Coğrafi işaretli ürün · Erzurum
Erzurum’da yenilebilir bayat ekmek, sebzeli ve yumurtalı sıcak sosla değerlendirilir. Soğan, salça, domates ve baharatlı suya çırpılmış yumurta eklenir; ekmek üzerine gezdirilen karışımla sıcak sunulur, tereyağı isteğe bağlıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erzurum Cılbıra / Erzurum Çılbır nedir?
Erzurum Cılbıra veya Çılbır, yenilebilir bayat ekmeğin yumurtalı ve sebzeli sıcak karışımla değerlendirildiği yemektir. Soğan, biber, domates ve salçalı sos ekmeğin üzerine dökülür.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bayat ekmeğin değerlendirilmesi
Yenilebilir durumdaki bayat ekmek kullanılır. Sicil geçmişini Kurtuluş Savaşı yıllarına ve ekmeği değerlendirme geleneğine bağlar.
Yenilebilir durumdaki ekmekler yemeğin temelini oluşturur.
Çırpılmış yumurtalı sos
Soğan ve sebzeli salçalı karışıma su katılır. Çırpılmış yumurta kaynayan karışıma azar azar eklenip pişirilir ve ekmeğe dökülür.
Sebze ve yumurtalı karışım
Soğan, biber ve domates yumurtayla birlikte pişirilir.
Ürünün diğer özellikleri
Bayatlamış ancak yenilebilir durumda olan ekmekleri değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. Erzurum ilinin mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. İsteğe bağlı olarak tereyağı da kullanılabilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Tereyağı tercihinin sicildeki açıklaması
Erzurum Cılbıranın / Erzurum Çılbırın üretiminde, isteğe bağlı olarak ve tercihen, coğrafi işaret olarak 1244 sayı ile tescilli Erzurum Tereyağı kullanılabilir.
Dört porsiyonluk bileşenler
Sicilde verilen bileşen miktarları dört porsiyon ürün içindir.
- 1 adet bayat ekmek
- 40 g biber salçası
- 30 ml sıvı yağ
- 35 g tereyağı (isteğe bağlı)
- 150 g kuru soğan
- 150 g yeşilbiber (tercihen köy biberi)
- 120 g domates
- 800 ml su
- 4 adet yumurta
- 8 g tuz
- 3,1 g karabiber
- 2,6 g pul biber
Ekmeğin ve yumurtanın hazırlanması
Bayat ekmek geniş ve derin bir tabağa doğranır. Yumurtalar bir kâsede, homojen bir karışım elde edinceye kadar kısa süre çırpılır. Sıvı yağ bir tencereye konur ve ocakta, orta kuvvetteki ateşte kızdırılır. İsteğe bağlı olarak tereyağı ilave edilebilir.
Sebzelerin kavrulması
Üzerine, halka şeklinde doğranmış soğan eklenip soğanlar pembeleşinceye kadar kavrulur. Küçük doğranan yeşilbiberler, tuz, karabiber ve pul biber ilave edilip 2 dakika kadar karıştırılarak kavrulur. Üzerine, kaşıkla ezilen salça ve küçük doğranmış domatesler eklenip 5 dakika kadar pişirilir.
Su ve yumurtanın eklenmesi
Su ilave edilir ve kaynayınca ocağın ateşi kısılır; çırpılmış yumurta azar azar ve karıştırılarak eklenir.
Ekmeğin üzerine dökme ve servis
2 dakika kadar karıştırılarak pişirilen karışım, doğranmış bayat ekmeğin üzerine gezdirilerek dökülür. Erzurum Cılbıranın / Erzurum Çılbırın servisi, sıcak olarak yapılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınır, Erzurum ili olarak belirlenmiştir. Ürünün bu yöreyle ün bağı bulunur. Üretimin tüm aşamaları belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Servisi sıcak olarak yapılır.
Ekmek üzerinde servis
Pişirilmiş yumurtalı sebze karışımı derin tabaktaki doğranmış bayat ekmeğin üzerine gezdirilir. Hazırlık sıcak servis edilir; tereyağı isteğe bağlı girdi olarak bulunur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Erzurum Cılbıranın / Erzurum Çılbırın geçmişi Kurtuluş Savaşı yıllarına dayanır. Erzurum Cılbıranın / Erzurum Çılbırın coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1433 tescil numaralı Erzurum Cılbıra / Erzurum Çılbır mahreç işareti olarak 3 Ağustos 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Erzurum Cılbıra / Erzurum Çılbır ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Erzurum Ticaret Borsasının koordinasyonunda ve Erzurum Ticaret Borsası, Erzurum Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü ile Atatürk Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümünden konuda uzman birer temsilcinin katılımlarıyla oluşan 3 kişilik denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir kere, ayrıca gerekli görülen durumlarda veya şikâyet halinde her zaman yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Özellikle bayat ekmek kullanımı olmak üzere, üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Erzurum Cılbıra / Erzurum Çılbır ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu ve özel kuruluşlarından veya bunlarda görevli, uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanılabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
