Coğrafi işaretli ürün · Erzurum
Erzurum’da yetişen çaşır bitkisinin gövdesi haşlanıp soğuk suda bekletildikten sonra kaya tuzuyla salamuraya alınır. Kışın yemeklerin yanında tüketilir; çaşırla hazırlanan yöresel yemeklerde de kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erzurum Çaşır Salamurası nedir?
Erzurum Çaşır Salamurası, çaşır bitkisinin haşlanan gövdelerinin kaya tuzuyla salamuraya alınmasıyla elde edilir. Çaşır, maydanozgiller (Apiaceae) familyasından Prangos ferulacea türüdür. Üretimde bitkinin yalnızca 10–20 cm’lik gövde kısmı kullanılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Buruk bir tadı vardır.
Sicilde çaşır gövdesi, yaprak biçiminde iki kısımdan oluşan bir yapı olarak tarif edilir.
Bitki ve meyve özellikleri
Çaşır bitkisinin sadece 10–20 cm’lik gövde kısmı Erzurum Çaşır Salamurası üretiminde kullanılır. Çaşır bitkisi coğrafi sınırda çakşır, çaşur ve tetik çaşırı olarak da bilinir. Açık yeşil rengi, bitki kesildikten sonra biraz koyulaşır.
Hammadde ve bileşim
Çaşır kavurması, çaşır öldürmesi vb yemeklerin üretiminde de kullanılır.
Nasıl hazırlanır ve salamuraya alınır?
Çaşırın kaynağı
Erzurum Çaşır Salamurasının üretiminde, coğrafi sınırda yetişen çaşır bitkisi kullanılır.
Bileşenler, haşlama ve soğuk suda bekletme
5 kg Çaşır, 80 g kaya tuzu ve su Çaşır bitkisi ayıklanarak gövde kısmı alınır. İyice yıkandıktan sonra bol suda yumuşayıncaya kadar haşlanıp acı olan tadının giderilmesi amacıyla soğuk suya konulur. Her 2 saatte bir soğuk suyu değiştirilir.
Bidonlara doldurma
Toplamda 6–8 saat kadar soğuk suda beklemiş olan çaşırlar sudan çıkarılıp bidonlara koyulur. Üzerine kaya tuzu eklenip bidonun ağız kısmına kadar su doldurulur.
Hava temasını kesme ve fermantasyon
Hava ile temasını kesmek için üzerine üzüm yaprağı konur ve bidonun kapağı sıkıca kapatılır. 1 ay bekletildikten sonra fermantasyon işlemi tamamlanan Erzurum Çaşır Salamurası piyasaya arz edilir.
Hasat ve hammadde seçimi
Yabani bir bitki olup mayıs ve haziran aylarında hasadı yapılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınır, Erzurum ili olarak belirlenmiştir. Ürünün bu yöreyle ün bağı bulunur. Üretimin tüm aşamaları belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir. Ürün, yörenin mutfak kültüründe yer alır.
Sunum ve kullanım
Genellikle kışın, yemeklerin yanlarında tüketilir. Tüketilmeden önce sıcak suyla yıkanarak fazla tuzunun uzaklaştırılması sağlanır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1213 tescil numaralı Erzurum Çaşır Salamurası mahreç işareti olarak 8 Eylül 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Erzurum Çaşır Salamurası ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işaret amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılmadığında, Erzurum Çaşır Salamurası ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülebilecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Erzurum Ticaret Borsasının koordinasyonunda, Erzurum Ticaret Borsası, Atatürk Üniversitesi Turizm Fakültesi, Erzurum İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman birer üyenin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir. Denetim mercii; üretimde kullanılan malzemelerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğunu ve Erzurum Çaşır Salamurası ibaresi, logosu ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
