Coğrafi işaretli ürün · Konya
Konya’nın Karapınar ilçesinde koyun sütünden üretilir. Dinlendirilip ısıtılarak koyulaştırılan süt, önceki yoğurtla mayalanır; kaplarda örtülerek bekletilir ve soğutulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Karapınar Koyun Yoğurdu nedir?
Karapınar Koyun Yoğurdu; tür tayini analizi yapılan ve Konya ili Karapınar ilçesinde yetiştirilen koyunlardan elde edilen sütün mayalanması ile yapılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Üretimi coğrafi sınıra özgü nitelik taşır.
Üretim geleneği ve süt kaynağı
Koyunların %50’sinden fazlası Merinos melezi ırkına ait olup, diğer ırklar Merinos, Akkaraman, Akkaraman Melezi ve Anadolu Merinosudur.
Tablo-1: Taze koyun sütünün bazı özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan taze koyun sütünün bazı özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 5 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan taze koyun sütünün bazı özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Yağ tayini | % 6,00 – 8,00 |
| Asitlik | % 0,30 – 0,50 |
| Yoğunluk | 1,027 – 1,040 g / cm3 |
| Yağsız kuru madde | % 10 – 12 |
| Protein | % 5,10 – 6,10 |
Tablo-2: Karapınar Koyun Yoğurdunun bazı özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan karapınar koyun yoğurdunun bazı özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 5 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan karapınar koyun yoğurdunun bazı özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Rutubet | % 75 – 80 |
| Titre edilebilir asitlik | % 0,8 – 1,48 |
| Yağ | % 7 – 13 |
| Karbonhidrat | % 5,20 – 6,25 |
| Protein | % 5,20 – 6,25 |
Süt ve yoğurdun bileşim ölçütleri
Sicilde taze koyun sütünün ve yoğurdun bileşim ölçütleri ayrı tablolarda gösterilir.
Nasıl üretilir?
Sütün hazırlanması, ısıtılması ve koyulaştırılması
Karapınar Koyun Yoğurdunun üretiminde coğrafi alan sınırlarında otlanan koyunlardan sağılan sütler kullanılır. Sağılan sütler 40 litrelik krom süt bidonlarında biriktirilir, temiz bir tül ile süzüldükten sonra 1 saat dinlenmeye bırakılır. Süt, soğuk zincirin bozulmaması için frigo araçlarla +4 °C sıcaklıkta işleneceği mandıraya kadar taşınır.
Sonrasında büyük hacimli geniş ağızlı tava tipli alüminyum, bakır kazanlara alınarak 90–95 °C sıcaklıkta 15 dakika kadar ısıtılır.
Kerpiç, odun vb. ateşinde ocağın üzerine bir sac yerleştirilir ve sacın üzerine kum veya kül konulup yayıldıktan sonra geniş ağızlı kazan yerleştirilir. Ateş alevlendirildikten sonra sütün sürekli olarak 2–3 saat boyunca kazanda karıştırılması ile koyulaşması sağlanır. Kaynayan süt inkübasyon için 38–40 °C sıcaklığına kadar soğutulup % 3 oranında 2 gün öncesinden ayrılan taze, ekşi olmayan Karapınar Koyun Yoğurdu ile mayalanır.
Mayalama, kaplara alma ve soğukta bekletme
38–40 °C sıcaklığa kadar soğutulan sütten belirtilen miktarda alınan maya, homojen bir şekilde seyreltilir ve sütlere eklenerek karıştırılır. Mayalanan süt gıda ile temasa uygun 1–2 veya 3–5 kg’lık plastik kaplara aktarılarak kapların ağzına kapaklar ters çevrilerek konulur ve ısı kaybını engellemek için kalın örtülerle sarılıp oda sıcaklığında inkübasyona bırakılır. Gündüz hazırlanan fermantasyon karışımı 3–5 saat arası kadar bekletilir.
Süre sonunda örtüler kaldırılıp 20–24 saat kadar 2–4 °C serin bekletme ortamında bekletilir. Kapların kapakları sıkıca kapatılarak 0–4 °C sıcaklıktaki dolaplara konulur.
Nasıl muhafaza edilir?
Karapınar Koyun Yoğurdu, 1 yıl boyunca bozulmadan tüketilebilmesi için inkübasyon sonunda yoğurdun üst kısmı streç filmle kaplanarak üzerine iri kristalli kaya tuzu veya eritilmiş hayvansal kuyruk yağı dökülerek hava ile teması engellenir ve 0–4 °C sıcaklıkta dolapta 6–12 ay süre ile muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Karapınar Koyun Yoğurdu coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı bulunan Karapınar Koyun Yoğurdunun tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Karapınar Koyun Yoğurdu, coğrafi sınırda uzun bir geçmişe ve Karapınar mutfağında önemli bir yere sahiptir. Karapınar mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1772 tescil numaralı Karapınar Koyun Yoğurdu mahreç işareti olarak 5 Eylül 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Karapınar Koyun Yoğurdu ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Karapınar Koyun Yoğurdu ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler Karapınar Ticaret Borsasının koordinatörlüğünde yapılır. Karapınar İlçesi Süt Üreticileri Birliği, Karapınar İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Konya ili Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği, Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası ve Karapınar Ticaret Borsasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla altı kişiden oluşan denetim mercii görev yapar. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa; gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; kullanılan süt için tür tayini analizinin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk; ambalajlama ve muhafaza koşullarının uygunluğu ve Karapınar Koyun Yoğurdu ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
