Coğrafi işaretli ürün · Burdur
Burdur Haşhaş Helvası, kavrulmuş sarı haşhaş tohumu ile üzüm pekmezinin pişirilmesiyle hazırlanan ve dilimlenerek biçim verilen yöresel bir helvadır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Burdur Haşhaş Helvası nedir?
Burdur Haşhaş Helvası yoğun bir kıvamda olup keskin pekmez tadına sahiptir. Burdur Haşhaş Helvası; üzüm pekmezi, çiğ ceviz içi, buğday unu ve sarı haşhaş tohumu kullanılarak Burdur ilinde üretilen helvadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Üretimde sarı haşhaş tohumu kullanılması, kavurma sırasında tohum rengindeki koyulaşmanın izlenmesini sağlar.
Kalınlık, biçim ve yüzey kaplaması
2–3 cm kalınlığında olup çeşitli ebatta küp, silindir veya baklava dilimi şeklinde kesilerek şekil verilir.
İsteğe bağlı olarak üzeri susam veya kavrulmuş kenevir tohumuyla kaplanabilir.
Sarı haşhaş ve üzüm pekmezi
Burdur Haşhaş Helvasının üretiminde kullanılan sarı haşhaş tohumu ve üzüm pekmezi tercihen coğrafi sınırdan temin edilir.
Sicildeki fiziksel ve kimyasal özellikler
Burdur Haşhaş Helvasının bazı özelliklerine aşağıda yer verilmektedir.
Burdur Haşhaş Helvasının bazı özellikleri için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Tablo-1: Burdur Haşhaş Helvasının bazı özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan burdur haşhaş helvasının bazı özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Burdur Haşhaş Helvası Nasıl Hazırlanır?
Yaklaşık 1 kg Burdur Haşhaş Helvası üretmek için gereken bileşenlere ve üretim aşamalarına aşağıda yer verilmektedir.
Malzemeler ve ölçüler
530 ml üzüm pekmezi – 250 g çiğ ceviz içi – 180 g sarı haşhaş tohumu – 35–40 g buğday unu
Burdur Haşhaş Helvasının hazırlanması
Sarı haşhaş tohumunun rengi koyu sarıya dönünceye kadar yaklaşık 40 dakika kavrulur. Ayrı bir tavada üzüm pekmezi odun ateşinde yaklaşık 45 dakika kaynatılır ve koyu bir kıvam alınca üzerine kavrulmuş sarı haşhaş tohumu ilave edilir. 20 dakika daha karıştırılarak kaynatılan karışımın içine, 0,5–1,5 mm’lik iri kıyılmış çiğ ceviz içi eklenip karıştırılır. Karışım, yaklaşık 180–200 °C’de yaklaşık bir saat karıştırılarak kaynatılır.
Buğday unu eklenip yaklaşık 100–120°C sıcaklıkta yaklaşık 10 dakika karıştırıldıktan sonra ocaktan alınır ve soğumaya bırakılır. Karışım yaklaşık 30°C’ye kadar soğuduktan sonra ezme makinesi ile ezme işlemi yapılır. Haşhaşın ve cevizin yağı pekmeze karışıncaya kadar ezilir. Ezme işlemi sonucunda helva kütlesinin kalınlığı 2–3 cm’ye indirilir. Soğumaya bırakılan haşhaş helvası, çeşitli ebatta küp, silindir veya baklava dilimi şeklinde kesilerek şekil verilir.
İsteğe bağlı olarak üzeri susam veya kavrulmuş kenevir tohumu ile kaplanabilir.
Muhafaza koşulları
Burdur Haşhaş Helvası, gıda ile temasa uygun hava almayan ambalajlarda paketlenerek +4°C’de 2 ay muhafaza edilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Burdur Haşhaş Helvası, Burdur ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Coğrafi sınıra özgü bileşen seçimi vardır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Burdur Haşhaş Helvasının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Geçmişte taş dibekte, kayrak taş üzerinde veya sert kütükle ezilen haşhaş tohumu üzüm pekmeziyle karıştırılarak hazırlanmıştır. Bileşen eklemeleri ve pişirme denemeleriyle ürün günümüzdeki biçimini almıştır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1450 tescil numaralı Burdur Haşhaş Helvası mahreç işareti olarak 15 Ağustos 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Burdur Haşhaş Helvası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Burdur Haşhaş Helvası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Burdur Ticaret Borsasının koordinatörlüğünde ve Burdur Ticaret Borsasından, Burdur Belediyesinden, Burdur İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Burdur Esnaf ve Sanatkârlar Odasından ve Burdur İl Sağlık Müdürlüğünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla en az 5 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi ve şikâyet halinde her zaman yapılabilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Üretimde kullanılan bileşenlerinin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Burdur Haşhaş Helvası ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.