Coğrafi işaretli ürün · Ordu
Ordu’nun Kabataş ilçesinde armut veya elma pekmezi, ceviz, yumurta akı ve unla hazırlanır. Pişirilip dinlendirilen helva dil biçiminde kesilir; yörede yetişen cevizler ve pekmezli üretim yöntemiyle ayrılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kabataş Helvası nedir?
Ev yapımı armut veya elma pekmezi, şeker, yumurta akı, un ve yöresel cevizle hazırlanan Kabataş tatlısıdır. Pişirilen karışım dinlendirilir ve dil biçiminde kesilerek sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Pekmez ve yöresel ceviz
Ev yapımı armut veya elma pekmezi kullanılır. Cevizin yörede yetiştirilmesi gerekir; son üründeki ceviz oranı %25–30 olarak verilir.
Dil biçiminde kesim
Karışım tamamen soğumadan, yaklaşık 20–30 °C’de kesilir. Ürünün özgün sunum biçimi dil şeklindeki kesimdir.
Cevizden ayrılmış analiz temeli
Sicil, analizlerin ürünün net kütlesindeki ceviz miktarı dikkate alınarak kalan kütle üzerinden değerlendirilmesini belirtir. Tablodaki yağ ve protein değerleri, bütün cevizli helvanın besin değerleri gibi sunulmaz.
Sicildeki analiz özellikleri
Sicilin 2. sayfasındaki analiz tablosudur. Sicilin 3. sayfası analizde ceviz miktarı düşüldükten sonra kalan kütlenin değerlendirileceğini belirtir; bütün ürünün besin tablosu değildir.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicilin 2. sayfasındaki analiz tablosudur. Sicilin 3. sayfası analizde ceviz miktarı düşüldükten sonra kalan kütlenin değerlendirileceğini belirtir; bütün ürünün besin tablosu değildir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bileşenler | Kütlece |
|---|---|
| Yağ (%) | 1-4 |
| Protein (%) | 4-7 |
| Toplam Şeker (sakaroz cinsinden) (en çok, %) | 60 |
| Rutubet (en çok, %) | 3,5 |
| Kül (en çok, %) | 1 |
| Asitlik (oleik asit cinsinden) (en çok, %) | 1,3 |
Nasıl hazırlanır?
On kilogramlık üretim reçetesi
Sicil, bu bileşen miktarlarını 10 kg üretim için verir.
- 3 kg ceviz içi
- 4 kg ev yapımı armut ya da elma pekmezi
- 2 kg şeker
- 1 kg buğday unu
- 10 yumurtanın akı
- 5 g limon tuzu
Pekmez ve şeker şurubunu hazırlama
Pekmez kor ateşte, sakız kıvamına ulaşıncaya kadar yaklaşık 2 saat karıştırılır. Sicil bu aşamada pekmez kütlesinin 4 kg’dan 2 kg’a düştüğünü belirtir.
Ayrı tavada 2 kg şeker, yarım litre suyla yaklaşık 4 saat karıştırılarak şurup hâline getirilir ve sarartılır. Kaynatma sırasında limon tuzu eklenir.
Birleştirme ve yumurta akıyla pişirme
Pekmez ve şekerli karışım ocakta yaklaşık 2 saat karıştırılarak sakız kıvamına getirilir. Kademeli olarak soğutulur; ocaktan alınıp ılıdığında çırpılmış yumurta akı eklenir. Yeniden ocağa alınarak yaklaşık 2 saat daha, sakız kıvamına ulaşıncaya kadar pişirilir.
Kavrulmuş un ve ceviz ekleme
Kavrulmuş buğday unu eklenir. Son aşamada, karışım sıcak durumdayken ceviz içi katılır. Helva kalaylı bakır teknelerde yaklaşık 24 saat dinlendirilir.
Kesim ve üretim kontrolleri
Kesim için uygun aşama, karışımın yaklaşık 20–30 °C’ye soğuduğu zamandır. Tamamen soğuması kesmeyi güçleştirir; dil biçiminde kesilir.
Sicil, malzeme ölçülerindeki toleransı en fazla %5–6 olarak verir. Üretimde kullanılan beyaz şekerin Şeker Tebliği’ne uygun olmasını, ekipmandan metal bulaşmasının önlenmesini ve hidroksimetilfurfural artışının kontrol altında tutulmasını ister.
Nasıl muhafaza edilir?
Ambalaj ve saklama kapsamı
Ambalajlama, ürünün tadını ve özelliklerini korumaya yöneliktir. Sicil, selofan, alüminyum ve plastik folyo kaplamalı malzemeleri; uzun süreli saklama gereken paketlerde ise vakumlu ambalajlamayı tarif eder. Sayısal raf ömrü veya saklama sıcaklığı verilmediğinden süre ve sıcaklık tahmin edilmez.
Yöresiyle bağı nedir?
Üründe kullanılan cevizin yörede yetiştirilen cevizlerden olması gerekmektedir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sunum ve satış biçimi
Sicil, kıvamını alması için üretimden bir gün sonra satışa sunulmasını belirtir. Dil biçimindeki helva, bakır kaplarda sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
282 tescil numaralı Kabataş Helvası mahreç işareti olarak 18.12.2017 tarihinde tescil edilmiştir.
Markalama ve ticari kullanım
Sicilde coğrafi işaretin kullanım biçimi markalama olarak belirtilir. Ticari üreticiler tescil belgesindeki üretim ve denetim koşullarına uyar; sicilde yetkilendirilmiş kurumlar üzerinden üretim ve satış yetkisi tarif edilir.
Ambalaj ve etiket kuralları
Sicile göre komisyon veya yetkilendirdiği kurumlar paket ölçülerini, ambalajdaki asgari bilgileri ve logonun yerini/büyüklüğünü belirler. Üretici, ambalajlayan firma, üretim yeri ve adedi ile fiziksel/kimyasal özellik bilgileri etiket kapsamındadır.
Sicil, işletme dışı ve turistik satışlarda ambalajın önemini vurgular; komisyon veya yetkilendirdiği kurumların tavsiye edilen satış fiyatını belirleyeceğini de anlatır. Bu ifade, güncel bir fiyat listesi veya yeni bir fiyat önerisi değildir.
Ürün ve numune denetimi
Sicilde, Ordu Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü ve Ordu Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünden uzmanlarla üç kişilik komisyon tarif edilir. Bu kurum adları sicildeki adlandırmadır. Üretim, işleme, pazarlama, hijyen ve ürün özellikleri yılda bir kez denetlenir.
Tablo değerleri ve ceviz oranı yıllık numune denetiminde değerlendirilir. Coğrafi işaretin kullanımını izleyen komisyon, haksız kullanım için hukuki işlemleri yürütür.
İşaret kullanımı ve karar düzeni
Sicil, üretim, işleme ve pazarlamanın yapıldığı yerlerde işaret kullanımı ve markalama kontrolünü altı ayda bir ayrıca tarif eder. Gerektiğinde ve şikâyet üzerine de denetim yapılabilir. Bu kontrolün kapsamı, yıllık ürün numunesi denetiminden ayrıdır.
Komisyon, ilgili yerel mercilere işaretin gerekliliklerini duyurur ve üreticilerin bilgilendirilmesini sağlar. Kararlar oylamayla ve çoğunluk oyuyla alınır. Denetimde kamu/özel kuruluşlar veya uzmanlardan yararlanılabilir. Komisyon hizmet satın alabilir; hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.
