Coğrafi işaretli ürün · Tokat
Tokat’ın Erbaa ilçesinde mayalı hamur yağlı katlarla yuvarlak hazırlanır. Sade, cevizli veya haşhaşlı seçenekler yumurta sarısı ve susamla fırınlanır; dinlendirme sonrası sıcak, bütün veya parçalanarak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erbaa Katmeri nedir?
Erbaa Katmeri; özel amaçlı buğday unu, su, tuz, maya, ceviz içi, haşhaş tohumu, tereyağı veya sürülebilir yağ/margarin, yumurta sarısı ve susam kullanılarak hazırlanan coğrafi sınıra özgü şekilde üretilen bir katmerdir. Erbaa Katmeri; gıda ile temasa uygun tercihen taş zeminli fırınlarda pişirilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Üç ayrı çeşit
Sade katmer yalnız yağlı; cevizli katmer ceviz-yağ, haşhaşlı katmer haşhaş-yağ harçlıdır. Yüzeye yumurta sarısı ve susam uygulanır.
Katlama ve fırının rolü
Hamurun 10–12 kat hazırlanması ve katlarının özenle yağlanması ustalık gerektirir. Pişirme tercihen taş tabanlı fırında yapılır; sicil bu tercihi lezzet ve homojen pişmeyle ilişkilendirir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Toplu reçete ve harç çeşitleri
Hamur için 50 kg özel amaçlı buğday unu, 30 litre su, 500 g ekmek mayası ve 450 g tuz verilir. Harçta 7 kg tereyağı ve/veya sürülebilir yağ/margarin bulunur. Cevizli çeşitte 7 kg öğütülmüş ceviz içi, haşhaşlı çeşitte 7 kg öğütülmüş haşhaş tohumu eklenir; sade çeşidin katlarına yalnız yağ sürülür. Ceviz ve haşhaş aynı çeşitte zorunlu iki bileşen değildir.
Yüzey için 2,5 kg susam ile 2 yumurta sarısı ve 250 ml sudan hazırlanan karışım verilir. Bu miktarlar 180 adetlik reçeteye aittir.
Yoğurma, fermantasyon ve bezeler
Un, tuz, maya ve su ortalama 20 dakika yoğrulur. Hamur yumuşak, pürüzsüz, parlak, elastik ve yapışmayan kıvamda hazırlanır. Fermantasyon için yaklaşık 20 dakika bekletilir. Ortalama 450 g çiğ bezeler kesilip yuvarlanır ve yaklaşık 20 dakika daha mayalandırılır. 50 kg unla hazırlanan hamurdan yaklaşık 180 katmer elde edilir.
Yağlanan katlar ve son açma
Bezeler ortalama 40 cm çapında ve 2 cm kalınlığı geçmeyecek biçimde açılır. Yarısına çeşide göre yalnız yağ, ceviz-yağ veya haşhaş-yağ harcı sürülüp katlanır. Yeni yüzeyin yarısına yeniden harç sürülerek katlama 10–12 kat oluşturuncaya kadar sürdürülür; hamur tekrar yuvarlak biçime getirilir. Yaklaşık 30 dakika dinlendirilip ortalama 25 cm çapında açılır. Yüzeye yumurta sarısı karışımı ve susam uygulanır.
Fırında pişirme ve son dinlendirme
Tercihen taş tabanlı fırın 250–300°C sıcaklığa ısıtılır. Katmerler 10–15 dakika pişirilir. Fırından çıkan ürünler üst üste gelmeyecek biçimde dizilerek 15–20 dakika dinlendirilir ve sunuma hazırlanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Erbaa Katmeri; coğrafi sınırda uzun yıllardır bilinen, coğrafi sınırın mutfak kültürü ile ün bağı bulunan bir katmerdir. Kendine has üretim metodu ile coğrafi sınırı ile özdeşleşmiştir. Ürün hazırlamada kullanılan bileşenler ile üretim metodu bakımından farklılaşan Erbaa Katmerinin üretimi ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeple Erbaa Katmerinin tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Erbaa Katmeri sıcak, bütün olarak veya parçalarına ayrılarak sunulur. Tokat mutfak kültüründe günlük öğünlerin yanında düğün, bayram ve festival gibi özel günlerde ikram edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1375 tescil numaralı Erbaa Katmeri mahreç işareti olarak 6 Haziran 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Erbaa Katmeri ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Erbaa Katmeri ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Erbaa Belediyesinin koordinasyonunda; Erbaa İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Erbaa Belediyesinin katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Denetim raporları; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca Erbaa Belediyesi tarafından her yıl düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci, Erbaa Katmeri coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğunu, ürünün bileşen listesi ile “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığını denetler. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
