Coğrafi işaretli ürün · Iğdır
Iğdır’da Azkan nohudu ve Morkaraman koyununun incik eti ön haşlamadan sonra sarıkök ve kuyruk yağıyla porsiyonluk kaplarda taş fırına girer. Serviste önce yemeğin suyuyla ıslatılan lavaş, ardından ezilip karıştırılan et ve nohut tüketilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Iğdır Bozbaş Yemeği nedir?
Iğdır Bozbaş Yemeği; nohut, koyunun incik kısmı, sarıkök (zerdeçal), soğan ve domatesle hazırlanan, kendine has sunumu ve tüketim şekli olan bir etli kuru baklagil yemeğidir.
Iğdır Bozbaş Yemeğinde, çok eski dönemlerden beri yörede az miktarda yetiştirilen ‘azkan’ çeşidi nohut ve yörede yetiştirilen, doğal ortamda otlatılan Mor Karaman cinsi koyunların incik denilen diz ile paça arasında kalan kısmının kullanılması ve ürünün taş fırında 6 saat pişirilmesi ürüne ayırt edici özelliklerini verir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İyi düzeydeki pişme durumu ve yüksek şişme kapasitesi vardır.
Koyunun 1 yaşından büyük ancak 2 yaşını geçmemiş dişi koyun olması gerekir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Coğrafi sınırda yetiştirilen bej renkli, koçbaşı taneli azkan çeşidi nohut kuraklığa ve yağmura dayanıklıdır.
Üretim tekniği ve ustalık
Iğdır Bozbaş Yemeğinin coğrafi sınıra özgü üretim metodu, ustalık becerisi gerektirir.
Hammadde ve bileşim
Üretiminde coğrafi sınırda yetişen nohut ve koyunun eti kullanılır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 50 g nohut
- 250 g koyun incik eti
- 10 g yemeklik kuyruk yağı
- 4 g sarıkök (zerdeçal)
- 1 dilim domates
- 1 orta boy soğan
Haşlama işlemi
Et ve bir gün önceden suda ıslatılmış nohut ayrı ayrı düdüklü tencerede sırasıyla 1,5 saat ve 30 dk süreyle haşlanır. Haşlanmış nohut, haşlanmış et, kuyruk yağı ve soğan maşrapalara doldurulur, üzeri haşlanmış etin suyuyla tamamlanır ve zerdeçal eklenir. Pişirme işleminde topraktan yapılmış, saplı, çini ve küçük bardağa benzer porsiyonluk kaplar kullanılır.
Fırında pişirme
Maşrapalar 6 saat süreyle taş fırında pişirilir. Pişirme işleminin bitmesine 10 dd kala, üzerine dilim domates ile süsleme yapılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Sicil, ürünün Iğdır ili ile ün bağını ve bütün üretim aşamalarının belirlenen coğrafi sınırda yapılmasını bildirir. Yerel mutfak geleneği ve üretim yöntemi bu bağı oluşturur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Yemek küçük maşrapalarda fırınlandıktan sonra yine maşrapa içerisinde porsiyonluk olarak sunulur. Bir kişiye bir maşrapa, bir boş çukur kap, lavaş, soğan ve salata verilerek servis yapılır. Yemek şu sırayla tüketilir. Çukur kabın içerisine lavaşlar doğranır, üzerine maşrapadan yemeğin suyu dökülür ve lavaşlar tüketilir. Sonra nohut ve et tokmakla ezilerek karıştırılır, yanında soğan veya salata yenir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
792 tescil numaralı Iğdır Bozbaş Yemeği mahreç işareti olarak 2 Temmuz 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Iğdır Bozbaş Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Iğdır Bozbaş Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetim mercii; Iğdır Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde, Iğdır Ticaret ve Sanayi Odası, Iğdır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Iğdır Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla toplam 3 kişiden oluşur. Denetimler yılda 1 defa düzenli olarak ve ayrıca şikâyet halinde veya gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan malzemelerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluğu; nohutun coğrafi sınırda yetişmesi; Iğdır Bozbaş Yemeği ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Kullanıla etin Iğdır Merkez, Aralık, Karakoyunlu veya Tuzluca ilçelerindeki kesimhanelerden belge karşılığında alınması gerekmekte olup, kontrolü tesellüm belgeleri üzerinden sağlanacaktır.
Iğdır Ticaret ve Sanayi Odası, denetime ilişkin raporları düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
