Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Altın toplar, yıldızlar, pullar, ara halkalar ve zincirin el işçiliğiyle birleştirilmesiyle yapılır. Yaklaşık 700 parçalı yapısı, ayrı ayrı hazırlanan parçaların bir araya getirilmesine dayanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Kişnişli Kolye nedir?
Diyarbakır Kişnişli Kolye, toplar, yıldızlar, pullar, ara halkalar ve zincirin el işçiliğiyle birleştirildiği altın bir kolyedir.
Sicil, yaklaşık 700 parçalı yapıyı ve beş temel üretim aşamasını görsellerle açıklar.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kişniş motifli kolyenin görünümü
Diyarbakır Kişnişli Kolye; tüm parçaları 14 veya 22 ayar altından yapılan Diyarbakır’a özgü bir el sanatı ürünüdür. El işçiliği ile 700 civarında parça kullanılarak yapılır. Bir seride kullanılan ve iki parçadan kaynatılmış topların ağırlığı 0,15 g ve çapı 5,5 mm’dir. Pulların üzerinde kaynatılmış yıldızları 6 köşeden oluşur ve her yıldızın ağırlığı 0,6 g ve çapı 6 mm’dir. Tüm parçaların üretimi el işi ile yapılır ve kaynak ile birleştirilir.
Geçmişi ve yöre el sanatlarındaki yeri
Diyarbakır Kişnişli Kolyenin coğrafi sınırda köklü bir geçmişi vardır. Coğrafi sınırın ekonomisinde ve geleneğinde önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl üretilir?
Diyarbakır Kişnişli Kolye üretiminde 14 ve 22 ayar haline getirilmiş altın plakalar kullanılır. Bu plakaların elde edilmesi için 24 ayar altın kullanılır. 1200 °C’de ergime yapılır ve içine bakır katılarak 14 veya 22 ayara indirilir. Eriyik astar kalıbına dökülür. Astar silindir ile istenilen mikronda çekilir ve haddelenir. Aşağıdaki anlatılan tüm parçalar bu astar altın plakalardan elde edilerek yapılır.
* Belgesel açıklama: Sicilin 2–3. sayfalarındaki top astarı 0,12 mikron, yıldız teli 0,30 mikron, malaf/şiş 165 mikron ve ara halka teli 40 mikron değerleri belgedeki yazımlarıyla aktarılmıştır. Bu değerler bağımsız olarak doğrulanmış teknik ölçüler değildir; belgede dönüşüm veya düzeltme açıklaması bulunmadığından milimetreye çevrilmemiştir. Uygulamada esas alınacak ölçüler için tescil ettiren kurumun teyidi gerekir.
Kolye anahtarının takılması
Sicilde, iki tel parçasının preslenmesiyle oluşturulan anahtarın hazırlanan kolye dizisine takıldığı belirtilir.
Topların Yapılması
Sicilde bu aşama şu ölçülerle tarif edilir: “Topların imalatı için astar denilen altın plakalar kullanılır. Kişnişin bir parçası olan toplar 30 adet olarak yapılır. 0,12 mikron astar şeklinde iki yarım kapak halinde preslenir, zımparalanır ve kapaklar çelik bir aparat ve tutacak ile kaynak yapılarak birleştirilir. Her bir topun çapı 5,5 mm, ağırlığı 0,15 g’dır.” *
Sicildeki üretim görselleri: Top parçaların oluşturulması Topların iki parçalı hali Topların oluşması için parçaların birleştirilmesi
Birleşme sonrası oluşan toplar
Yıldız ve Pulların Yapımı
Sicilde bu aşama şu ölçülerle tarif edilir: “Yıldızların yapımı için astardan (altın plaka) 4 adet telkâri denilen tel parça kesilir. 0,30 mikron tellerin bükülmesi ve kaynatılması ile yıldız oluşturulur. Malaf denilen 165 mikron ölçüsünde bir şiş ile yıldızlar oluşturulur. Aynı altın plakadan 300 adet yanmaz bir taş üzerinde pul basılır. Daha sonra pullar yıldızların üzerine dizilir ve kaynatma işlemi yapılır. Her bir sıraya 30 adet pul ve yıldız olacak şekilde dizim işlemi yapılır.” *
Sicildeki üretim görselleri: Astarın pul ve yıldızlara dönüştürülmesi Oluşturulan pul ve yıldızlar Pul ve yıldızların zincir üzerinde üst üste yerleştirilmesi Pul ve yıldızların zincir üzerinde kaynak ile birleştirilmesi
Ara Halkaların Yapımı
Sicilde bu aşama şu ölçülerle tarif edilir: “Bu proses bir sıradaki top ile yıldız ve pulların birleştirilmesinde kullanılır. Altın plakadan kesilen 40 mikron kalınlığında teller malaf/şiş ile kesilir ve tüm parçalar kaynatılarak birleştirilir. Bir sıra için 160 parça tel kullanılır. Ara halkalar” *
Zincir Yapımı
Sicilde bu aşama şu ölçülerle tarif edilir: “Malafa şiş üzerine dizilen 40 micron kalınlığındaki altın tel parçaları sarılarak küçük halkalar haline getirildikten sonra iç içe geçirilir. Halkaların birleşim noktaları tek tek kaynak yapılır ve zincir haline getirilir.”
Sicildeki üretim görselleri: Zincir yapımı
Anahtar Yapımı
Astardan kesilen iki adet tel parçası pres ile boru üzerinde basılır ve anahtar oluşturulur. Oluşturulan diziye takılır.
Sicildeki üretim görselleri: Kişnişli kolye anahtarı Diyarbakır Kişnişli Kolye
Yöreyle bağı nedir?
Tescilli coğrafi sınır: Diyarbakır ili
Diyarbakır Kişnişli Kolyenin coğrafi sınırda köklü bir geçmişi vardır. Coğrafi sınırın ekonomisinde ve geleneklerinde önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı oluşan Diyarbakır Kişnişli Kolyenin tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Denetimler; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde ve Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, Diyarbakır Kuyumcular ve Sarraflar Odasından bu konuda uzman birer kişinin katılımlarıyla oluşan 2 kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Düzenli olarak yılda bir kez yapılan denetimler, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılır.
Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğu ve Diyarbakır Kişnişli Kolye ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
- Tescil numarası: 1615
- Tescil tarihi: 12.07.2024
- Başvuru numarası: C2023/000027
- Başvuru tarihi: 17.01.2023
- Sicildeki ad: Diyarbakır Kişnişli Kolye
- Ürün ve resmî grup: Kolye / Halılar, kilimler ve dokumalar dışında kalan el sanatı ürünleri
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
- Sicilde kayıtlı adres: Kooperatifler Mah. Akkoyunlu Blv. No: 15 DİYARBAKIR
Diyarbakır Kişnişli Kolye ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Diyarbakır Kişnişli Kolye ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
