Coğrafi işaretli ürün · Aydın
Aydın’ın Çine ilçesinde yerel erkek sığır kaburga veya kol eti iç yağ ve soğanla hazırlanır. Tuz ve kimyonla yoğrulan köfteler elde biçimlendirilip kömür közünde pişirilir; etin besi koşulları ve aşamalı kıyma çekimi belirgindir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çine Köftesi nedir?
Çine Köftesi, Aydın’ın Çine ilçesinde yerel erkek sığır kaburga veya kol eti iç yağ ve soğanla hazırlanır. Tuz ve kimyonla yoğrulan köfteler elde biçimlendirilip kömür közünde pişirilir; etin besi koşulları ve aşamalı kıyma çekimi belirgindir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yerel erkek sığır ve besi koşulu
Alaca, Esmer veya Simental erkek sığır 1–1,5 yaşında, Çine meralarında yetişmiş olmalıdır. Beslemede silaj ve şeker pancarı küspesi kullanılmaz. Kaburga veya kol eti tanım kapsamıdır; yöntem döş etinin hazırlanmasını ayrıntılandırır.
Yağ ve soğanın ayrı çekimi
Etin bir bölümü iç yağ ve soğanla çekilir, kalan et tek çekimden geçirilir. Etin tek başına yeniden çekilmemesi belirtilir. Karışım tuz ve kimyonla makinede yoğrulur; biçim el ile verilir.
Parça ve kömür pişirmesi
Yaklaşık 3–3,5 cm en ve 5–5,5 cm boydaki köfteler köz olmuş mangal kömüründe 2–2,5 dakika pişirilir. Soğuk ve donmuş et ile hamur dinlendirmesinin sıcaklığı kaynakta açık olmadığından ayrı teyit bekler.
Sicildeki üretim anlatımı
Sekiz kişilik üretimin bileşenleri
8 kişilik Çine Köftesi için gerekli malzemelere aşağıda yer verilmektedir. 1 kg kıyma – 50 gr hayvan iç yağı – 100 gr soğan – 5 gr tuz – 5 gr kimyon
Hazırlama yöntemi
Etin hazırlanışı: Köftede kullanılacak kıyma, 1–1,5 yaşında, doğal beslenmiş büyük baş hayvanın (dana) kaburgalarından (döş) alınan etin kıyma makinasında 0 numara ince taraktan kıyılması ile elde edilir. Kesilen büyükbaş hayvan iki gün askıda dolapta (soğuk havada) bekletilir.* Dondurulan et, daha sonra soğuk zinciri bozulmadan kıyma makinasına alınır.
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre et için iki gün askıda soğuk dolap, sonra dondurulan et ifadesi; hamurda altı saat veya akşamdan sabaha dinlendirme verilir. Sayısal sıcaklık ve dondurma aşaması açık değildir. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Harcın hazırlanması
Etin az bir miktarı önce iç yağ ile, daha sonra da soğan ile kıyılır. İkinci kez yapılan kıyma işlemi, yağın köfte içinde diri kalmasını önlemek içindir. Devamında da kalan et tek seferde kıyılır. Köfte üretiminde kullanılan et, asla tek başına ikinci kez kıyılmaz.
Kıyılan et karışımı, soğuk zinciri bozulmadan tuz ve kimyon ilave edilerek yoğurma makinasında yoğrulur ve 6 saat dolapta dinlendirilir.
Akşamdan elde edilen karışım sabaha kadar dinlendirilir.
Köfteye biçim verme
Elde terletmeden, el ıslatılarak şekil verilir. Köfte yoğurma makinasında yoğrulur fakat şekli, el ile verilir.
Köftenin pişirilmesi
Pişirme: Eni 3–3,5 cm, boyu 5–5,5 cm olacak şekilde hazırlanan köfteler, önceden yakılmış ve köz olmuş mangal kömürü üzerinde 2–2,5 dakika süre ile pişirilir. Mangalın ateşi ne çok alevli ne de küllenmiş olmalıdır.
Yöresiyle bağı nedir?
Çine ilçesinde üretilen Çine Köftesinin üretiminde kullanılan et de, yine Çine ilçesi sınırları içindeki meralarda yetiştirilip beslenmesinde silaj ve şeker pancarı küspesi kullanılmayan 1–1,5 yaşındaki Alaca, Esmer ve Simental ırkı erkek sığırların kaburga veya kol etlerinden elde edilir. Çine ilçesinin bitki örtüsü, Akdeniz ikliminin etkisi altındadır.
Mera ve bitki örtüsü
Çine’nin bitki örtüsü Akdeniz iklimiyle ilişkilidir; türlerin büyük bölümü kurakçıl niteliktedir. Madran ve Gökbel dağlık alanlarında kızılçam ve karaçam, ilçede maki ve çalılıklar bulunur. Gökbel yamaçlarında zeytin belirgindir; Madran’da daha seyrektir. Menengiç, zakkum ve karaağaç seyrek kaydedilir. Bunlar mera bağlamıdır, yemeğe katılan ot listesi değildir.
Tescil ve denetim bilgileri
Sicil kullanım biçimini markalama olarak verir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
397 tescil numaralı Çine Köftesi mahreç işareti olarak 29.11.2018 tarihinde tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Denetim mercii Çine Belediyesinin koordinatörlüğünde; Çine Kültür Derneği, Çine Esnaf ve Sanatkârlar Odası, Çine Ziraat Odası, Aydın Ticaret Odası ve Çine Kaymakamlığı İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden en az birer yetkilinin katılımı ile oluşur.
Denetim mercii, Çine Köftesi coğrafi işaretini kullanan veya kullanmak isteyen kişi ya da kurumlara denetçi ekibi göndererek özellikle etin temin edildiği yeri, etin hangi hayvandan ve hayvanın hangi bölgesinden alındığını, köftenin muhteviyatını ve hazırlanışını tescile uygunluğu açısından denetler. Denetim; şikâyet, talep veya ihtiyaç duyulmasına göre sair defalar yapılabilir.
Çine Köftesinin üretiminde kullanılan etlerin Çine ilçesi kesimhanelerinden belge karşılığında alınmaları gerekir.
Üretimde kullanılan etlerin menşei, tesellüm belgeleri üzerinden kontrol edilir. Yapılan denetimlerde ürününün hazırlanmasından sunuma kadar olan süreç kontrol edilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim merci hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
