Coğrafi işaretli ürün · Konya
Konya’da koyun eti ve haşlanmış tutmaç kareleri, sarımsaklı yoğurtla çorba oluşturur. Ayrı hazırlanan küçük kakırdak hamurları tereyağında kızartılıp üstlüğe eklenir; tutmaç, kakırdak ve baharatlı sos farklı reçete kapsamlarıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Konya Tutmaç Çorbası nedir?
Konya Tutmaç Çorbası, konya’da koyun eti ve haşlanmış tutmaç kareleri, sarımsaklı yoğurtla çorba oluşturur. Ayrı hazırlanan küçük kakırdak hamurları tereyağında kızartılıp üstlüğe eklenir; tutmaç, kakırdak ve baharatlı sos farklı reçete kapsamlarıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Tutmaç ve kakırdak ayrı hamurlardır
Tutmaç hamuru un, yumurta, su ve tuzla hazırlanıp kare kesilir ve haşlanır. Kakırdak hamuru ayrı hazırlanır; mercimek büyüklüğünde kesilip tereyağında kızartılır. İki hamur partisi tek miktar olarak toplanmaz.
Koyun eti ve sarımsaklı yoğurt
Haşlanmış koyun eti, tutmaç ve sarımsaklı yoğurt karışımı birlikte kaynatılır. Naneli veya kırmızı biberli tereyağı sosu ile kızarmış kakırdaklar serviste eklenir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Tutmaç hamuru ve kızartma yağı
- 1 su bardağı buğday unu
- 1 adet yumurta
- 1/2 çay bardağı su
- 1 çay kaşığı tuz
- 1 su bardağı tereyağı (hamurları kızartmak için)
Bileşenler ve hazırlık
4 kişilik Konya Tutmaç Çorbasının üretimi için gerekli olan bileşenler aşağıdaki gibidir.
Tutmaç hamuru; un, yumurta, su ve tuz karıştırılıp yoğrularak yumuşak bir hamur hazırlanır. Hamur nemli bir bez altında yaklaşık 20 dakika dinlendirilip iki bezeye bölünür. Bezeler bıçak sırtı kalınlığında açılır ve küçük kare şeklinde kesilir. Kesilen kare hamurlar, yarım saat dinlendirilir.
Ana çorbanın malzemeleri
- 1 su bardağı tutmaç hamuru
- 250 g kuşbaşı koyun eti
- 5 su bardağı su
- 2 su bardağı süzme yoğurt
- 1 yemek kaşığı un
- 4 diş sarımsak
Sos malzemeleri
- 1 yemek kaşığı tereyağı
- 1 tatlı kaşığı nane ve/veya kırmızı pul biber
Suda pişirme
Bir tencerede 5 su bardağı su kaynatılıp et ilave edilir.
Haşlama işlemi
Etler yumuşayıncaya kadar orta ateşte haşlanır ve tuz ilave edilip 5–10 dakika daha haşlandıktan sonra ateşten alınır. Kare şeklinde kesilmiş ve dinlendirilmiş tutmaç hamurları, orta ateşte yumuşayıncaya kadar haşlanır. Kakırdak hazırlamak için bir kâsede un, yumurta ve tuz yoğrulur.
Yağda kızartma
Bir tahta üzerinde ince çubuklar halinde yuvarlanır ve mercimek büyüklüğünde kesilerek tereyağında kızartılır. Çorba bileşenlerinden yoğurt, yumurta, un ve su, bir kapta iyice karıştırılır.
Sosun hazırlanması
Sarımsaklar tuz ile dövülür ve yoğurtlu karışıma ilave edilir. Pişmiş etin suyundan karışıma eklenerek boza kıvamına getirilir. Haşlanmış etler tekrar kaynatılır ve yoğurtlu karışım etlerin üzerine dökülüp karıştırılır. Haşlanmış ve süzgeçte süzülmüş olan tutmaç hamurları da çorbaya yavaş yavaş ilave edilir.
Kaynatma işlemi
Devamlı karıştırılarak kaynatılır. Sosu hazırlamak için tereyağı tavada kızdırılır, nane ve/veya kırmızı pul biber ilave edilir ve birkaç kere karıştırdıktan sonra ateşten alınır.
Yöresiyle bağı nedir?
Konya Tutmaç Çorbasının geçmişi eskiye dayanır. Konya yemek kültürü içinde önemli bir yere sahiptir ve ustalık becerisi gerektiren coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Konya Tutmaç Çorbasının tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle ürünün coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Sicil ürünü Konya mutfak kültüründeki yeri, yöresel üretim bilgisi ve coğrafi sınırla ün bağı içinde tanımlar. Bütün üretim aşamaları Konya ili sınırlarında gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Konya Tutmaç Çorbası servis tabağına konur. Üzerine sos gezdirildikten sonra kıkırdak serpilerek servis yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil Tutmaç Çorbasının kökenini Selçuklu mutfağıyla ilişkilendirir ve Mevlânâ’nın eserlerinde yer aldığını aktarır. Bu tarihsel atıf, belgede anlatılan kültürel bağlamıyla korunur; belirtilmeyen eser adı veya icat yılı eklenmez.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
934 tescil numaralı Konya Tutmaç Çorbası mahreç işareti olarak 27 Ekim 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Konya Tutmaç Çorbası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Konya Tutmaç Çorbası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Konya Tutmaç Çorbası ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Konya Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda ve Konya Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesinden, Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Konya Gastronomi ve Turizmciler Derneğinden ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Turizm Fakültesinden konuda uzman birer temsilcinin katılımıyla oluşan dört kişilik denetim mercii tarafından yapılır.
Yılda bir kere düzenli olarak ayrıca şikâyet halinde ve ihtiyaç duyulduğu her zaman yapılacak denetimlere esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
