Coğrafi işaretli ürün · Burdur
Burdur Kabak Helvası, Burdur’a özgü sakız kabağının dikey rendelenmesiyle hazırlanan bademli bir tatlıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Burdur Kabak Helvası nedir?
Burdur Kabak Helvası, Burdur ili sınırlarında yetişen yazlık sakız kabağı ile toz beyaz şeker kullanılarak üretilen bir tatlıdır. Üründe kullanılan kabak, Cucurbitaceae familyasına ait Cucurbita pepo fastigata adıyla kaydedilmiştir.
Tatlıyı tanımlayan üretim özelliklerinden biri, kabağın iri dişli ve oval delikli özel rendeyle dikey yönde rendelenmesidir. Pişirme sonunda helvanın homojen ve sakızımsı bir yapıya, altın sarısı bir renge ulaşması hedeflenir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Olgun kabak seçimi
Helvada kullanılan sakız kabağı sarıçiçekli, iri dikenli ve tüyümsü yapraklıdır. Coğrafi sınırda uzun, tatlı köy kabağı olarak adlandırılan kabağın helvalık olması için çok büyümüş, ancak tohuma kaçmamış olması gerekir. Kabağın uygunluğu üzerine tırnakla bastırılarak anlaşılır; tırnağın batmadığı kabaklar zamanı geçmiş kabul edilir ve helva yapımında kullanılmaz.
Dikey rendeleme tekniği
Kabağın rendelenmesinde, coğrafi sınırda bu amaçla üretilen iri dişli ve oval delikli rende kullanılır. Rendeleme işlemi yukarıdan aşağıya doğru dikey yönde yapılır.
Sakızımsı doku ve altın sarısı renk
Helva, gerektikçe su ilave edilerek karıştırılır ve homojen, sakızımsı bir yapıya ulaşıncaya kadar pişirilir. Pişirme sonucunda ürünün rengi altın sarısıdır.
Burdur Kabak Helvası Nasıl Üretilir?
Bileşenlerin belirlenmesi
Üretimde coğrafi sınırda yetişen sakız kabağı kullanılır. Sicildeki üretim ölçüsü 1 kg sakız kabağı, 500 g toz beyaz şeker, ½ limonun suyu veya yarım çay kaşığı limon tuzu ile üzeri için soyulmuş badem içinden oluşur.
Kabağın hazırlanması ve rendelenmesi
Kabaklar iyice yıkanır, parçalara bölünür ve kabukları soyulur. Çekirdekleri çıkarılan kabak, iri dişli özel rendeyle yukarıdan aşağıya doğru dikey biçimde rendelenir.
Süzme ve pişirme
Rendelenmiş kabak bol suyla yıkanır, ilistir adı verilen süzgeçte süzülür ve avuç içinde sıkılarak suyu uzaklaştırılır. Süzülen kabak tencereye alınır, üzerine toz beyaz şeker eklenir ve ocağa konur. Pişirme sırasında sürekli karıştırılarak su uzaklaştırılır; şekerin kristalleşmesini önlemek ve tatlının dokusunu korumak için limon suyu veya limon tuzu eklenir. Gerektikçe su ilave edilen helva, homojen ve sakızımsı yapıya ulaştığında; suyu tamamen uzaklaşınca ocaktan alınır.
Bademlerin hazırlanması
Badem içleri sıcak suda bekletilir ve kabukları soyulur. Soyulmuş badem içleri çiğ kullanılabilir; isteğe bağlı olarak tereyağında veya fırında hafifçe kavrulabilir.
Burdur Kabak Helvası Nasıl Kullanılır?
Burdur Kabak Helvası, soyulmuş badem içleriyle süslendikten sonra porsiyon esasına göre servis edilir. Süslemede kullanılan badem içi çiğ bırakılabilir ya da tereyağında veya fırında hafifçe kavrulabilir.
Burdur Kabak Helvası Coğrafi Sınır İçerisinde Gerçekleşmesi Gereken Üretim, İşleme ve Diğer İşlemler
Ürünün coğrafi sınırı Burdur ilidir ve tüm üretim aşamalarının bu sınır içinde gerçekleştirilmesi gerekir. Üretimin coğrafi sınıra özgü niteliği, ürün ile Burdur arasındaki ün bağının temelidir.
Burdur Kabak Helvasının geçmişi eskiye dayanır ve ürün Burdur mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil ve işaret kullanımı
Burdur Kabak Helvası, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 21 Nisan 2022 tarihinden itibaren korunmak üzere 8 Aralık 2022 tarihinde mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde Burdur Kabak Helvası ibaresi ile mahreç işareti amblemi yer alır; bu kullanım mümkün değilse ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulur.
Denetim mercii ve kapsamı
Denetimler, Burdur Belediyesinin koordinasyonunda; Burdur Belediyesi, Burdur İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümünden konuda uzman en az üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim yılda bir kez düzenli olarak, ayrıca şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda yapılır. Denetim mercii, kullanılan bileşenlerin ve üretim metodunun uygunluğunu, ayrıca ürün ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımını denetler.
Koruma ve destek hizmetleri
Denetim mercii, denetimin yürütülmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren Burdur Belediyesi, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.