Coğrafi işaretli ürün · Karaman
Karaman’da mayalı buğday hamuru oklavayla ince ve yuvarlak açılır. Sıcak sac üzerinde kısa sürede pişerken orta bölümü kubbe gibi şişer, ardından yassılaşır; sıcak veya soğuk olarak günlük öğünlerde tüketilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Karaman Mayalısı nedir?
Karaman Mayalısı, buğday unu, ekmek mayası, tuz ve suyla hazırlanan hamurun ince daire biçiminde açılarak sıcak sac üzerinde pişirilmesiyle üretilir. Pişerken ortası kubbe şeklinde şişer, ardından yassılaşır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hamurun ağırlığı 100–200 g, pişmiş hali ise 105–120 g kadardır.
Hamurun yapısı ve hazırlanması
Karaman Mayalı Ekmeği; ekmeklik buğday unu, ekmek mayası, tuz ve su kullanılarak Karaman ilinde üretilen ekmektir.
Sacda pişirme
Karaman Mayalı Ekmeğinin hamuru 20–25 cm çapında ve 2–2,5 mm kalınlığında daire şeklinde açılarak 300–500°C sıcaklıktaki sac üzerinde 1–3 dakika pişirilir.
Bileşim ve üretim kimliği
Hamur mayalandıktan sonra eşit bezelere ayrılır ve yeniden dinlendirilir. Elle düzleştirilen beze oklavayla ince daire biçiminde açılır. Pişirme sırasında orta kısmın kubbeleşip sonra yassılaşması ürünün belirgin özelliğidir.
İşlem ve miktar kapsamı
300–500 °C bilgisi sacın pişirme sıcaklığına aittir; ekmeğin iç sıcaklığı değildir. Sicil serin, kokusuz ve rutubetsiz ortamda beş gün, dondurucuda altı ay muhafaza belirtir; dondurucu sıcaklığını sayısal olarak vermez.
Hamur ve ekmek nasıl hazırlanır?
Malzemeler ve ölçüler
Reçete 580–620 adet Karaman Mayalısı üretimi için verilmiştir.
- 50 kg ekmeklik buğday unu
- 300–500 g ekmek mayası
- 1 kg tuz 30 litre su
Hamuru yoğurma, mayalama ve sacda pişirme
Un, maya, tuz ve su ekmek kazanında iyice karıştırılıp orta yumuşaklıkta homojen bir hamur elde edinceye kadar yaklaşık 10 dakika yoğrulur. Yoğurma işlemi genellikle makineler ile yapılır. Yoğrulan hamur, mayalanması için 30–90 dakika dinlendirilir. Mayalanma süresi kış aylarında daha uzun, yaz aylarında ise daha kısa olabilir.
Mayalanan hamur 580–620 eşit bezeye bölünür, 10 dakika kadar dinlendirilir ve her bir beze elle düzleştirildikten sonra oklava ile 2–2,5 mm kalınlığında ve 20–25 cm çapında daire şeklinde açılır. Açılan hamur, genellikle doğal gaz ile çalışan 300–500°C sıcaklıktaki sac üzerinde 1–3 dakika pişirilir. Pişen ekmeğin orta kısmı kubbe şeklinde şişer ve daha sonra yassı hale gelir.
Pişen Karaman Mayalısı, soğuması için bir süre dinlendirildikten sonra satışa arz edilir.
Muhafaza koşulları
Serin, kokulardan ari ve rutubetsiz ortamlarda 5 gün, dondurucuda ise 6 ay muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Karaman Mayalısı, Karaman mutfak kültüründe uzun geçmişi bulunan bir üründür. Yöreyle ün bağı nedeniyle bütün üretim aşamaları Karaman ilinde gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Özellikle sabah kahvaltısında olmak üzere her öğünde sıklıkla tüketilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Sıcak veya soğuk olarak tüketilebilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Karaman Mayalısının Karaman ilinde uzun bir geçmişi vardır. Coğrafi sınırın mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1517 tescil numaralı Karaman Mayalısı mahreç işareti olarak 8 Ocak 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Karaman Mayalısı Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Karaman Mayalısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimleri Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordine eder. Müdürlük, Karaman Belediyesi ve Karaman Fırıncılar Lokantacılar Pastacılar ve Gıda Maddesi Üreten İşyerleri Esnaf Odasından ikişer uzman, toplam altı kişilik denetim merciini oluşturur. Denetimler yılda en az bir kez, ayrıca şikâyet veya ihtiyaç durumunda yapılır.
Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Karaman Mayalısı ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
