Coğrafi işaretli ürün · Burdur
Burdur’un Bucak yöresinde 300–700 m rakımda yetişir. İnce, pürüzsüz, açık yeşil-sarımtırak kabuğu, hoş aroması ve dişe az dokunan çekirdekleriyle tanınır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Coğrafi sınırın tamamını görüntüle
Burdur İli Bucak İlçesinin Doğusudur. (Kocaaliler Beldesi Merkez Olmak Üzere Aşağıda “Üretim Metodu” Başlığı Altında Verilen Haritada Belirtilen Alanda Yani Çamlık Beldesi, Demirli, Kızılseki, Kavacık, Çobanpınar, Kargı, Karaseki, Karacaören, Elsazı, Taşyayla, Belören Köylerinden Oluşan Bölge)Melli İnciri nedir?
Melli İnciri, Bucak yöresindeki coğrafi sınırın 300–700 m rakımlı alanlarında doğal habitatta yetişir. İnce ve pürüzsüz kabuğu açık yeşil-sarımtıraktır. Hoş aroma ve tadı, ortalama 3 cm çapı ve dişe az dokunan çekirdekleriyle tanınır; sofralık ve kurutmalık değerlendirilir.
Ayırt edici özellikleri
Anavatanı Türkiye olan incirin buradan Suriye, Filistin ve Ortadoğu üzerinden Çin ve Hindistan’a yayıldığı bilinmektedir.
2016 yılına ait Kuru-Sulu Ürün Raporuna göre yörede 67,19 dekar sulu, 738 dekar arazide Melli İnciri plantasyonu bulunmaktadır.
Erbeyli İncir Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü tarafından 2016 yılında Bucak ilçesi ve köylerinde
Sicilde Melli İncirinin yapraklanma, büyüme ve olgunlaşma gözlemleri ile taze meyve özellikleri ayrı olarak verilir.
Bitki ve olgunlaşma gözlemleri
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Sicildeki değer |
|---|---|
| Yapraklanma | 1–10 Nisan |
| Büyüme gücü | Orta |
| Gelişme durumu | Geniş habituslu, yayvan ve sarkık |
| Yaprak | 5 loplu, dar sinüslü, yeşil |
| Döllenme isteği | Var |
| Olgunlaşma | 25 Temmuz–15 Eylül |
| Yellop meyve | Yok |
Taze meyve özellikleri
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Melli İnciri çelikleme yöntemiyle çoğaltılır. Aşılama olmaksızın ürünün yöreye özgü aroma ve tadı sağlanır.
Bitki ve meyve özellikleri
Geçmişte parseller arası arazi sınır bitkisi olarak kullanılan Melli İncirinin ince ve pürüzsüz kabuğu ve hoş aroma ve tadıyla pazarda bilinirliğe sahip olmasını müteakip, sonradan çelikleme yöntemiyle tanzim edilen bahçelerde yetiştirilmesi yaygınlaşmış olup 2010 yılı verilerine göre 570 üretici tarafından toplam 61 bin ağaçta yıllık 400 ton rekolteyle Melli İnciri tarımı yapılmaktadır.
Bu yörede yetişen incirin kültür işlemleri bölgedeki çiftçiler tarafından yapılmakta olup, bölge üreticilerinin geçim kaynağına önemli katkısı olan bir üründür.
Doku, renk ve tat özellikleri
Çelikleme yöntemiyle çoğaltılan Melli İncirinin aşılama olmaksızın tüketicinin yüksek beğenisini kazanan aroma ve tadı sağlaması, açık yeşil ile sarımtırak rengi, ortalama 3 cm’lik çap değeri, dişe çok az dokunan çekirdek yapısı ise diğer ayırt edici özellikleridir.
Hammadde ve bileşim
Temel bileşen analizi sonucunda Melli yöresinden elde edilen genotiplerin diğer bölge örneklerinden ayrıldığı kanıtlanmıştır.
Tablo-1: Melli İncirinin Element İçeriği
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan melli i̇ncirinin element i̇çeriği, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 4 kayıt
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan melli i̇ncirinin element i̇çeriği, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Element | Ortalama (mg/kg) | Alt Değer (mg/kg) | Üst Değer (mg/kg) |
|---|---|---|---|
| Potasyum (K) | 184,2 | 175 | 250 |
| Magnezyum (Mg) | 275,5 | 150 | 300 |
| Manganez (Mn) | 0,559 | 0,500 | 1,000 |
| Demir (Fe) | 4,387 | 4 | 4,75 |
Tablo-2: Melli İnciri Şeker ve pH Oranları
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan melli i̇nciri şeker ve ph oranları, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Ortalama Değer | Alt Değer | Üst Değer | Analiz metodu |
|---|---|---|---|---|
| Toplam şeker oranı (%) | 20,17 | 19 | 25 | AOAC-1984-31.048 |
| pH oranı | 4,62 | 4,5 | 5,75 | TS 1813 |
Tablo-3: Melli İncirinin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan melli i̇ncirinin fiziksel ve kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan melli i̇ncirinin fiziksel ve kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Ortalama | Alt Değer | Üst Değer |
|---|---|---|---|
| Meyve eni | 43,72 mm | 30 mm | 60 mm |
| Meyve boyu | 35,40 mm | 25 mm | 40 mm |
| Meyve indeksi | 1,23 kutupları yassılaşmış | 1,18 | 1,8 |
| Tabla kalınlığı | 2,90 mm | 1,65 mm | 3 mm |
| Ostiol | 5,10 mm | 4,90 mm | 5,30 mm |
| SÇKM (%) | 22,3 | 20 | 29 |
| TEA (%) | 0,19 | 0,12 | 2 |
| Meyve sap uzunluğu | 3,76 mm | 3 mm | 4,5 mm |
Melli İnciri Nasıl Yetiştirilir?
Kışları ılık, yazları sıcak ve kuru iklimi, yıllık ortalama 18–20°C’lik sıcaklık değeri ve özellikle meyve olgunluğu ve kurutma döneminde (Ağustos-Eylül) 30°C’ye çıkan ortalama sıcaklık değeriyle Bucak yöresi incir üretimi için ideal koşullara sahiptir.
Hazırlama işlemleri
Melli İncirinin üretiminde genel incir üretim teknikleri kullanmakla aşağıdaki aşamalarda belirtilen hususlara uyulması gerekmektedir.
Çoğaltma özellikleri
Melli İncirinin yörede kendiliğinden yetişmesi, doğal yapısının korunarak çoğaltılmasına engel olmayıp, Melli İncirinde çoğaltma alınan çeliklerin köklendirilerek fidan haline getirilmesi ile mümkün olmaktadır. Köklendirmeyi teşvik edici herhangi bir kimyasal ile muamele edilmemelidir. Yörede bahçeler bu şekilde oluşturulmuştur. Özellikle son yıllarda bahçe tanziminde budama, toprak işleme, sulama, gübreleme, hastalık ve zararlılarla mücadele vb. yöntemler kullanılarak verim artırılmıştır.
Sulama işlemi
Optimal yağış isteği 625 mm olup, yıllık yağış miktarının 550 mm altına düşmesi halinde Melli İnciri sulamaya ihtiyaç duymaktadır.
Zararlılarla mücadele
Çok zorunlu haller haricinde ilaç kullanımından kaçınılacak, ilaç kullanılması gereken hallerde ise organik ilaçlar tercih edilecektir.
Gübreleme işlemi
İlçede hayvancılık yoğun olarak yapıldığından, doğal gübre sıkıntısı çekilmemektedir. Bu nedenle Melli İncirinde suni gübre değil, doğal gübre kullanılacaktır.
Kurutma işlemi
%40–45 bağıl nem kurutma için idealdir. Sicil, bağıl nem %50’nin üzerindeyken kurutma yapılmamasını belirtir. Üretim, sicildeki coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Melli İnciri, yukarıda verilen coğrafi sınır içerisindeki 300–700 m rakımlı alanlarda çoğunlukla sınır ağacı şeklinde doğal habitat içerisinde kendiliğinden yetişmektedir.
Geçmişte yapılan çalışmalarda Melli İnciri fidesinin Burdur’un yukarıda verilen coğrafi sınır dışındaki ilçelerinde ve Aydın ilinde de dikimi denenmiş, benzer şekilde farklı incir çeşitlerinin Melli İnciri coğrafi sınırı içerisinde dikimi yapılmış ancak bu denemelerin sonucunda tat, aroma ve morfolojik özellikler açısından belirtilen coğrafi sınır içerisinde yetiştirilen Melli İnciri fidelerinin özelliklerine ulaşılamamıştır.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Melli İnciri yaş veya kurutulmuş olarak tüketicinin beğenisine sunulabilir.
Kökeni ve üretim geleneği
Aromasındaki tadı oluşturan unsurlar yörenin sahip olduğu tınlı, humuslu ve kumlu yapıdaki topraktan, bulunduğu vejetasyon ortamının iklim yapısından ve yüzyıllardır doğal fide özelliklerinin korunması için başka incir çeşidine ait fidelerin yöreye dikilmemesinden kaynaklanmaktadır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Melli İnciri coğrafi işareti, marka ile birlikte ürünün üzerinde kullanılabilir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
370 tescil numaralı Melli İnciri menşe adı olarak 30 Temmuz 2018 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işareti belirlenen koşullara aykırı ve haksız kullananlar hakkında gerekli yasal takibatı başlatır.
Denetim düzeni
Melli İncirinin yukarıda belirtilen özelliklere uygun olarak üretilip üretilmediğine dair denetimler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine uygun olarak, Bucak İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinatörlüğünde; Bucak Belediye Başkanlığından konuda uzman bir kişi ve Bucak Ziraat Odasından bir mühendis olmak üzere toplam 3 kişilik denetim mercii tarafından yapılır.
Denetim mercii; Melli İncirinin yukarıda belirtilen ayırt edici özelliklere sahip olarak ve üretim yönteminde belirtilen tekniğe uygun şekilde üretilmesi, depolanması, taşınması ve pazarlanmasının kontrolünü ve coğrafi işaretin takibi konusunda gerekli denetim işlemlerini yürütür. Denetimler özellikle çoğaltma yönteminin ürünün endemik özelliğini koruması, başka incirlerin karışmaması, köylerdeki ağaç yapılarının incelenmesi, hasat zamanı meyvelerin incelenmesi gibi kontrollerden oluşacak ve iki farklı dönemden (dikim ve hasat) oluşacaktır.
Denetim düzeni · 2
Denetim mercii öncelikle Melli İncirinin üretildiği ve yaygın olarak tüketildiği bölgelerdeki üreticilere, odalara ve dağıtım- pazarlama aşamalarında faaliyet gösterenlere coğrafi işaret tescili hakkında bilgi vererek gerekleri hakkında farkındalık oluşturacaktır. Mercii, yılda 2 defa düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda/şikâyet halinde ise her zaman denetim işlemlerini yürütecek ve sonuçları raporlayacaktır.
Denetime ilişkin raporlar Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Bucak İlçe Müdürlüğü ve Bucak Belediye Başkanlığı tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna her yıl düzenli olarak gönderilir. Denetim mercii, kamu veya özel kuruluşlarından veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
