potasyum miktarının yeterli olması bitkinin iyi beslenmesine ve meyvelerin yeterli gelişimi için gereklidir. Hava sıcaklığı 10 °C’ye ulaştığında vejetatif gelişme başlar ve sonbaharda bu sıcaklığın altına düşene kadar bu gelişme devam eder.
Savaştepe Kalemköy Üzümü Nasıl Yetiştirilir?
2-3 yıl.
Aşılama
Yeni tesis edilecek olan bağlarda nitelikli çelik, aşı kalemi ve fidanların kullanılması çok önemlidir.
Fidan ve anaç seçimi
Dikilecek fidanların erken dikiminde geç donlardan, geç kalmada ise aşırı sıcak ve kuraktan etkilenmemesi önemlidir. Bu asma anaçları üzerine aşılı Kalemköy Üzüm çeşidi asma fidanları kullanılır.
Yetiştirme alanı ve toprak hazırlığı
ve Dikim: Bağ kurulacak alanda toprak hazırlığı büyük önem taşır. Bağ kurulacak yerin arazi şekli ve yöneyinin durumuna uygun olarak sıra arası ve üzeri yönleri belirlenerek, gerekli işaretlemeler yapılır.
Bahçe tesisi, ekim veya dikim
Eğer eski bağ yerine dikim yapılacaksa toprak yine derin olarak sürülerek alt üst edilir. Dikime toprak tava gelip ısınınca hemen başlanmalıdır. Dikim aralığı sıra üzeri 2–2,5 metre sıra arası 3–3,5 metre olacak şekilde yapılır. Dikim derinliği ise 50–70 cm’dir. Dikimden itibaren ilk üç sene boyunca bağın büyüme, gelişme ve şekil verilmesi tamamlanır, dördüncü seneden itibaren ürün alınır.
Budama ve biçimlendirme
Budama: Asmalara terbiye şeklinin verilmesi ve korunması, verim ve kalitenin arttırılması ve sürdürülebilirliğini sağlanması ve ayrıca yaşlanma veya değişik nedenlerle zayıflamış asmaların gençleştirilmesi amacıyla kış ve yaz budamaları yapılır. Bağcılıkta kış budaması önem arz etmekte olup, bu budamada bir yıl önce sürgün hâlinde oluşan ve budama mevsiminde yıllık dal (çubuk) adını alan organların %70–80'i kesilip çıkarılır. Yaz budaması asmanın yapraklı olduğu dönemde yapılan budamadır. Bu budamada da asmanın bütününü dengeleme, üzüm miktarını ve kalitesini arttırma ve olumsuz koşulların etkisini azaltma ve yumuşatma amaçlanır. Yaz budamasında asmanın yaprak alanının içine güneş ışınlarını ve hava akımını almayı sağlayan, üzümün kalitesini yükselten yaprak, sürgün, sürgün ucu alma, salkım seyreltme işlemleri yapılır.
Bakım, sulama ve gübreleme
Asma, yıllık 450–500 mm düzenli yağış alan bölgelerde sulama olmaksızın yetiştirilebilir. Ancak yeterli yağış olmadığı dönemlerde mutlaka sulama yapılmalıdır. Gübreleme: Gübreleme işlemi için toprak ve yaprak analizi sonrasında yapılmalıdır. Asmalarda gözlerin kabarması (uyanma) öncesi taban gübrelemesi, daneler saçma veya koruk iriliğine ulaştığında ise üst gübreleme olmak üzere yılda en fazla 2 defa gübreleme yapılır.
İklim ve su koşulları
Asma gelişme devresi uzun olan bir bitki olması nedeni ile seçilen yerin yıllık sıcaklık ortalaması 10 °C’den aşağı olmamalıdır. Bu işlem ilkbaharda kış yağışlarının ardından yapılmaya başlanır.
Üretime ilişkin tamamlayıcı bilgiler
Güneş ışınlarının daha dik geldiği güney ve güneybatı yönleri güneşten daha fazla yararlandığı için çabuk ısınır ve istenilen sıcaklığa kavuşurlar. Bu yüzden Savaştepe Kalemköy üzüm bağları, güneye bakan yerlerde tesis edilmelidir. Bölgenin ekolojik yapısına uygun Amerikan Asma Anacı seçimi yapılır. Için en uygun ve yaygın tercih edilen Amerikan Asma Anaçları 5B ve 41B’dir. Nadir olarak kendi kökü üzerinde bağlar da tesis edilebilir. Sonraki aşamada ise toprağın özenle ufalanması sağlanmalıdır. Dekara 3–4 ton çiftlik gübresi verilerek 2–3 yıl dinlendirilmesi gerekir. Daha sonra çukurların açılması işlemine geçilir. Telli terbiye sistemi olarak, telli dayanak sistemlerinden duvar sistemi tercih edilir. Bağlarda yabancı otlar devamlı kontrol altında tutulmalıdır.
Böylece yabancı otların yaz ayları içinde asmaların su ve besin maddelerine ortak olması önlenir. 5–6 kürek veya dekara 2–3 ton olacak şekilde yanmış ahır gübresi toprağa karıştırılır. Ürünler işlenecek ise en kısa sürede soğuk zincir vb. Uygun koşullar sağlanarak ilgili gıda işletmelerine ulaştırılır. Savaştepe Kalemköy Üzümü; coğrafi sınırın killi tınlı toprak yapısında, organik madde içeriği yönünden nispeten düşük seviyede, su tutma kapasitesi iyi, pH değeri hafif alkali karakterde, kireç içeriği hafif orta, tuzsuz ve drenaj sorunu olmayan topraklarında yetiştirilir. Üzüm hasadına, suda çözünür kuru madde miktarı 16° Briks derecesine ulaşınca başlanır ve 20° Brikse kadar devam edilir.
Savaştepe Kalemköy Üzümü Nasıl Hasat Edilir?
Olgunlaşma ve hasat
Hasat genellikle eylül ayının ilk haftasında başlar. Suda çözünür kuru madde 16 °Briks'e ulaştığında başlayan hasat 20 °Briks'e kadar sürer. Mavi-siyah tonlara, tatlı ve buruk tada ulaşan üzümler saplarıyla birlikte salkım olarak, asmalara zarar verilmeden toplanır ve gıdayla temasa uygun kasa veya kaplara alınır.
Hasat sonrası ambalajlama
Hasat edilen ürün en kısa sürede kullanılır. Savaştepe Kalemköy Üzümü, mevzuata uygun etiket bilgileriyle dökme olarak veya gıdayla temasa uygun ambalajlarda tüketiciye sunulur.
Savaştepe Kalemköy Üzümü Ne Zaman Yetiştirilir ve Hasat Edilir? Nasıl Muhafaza Edilir?
Üretim zamanı
Savaştepe ilçesinde yılın en rüzgârlı ayı ağustos ayıdır ve bu dönemde ortalama saatlik rüzgâr hızı 19,3 kilometre/saate kadar çıkabilir. Savaştepe Kalemköy Üzümünün hasadı; genellikle eylül ayının ilk haftası başlar.
Savaştepe Kalemköy Üzümü Coğrafi Sınır İçerisinde Gerçekleşmesi Gereken Üretim, İşleme ve Diğer İşlemler
Bu ürün menşe adı olarak tescillidir. Ürünün üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tamamı belirlenen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmelidir.
Killi tınlı.
11-16 °C.
Tescil ve Denetim Bilgileri
1825 tescil numaralı Savaştepe Kalemköy Üzümü menşe adı olarak 18.02.2026 tarihinde tescil edilmiştir.
Denetimler, Balıkesir Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda sicilde belirtilen kurumlar, alan uzmanları ve yerel temsilcilerin katılımıyla oluşturulan komisyonlar tarafından gerçekleştirilir. Ürünün tescilde belirtilen özelliklere uygunluğu Yılda bir kez kontrol edilir; ayrıca ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet hâlinde denetim yapılır.
Savaştepe Kalemköy Üzümü ibaresi ve menşe adı amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde yer alır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Savaştepe Kalemköy Üzümü ibaresi ve menşe adı amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Hizmet satın alabilir.