Coğrafi işaretli ürün · Çorum
Çorum’da kapari meyveleri veya çiçek tomurcuklarıyla hazırlanır. Acılığı tuzlu suda giderilen kapariler, isteğe bağlı haşlamadan sonra sirkeli karışımda olgunlaştırılır; limon tuzu, sarımsak ve defne yaprağı isteğe göre eklenir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Osmancık Kapari Turşusu nedir?
Osmancık Kapari Turşusu, Çorum ilinde kapari bitkisinin meyveleri veya çiçek tomurcuklarından hazırlanan turşudur.
Capparis sp. olarak tanımlanan kapari; gebere, kebere ve gebre adlarıyla da bilinir. Meyve ve tomurcuklarının mayhoş-buruk tadı, turşunun ekşimsi lezzetine katkı verir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bileşenler ve isteğe bağlı ilaveler
Osmancık Kapari Turşusunun hazırlanmasında; kapari bitkisinin meyveleri ve/veya çiçek tomurcukları, su, sirke, iri salamura tuzu ile isteğe bağlı olarak limon tuzu, sarımsak ve defne yaprağı da kullanılır.
Mayhoş-buruk tat
Kapari bitkisinin kullanılan kısımlarının mayhoş-buruk tadı, Osmancık Kapari Turşusuna kendine has ekşimsi lezzetini ve aromasını kazandırır.
Kapari meyvesi veya çiçek tomurcuğu
Turşuda kapari bitkisinin meyveleri, çiçek tomurcukları veya her ikisi birlikte kullanılabilir.
Nasıl üretilir?
Bileşenler ve tarif ölçüsü
- 1 kg kapari bitkisinin meyveleri ve/veya çiçek tomurcukları
- 3 litre su
- 500 ml sirke
- 150 g iri salamura tuzu
- 30 g sarımsak (isteğe bağlı)
- 10 g limon tuzu (isteğe bağlı)
- 10 adet defne yaprağı (isteğe bağlı)
Kapari seçimi ve temizleme
Osmancık Kapari Turşusunun üretiminde; Çorum ilinde özellikle de Osmancık ilçesinde yetiştirilen kapari bitkileri tercih edilir. Turşu üretiminde kullanılan kapariler; sağlam, taze ve turşu yapımına uygun şekilde seçilir. Turşu hazırlanmasında kullanılan suyun fazla kireçli ve sert olmaması, yabancı tat ve koku içermemesi gerekir. Kapari turşusu hazırlanmasında genellikle üzüm sirkesi tercih edilir. Turşu yapımına kaparilerin ayıklanmasıyla başlanır. Ayıklanması tamamlanan kapariler özenle yıkanır.
Acılık giderme ve isteğe bağlı haşlama
Temizlenen kaparilerin acılığının giderilmesi amacıyla genellikle %10–20’lik tuzlu su/salamura içerisinde ortalama 1 hafta kadar bekletilir. Ayrıca isteğe bağlı olarak kapariler ortalama 5 dakika boyunca haşlanır. Haşlamadan sonra oda sıcaklığına gelen kapariler daha sonrasında turşu hazırlanmasında kullanılır.
Karışımın hazırlanması ve kaba yerleştirme
Osmancık Kapari Turşusu hazırlanırken; kaparilerin acılığının giderilmesi ve haşlama işleminin yeterince yapılıp yapılmadığının anlaşılmasında ustalık becerisi önemli bir yer tutar. Yeteri kadar büyüklükteki gıda ile temasa uygun bir kabın içerisine; kapariler, sirke, iri salamura tuzu, isteğe bağlı; limon tuzu, sarımsak ve defne yaprağı konulur. Daha sonra bu kap ağız kısmını kaplayacak kadar su ile doldurulur.
Bekletme ve olgunlaşma
Kabın ağzı sıkıca kapatılarak ortalama 1 ay süre ile serin ve güneş ışığı almayan bir ortamda bekletilerek fermantasyona uğraması sağlanır.
Ambalajlama ve piyasaya sunum
Osmancık Kapari Turşusu; dökme olarak ya da gıda ile temasa uygun ambalajlar ile ambalajlanarak ilgili gıda mevzuatına uygun etiket bilgileri ile piyasaya arz edilir. Ayrıca gıda işletmecileri tarafından isteğe bağlı olarak ambalajlama işlemi Çorum ili dışında da gerçekleştirilebilir.
Olgunlaşma göstergesi
Fermantasyon sırasında kaparilerin rengi koyulaşır; bu değişim tüketime hazır olma göstergesidir.
Nasıl muhafaza edilir?
Osmancık Kapari Turşusu; serin, kokulardan ari, rutubetsiz ve doğrudan güneş almayan temiz ortamlarda muhafaza edilir ve depolanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Çorum ilinde uzun bir geçmişe sahip olarak üretilen Osmancık Kapari Turşusu için kullanılacak bileşenlerin seçimi, hazırlanması ve üretim aşamaları ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle; Osmancık Kapari Turşusunun üretildiği, Çorum ili ile ün bağı bulunur.
Yöresel ad ve ürün kimliği
Osmancık Kapari Turşusu; Çorum ili Osmancık ilçesinin adı ile özdeşleşmiş işlenmiş fermente ürün grubunda olan bir turşu çeşididir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Çorum ilinde uzun bir geçmişe sahip olarak üretilen Osmancık Kapari Turşusu için kullanılacak bileşenlerin seçimi, hazırlanması ve üretim aşamaları ustalık becerisi gerektirir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1636 tescil numaralı Osmancık Kapari Turşusu mahreç işareti olarak 4 Eylül 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Osmancık Kapari Turşusu ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde yer alır. Osmancık Kapari Turşusu ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Osmancık Kaymakamlığının koordinatörlüğünde; Osmancık Kaymakamlığı ile Osmancık İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Osmancık Kaymakamlığı tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir: Osmancık Kapari Turşusu üretiminde kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, Osmancık Kapari Turşusunun üretim aşamaları, muhafazası, depolanması, ambalajlanması ve piyasaya arzı aşamalarının uygunluğu, Osmancık Kapari Turşusu ibaresinin ve mahreç işareti amblemi kullanım biçiminin uygunluğu denetlenir. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
