Coğrafi işaretli ürün · Burdur
Burdur’da üzüm pekmezi, sarı haşhaş, ceviz ve unla hazırlanır. Kavrulan haşhaş ve pişirilen pekmezli karışımın dövülmesiyle biçim verilen helva, isteğe bağlı olarak susam veya kavrulmuş kenevir tohumu ile kaplanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Burdur Haşhaş Helvası nedir?
Burdur Haşhaş Helvası yoğun bir kıvamda olup keskin pekmez tadına sahiptir. Burdur Haşhaş Helvası; üzüm pekmezi, çiğ ceviz içi, buğday unu ve sarı haşhaş tohumu kullanılarak Burdur ilinde üretilen helvadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Biçim ve yüzey kaplaması
2–3 cm kalınlığında olup çeşitli ebatta küp, silindir veya baklava dilimi şeklinde kesilerek şekil verilir.
İsteğe bağlı olarak üzeri susam veya kavrulmuş kenevir tohumuyla kaplanabilir.
Hammadde ve sicil analizleri
Burdur Haşhaş Helvasının bazı özelliklerine aşağıda yer verilmektedir.
Burdur Haşhaş Helvasının üretiminde kullanılan sarı haşhaş tohumu ve üzüm pekmezi tercihen coğrafi sınırdan temin edilir.
Burdur Haşhaş Helvasının bazı özellikleri için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Tablo-1: Burdur Haşhaş Helvasının bazı özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan burdur haşhaş helvasının bazı özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Kavurma sırasında rengin koyulaşması izlenebilsin diye sarı haşhaş tohumu kullanılır.
Nasıl hazırlanır?
Yaklaşık 1 kg Burdur Haşhaş Helvası üretmek için gereken bileşenlere ve üretim aşamalarına aşağıda yer verilmektedir.
Malzemeler ve ölçüler
530 ml üzüm pekmezi – 250 g çiğ ceviz içi – 180 g sarı haşhaş tohumu – 35–40 g buğday unu
Haşhaşı kavurma, pekmezle pişirme ve biçim verme
Sarı haşhaş tohumunun rengi koyu sarıya dönünceye kadar yaklaşık 40 dakika kavrulur. Ayrı bir tavada üzüm pekmezi odun ateşinde yaklaşık 45 dakika kaynatılır ve koyu bir kıvam alınca üzerine kavrulmuş sarı haşhaş tohumu ilave edilir. 20 dakika daha karıştırılarak kaynatılan karışımın içine, 0,5–1,5 mm’lik iri kıyılmış çiğ ceviz içi eklenip karıştırılır. Karışım, yaklaşık 180–200 °C’de yaklaşık bir saat karıştırılarak kaynatılır.
Buğday unu eklenip yaklaşık 100–120°C sıcaklıkta yaklaşık 10 dakika karıştırıldıktan sonra ocaktan alınır ve soğumaya bırakılır. Karışım yaklaşık 30°C’ye kadar soğuduktan sonra ezme makinesi ile ezme işlemi yapılır. Haşhaşın ve cevizin yağı pekmeze karışıncaya kadar ezilir. Ezme işlemi sonucunda helva kütlesinin kalınlığı 2–3 cm’ye indirilir. Soğumaya bırakılan haşhaş helvası, çeşitli ebatta küp, silindir veya baklava dilimi şeklinde kesilerek şekil verilir.
İsteğe bağlı olarak üzeri susam veya kavrulmuş kenevir tohumu ile kaplanabilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Burdur Haşhaş Helvası, gıda ile temasa uygun hava almayan ambalajlarda paketlenerek +4°C’de 2 ay muhafaza edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Burdur Haşhaş Helvası, Burdur’un mutfak kültürü ve yöresel bileşen seçimiyle ilişkilidir. Yöreyle ün bağı bulunan ürünün bütün üretim aşamaları Burdur ilinde gerçekleştirilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Geçmişte taş dibekte, kayrak taşında veya sert kütükle ezilen haşhaş, üzüm pekmeziyle karıştırılırdı. Bileşen ilaveleri ve pişirme denemeleriyle ürün günümüzdeki biçimini aldı.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1450 tescil numaralı Burdur Haşhaş Helvası mahreç işareti olarak 15 Ağustos 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Burdur Haşhaş Helvası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Burdur Haşhaş Helvası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Burdur Ticaret Borsasının koordinatörlüğünde ve Burdur Ticaret Borsasından, Burdur Belediyesinden, Burdur İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Burdur Esnaf ve Sanatkârlar Odasından ve Burdur İl Sağlık Müdürlüğünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla en az 5 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi ve şikâyet halinde her zaman yapılabilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Üretimde kullanılan bileşenlerinin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Burdur Haşhaş Helvası ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
