Coğrafi işaretli ürün · Çankırı
Çankırı’da erkeç veya kuzu eti soğanlı, salçalı ve baharatlı sosla kaplanıp buzdolabında dinlendirilir. Ardından tereyağında kızartılan büyük parçalar sıcak suyla tencerede pişirilir; yöresel yemek pirinç pilavı eşliğinde sıcak olarak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çankırı Bütün Et nedir?
Çankırı Bütün Et; erkeç (keçi) veya kuzu etinin kuru soğan, kimyon, pul biber, domates salçası ve tuz ile hazırlanan sosla kaplanıp tereyağında kızartılması ve su ile pişirilmesi suretiyle Çankırı ilinde üretilen yemektir.
Et seçimi kol, incik, kaski, gerdan ve kaburga parçalarını kapsar. Yemek pirinç pilavının yanında sıcak olarak sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Sosla dinlendirme
Erkeç veya kuzu eti soğan, tuz, pul biber, kimyon ve salçayla kaplanır. Kapalı tencerede buzdolabında 8–9 saat dinlendirilir.
Kızartma sonrası sulu pişirme
Et tereyağında suyunu çekene kadar kızartılır. Sıcak su eklenip yumuşayana kadar pişirilir; pirinç pilavıyla sıcak sunulur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Dört kişilik reçete
4 kişilik Çankırı Bütün Et yemeğinin üretiminde kullanılan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
Malzemeler ve ölçüler
- 2 kg erkeç (keçi) veya kuzu eti (kol, incik, kaski, gerdan ve kaburga kısımlarından elde edilen)
- 2 adet orta boy kuru soğan
- 12 g kimyon
- 6 g pul biber
- 16 g domates salçası
- 16 g tuz
- 40 g tereyağı
- 600 ml su
Etin bölünmesi ve sosla kaplanması
Hayvanların kol, incik, kaski, gerdan ve kaburga kısımlarından elde edilen etler, 8–10 parçaya bölünür. İnce doğranmış kuru soğan, tuz, pul biber, kimyon ve salça bir kapta karıştırılarak hazırlanan sos, etlerin üzerine sürülür.
Soslu etin dinlendirilmesi
Soslanan etler tencereye üst üste yerleştirilir. Tencerenin ağzı kapatılarak buzdolabında 8–9 saat dinlendirilir.
Yağda kızartma
Başka bir tencerede eritilen tereyağının üzerine etler konularak suyunu çekinceye kadar kızartılır. Üzerine sıcak su eklenip yumuşayıncaya kadar pişirilir. Çankırı Bütün Etin servisi, sıcak olarak ve pirinç pilavı ile birlikte yapılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Çankırı Bütün Etin geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Çankırı Bütün Etin tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sıcak sunum
Çankırı Bütün Et, pirinç pilavıyla birlikte sıcak servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil, Çankırı Bütün Etin geçmişini yöredeki kış hazırlıklarıyla birlikte anlatır. Geçmişte erkeç eti tercih edilir; dağlarda tuz yalayıp kekikle beslenen erkeçlerin etleri kıyılıp kavrularak tenekelerde saklanırdı. Kuzu eti, erkeç bulunamadığında kullanılırdı. Bu aktarım tarihsel uygulamayı anlatır; güncel muhafaza önerisi değildir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1399 tescil numaralı Çankırı Bütün Et mahreç işareti olarak 4 Temmuz 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Çankırı Bütün Et ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Çankırı Bütün Et ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Çankırı Belediyesinin koordinasyonunda ve Çankırı Belediyesinden, Çankırı İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Çankırı Kahve ve Lokantacılar Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan toplam 3 kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir kere, ayrıca şikâyet halinde ve ihtiyaç duyulduğu her zaman yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk.
Çankırı Bütün Et ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
