Coğrafi işaretli ürün · Ağrı
Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinde sinirleri ayıklanan yağsız sığır but eti, sal denilen taş tezgâhta ahşap tokmakla macun kıvamına getirilir. Soğan ve yumurtayla hazırlanan küre köfteler suda haşlanıp sade pirinç pilavıyla sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Doğubayazıt Abdigör Köftesi nedir?
Doğubayazıt Abdigör Köftesi, Doğubayazıt’ta sinirleri ayıklanan yağsız sığır but eti, sal denilen taş tezgâhta ahşap tokmakla macun kıvamına getirilir. Soğan ve yumurtayla hazırlanan küre köfteler suda haşlanıp sade pirinç pilavıyla sıcak sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Sal taşında tokmakla dövülen et
Yağsız sığır but eti sal adı verilen taş tezgâha yayılır. Ahşap tokmakla dövülürken sinirleri ayıklanır ve macun kıvamına getirilir; bu yöntem sıradan kıyma çekiminden ayrılır.
Küre köfte ve sade pilav
Soğanla birleştirilen et dinlendirilir; yumurta ve suyla karıştırılıp küre biçiminde köfteler hazırlanır. Hafif ateşte suda haşlanarak sade pirinç pilavıyla sıcak sunulur. Listedeki unun yöntemde kullanım aşaması açık değildir ve teyit bekler.
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Sığır but etinin miktarı
Kemiksiz ağırlığı 1 kg olan yağsız sığır but eti
Malzemeler ve ölçüler
- 1 adet yumurta
- 1 adet orta boy rendelenmiş kuru soğan (100 g)
- 10 g un*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre bileşenlerde 10 g un bulunur; yöntem unu ekleme aşamasını belirtmez ve yumurta-su cümlesinde evlenir yazım hatası vardır. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
- 100 ml su
Tuzun reçetedeki kapsamı
- Tuz (bileşen listesinde miktar belirtilmemiştir)
Etin taş üzerinde tokmakla dövülmesi
Et, “sal” olarak adlandırılan taş tezgaha yayılır. Bir tutam tuz atılarak ahşap tokmakla dövülür.
Sinirlerin ayıklanması ve etin macunlaştırılması
Et dövülürken çıkan sinirler ayıklanır. 1 saat et dövülmeye devam edilir. Et macun kıvamını alıncaya kadar dövülür.
Harcın hazırlanması
Rendelenmiş soğan eklenerek, et ve soğan bütünleşene kadar dövülmeye devam edilir. Et 15 dakika kadar dinlendirilir, sonrasında bir kaba alınır. Yumurta ve su eklenir ve karıştırılır.
Kaynatma işlemi
Yaklaşık 3 lt su tencerede kaynatılır ve üzerine 15 g tuz eklenir. Et karışımından küre biçiminde toplar oluşturularak suya yavaşça bırakılır. Köfteler pişene kadar hafif ateşte kaynatılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Doğubayazıt Abdigör Köftesi’nin ünü, yörede uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel mirası olan bir ürün olması, kullanılan malzemelerin ustalık içeren yöntemle birleştirilmesi ve geleneksel olarak sunulmasından kaynaklanmaktadır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sudan çıkarılarak sade pirinç pilavı ile sıcak servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil köfteyi Ağrı ile tanınan yemeklerden biri olarak anlatır. Şifalı olduğuna ilişkin yöresel inanışı evlerde yapılma geleneğiyle ilişkilendirir; bu anlatım tıbbi etkiyi kanıtlamaz. Hazırlamanın yaklaşık yarım gün sürdüğü de aynı kaynakta belirtilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescilli ad işletmenin menüsünde, servis kâğıtlarında, görülebilen bir alanda veya marka ile birlikte kullanılabilir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
310 tescil numaralı Doğubayazıt Abdigör Köftesi mahreç işareti olarak 25 Aralık 2017 tarihinde tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Doğubayazıt Abdigör Köftesi’nin tescilde belirtilen malzemelerle ve üretim yöntemine uygun olarak üretilmesi, işlenmesi, pazarlanması ile coğrafi işaretin kullanımı Denetim Mercii tarafından denetlenecektir. Denetim Mercii; Doğubayazıt Ticaret ve Sanayi Odası koordinasyonunda, Ağrı İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Doğubayazıt Belediyesi ve Doğubayazıt Esnaf ve Sanatkarlar Odası tarafından görevlendirilecek uzmanlardan oluşacaktır.
Denetimler yılda bir kere yapılarak TÜRKPATENT’e raporlanacaktır.
Komisyon, şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapabilir Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim merci hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
