Coğrafi işaretli ürün · Balıkesir
Balıkesir’in Dursunbey ilçesinde yörede yetişen çam ve ardıçtan yapılan ahşap su matarasıdır. Kavis verilen parçalar kündekleme tekniğiyle sıkıştırılır; yapımında yapıştırıcı kimyasal kullanılmaz.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Dursunbey Yatık nedir?
Dursunbey Yatık, coğrafi sınırda yetişen çam ve ardıç ağaçlarından yapılan ahşap su matarasıdır. Dik olmayan, eğik anlamına gelmesinden dolayı yapılış ve şekil itibariyle coğrafi sınırda “yatık” ismini almıştır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Selçuklu dönemine dayanan kündekleme tekniği ile üretilen Dursunbey Yatığın kendine özgü üretim metodu vardır.
Yapıştırıcısız kündekleme
Kündekleme tekniği ile ağaca kavis verilerek parçalar sıkıştırılarak elde edilen Dursunbey Yatık yapımında yapıştırıcı kimyasallar kullanılmaz.
Ahşabın suyla ilişkisi
Sicil, ahşap yapıyı ağaç kokusunun suya geçmesi, suyun soğuk tutulması ve uzun süre bozulmadan kalmasıyla ilişkilendirir. Belge bu özellikler için sayısal süre veya sıcaklık sınırı vermez.
Nasıl üretilir?
Ahşabın kesilmesi ve birleştirme
Kurutulmuş çam veya ardıç şerit makinesinde kesilerek parçalara ayrılır. Emzik torna makinesinde şekillendirilir. Kesilmiş 10 ana parça ile iki emzik parçası, toplam 12 parça olarak birleştirilip kelepçeyle sabitlenir.
Freze ve torna işlemleri
Göbekteki kanallar freze makinesinde açılır. Ardından göbek torna makinesinde şekillendirilir.
Kelepçe ve zımparalama
İlk kelepçe çıkarılır; kenarlar metal kelepçeyle sabitlenir. Biçimlenip sabitlenen matara, zımparayla pürüzsüz hâle getirilir.
Yöreyle bağı nedir?
Dursunbey Yatığın yöreyle ün bağı bulunur. Bütün üretim aşamaları Balıkesir ili Dursunbey ilçesinde gerçekleştirilir.
Geçmişi ve üretim geleneği nasıldır?
Dursunbey Yatığın ilçede uzun bir geçmişi ve yerel kültür ile gelenekte önemli yeri vardır.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
1878 tescil numaralı Dursunbey Yatık mahreç işareti olarak 20 Temmuz 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Dursunbey Yatık ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Dursunbey Yatık ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetimler; Balıkesir Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde; Dursunbey Belediyesinden, Dursunbey İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden, Dursunbey Orman İşletme Müdürlüğünden ve Balıkesir Büyükşehir Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Dursunbey Yatık üretiminde kullanılan ağaçların uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ile Dursunbey Yatık ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
