Coğrafi işaretli ürün · Bolu
Bolu Çivril Fasulyesi, küçük, beyaz ve ince kabuklu taneleri olan bir fasulyedir. Taze veya kuru olarak tüketilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bolu Çivril Fasulyesi nedir?
Bolu Çivril Fasulyesi, Bolu merkez ilçesine bağlı sekiz köyde yetiştirilen Phaseolus vulgaris L. türü fasulyedir. Orta geççi ve sarılıcı bitkilerden elde edilir. Küçük, ovalimsi ve parlak taneleri ince kabukları nedeniyle kolay pişer.
Ayırt edici özellikleri
İnce kabuklu taneler
Taneler küçük, beyaz, ovalimsi ve parlaktır. İnce kabukları pişmeyi kolaylaştırır.
Tablo-1: Bolu Çivril Fasulyesinin elde edildiği bitkilerin bazı özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki tablo.
Tablo-2: Bolu Çivril Fasulyesinin bazı fiziksel özellikleri
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki tablo.
Tabloyu görüntüle · 5 kayıt
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki tablo.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellikler | Değerler |
|---|---|
| 100 tane ağırlığı | 45,0 – 72,8 g |
| Kuru ağırlık | 45,9 – 75,4 g |
| Yaş ağırlık | 95,1 – 146,0 g |
| Kuru hacim | 137 – 158 ml |
| Islak hacim | 236 – 280 ml |
Taze ve kuru kullanım
Baklalar taze tüketilebilir; kuru fasulye için baklalarıyla kurutulduktan sonra taneleri ayrılır.
Bolu Çivril Fasulyesi Nasıl Yetiştirilir?
Toprağın hazırlanması
Bolu Çivril Fasulyesi ekilecek tarlalara sonbaharda 2–3 ton/da civarında hayvan gübresi verilerek toprak pullukla derin sürülür. Tarlalar, mart – nisan aylarında toprak uygun tavda iken kazayağı çekilerek yeniden işlenir. Ekim öncesi tarlalar toprağın tav durumuna bağlı olarak kazayağı – tırmık kombinasyonu ile ekim için yeniden hazırlanır. Bolu Çivril Fasulyesinin ekimi nisan ayı sonlarına doğru başlar ve mayıs ayının sonlarına kadar devam eder.
Ekim yapılacak alana göre değişmekle birlikte sıralar açılır.
Ekim ve çimlendirme
Fasulyeler açılan sıraların sırtlarına derinlik 2–3 cm, sıra üzeri 45–50 cm, sıra arası 70 cm olacak şekilde ve her ocağa 3–4 adet tohum gelecek şekilde ekilir. Tavlı topraklara ekim yapmak çıkış oranının yüksek olması bakımından oldukça önemlidir. Bolu Çivril Fasulyesi sarılıcı özelliğe sahip bir fasulye olduğu için, yetiştiricilik sırık dikilerek yapılır.
Haziran ayı orta ve sonlarına doğru fasulyelerin boylanma durumlarına bağlı olarak üretim alanlarının tümüne sırık dikilir. Bitki boylanması ve gelişmesinin iyi olmasından dolayı dikilen sırıkların sağlam olması ve uçlarının sivriltilerek toprağa iyi tutturulması gerekir.
Sulama
Bir üretim sezonu boyunca toplam 14–16 defa; yağmurlama sulama, salma sulama veya damla sulama şeklinde sulama yapılır.
Gübreleme, bakım ve olgunlaşma
Ekim öncesinde toprak analizleri yapılarak ihtiyaca göre azotlu gübreler kullanılır. Yabancı otla mücadele fiziksel yöntemlerle yapılır. Bolu Çivril Fasulyesinde hastalık ve zararlıların yoğun olduğu yıllarda fasulye antraknozu, pas ve yaprak bitlerine karşı kimyasal mücadele yapılır. Fasulyeler olgunlaşmaya temmuz ayı sonları ile ağustos ayı başlarında başlar.
Hasat işlemi
Olgunlaşan baklalar elle tek tek yukarı doğru çekilerek koparılacak şekilde hasat edilir. Olgunlaşan baklalar her hafta yeniden toplanır ve toplama işlemi sonbaharda kırağı düşünceye kadar devam eder. Sonbaharda düşen kırağı bitkilerin yeşil aksamlarını yakarak zarar verir ve bitkinin büyümesi ile gelişmesi durur. Kuruduktan sonra elle baklalarından ayrılan tanelerin içindeki yabancı maddeler ve buruşuk taneler temizlenerek pazarlamaya hazır hale getirilir.
Yetiştirme tekniğine uygun olarak ekilecek tohumun kalitesi ve vejetasyon süresince uygulanacak kültürel işlemler elde edilen ürünün kalitesini de arttırır.
Tohumluğun saklanması
Üründen bir kısım ise ayrılarak kapalı, nemsiz ve serin bir ortamda depolanarak bir sonraki yılın üretimi için tohumluk yapılmak üzere muhafaza edilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Coğrafi sınır, Bolu merkez ilçesine bağlı Çivril, Ağaçcılar, Yazıören, Saraycık, Tatlar, Yakabayat, Çampınar ve Köprücüler köyleridir. Geçit bölgesi iklimi, sonbahardaki aşırı yükselmeyen gündüz sıcaklıkları ve serin rüzgârlar tanelerin dolgunluk ve parlaklığını etkiler.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Bolu Çivril Fasulyesi taze veya kuru olarak tüketilir. Kuru tüketim için ayrılan baklalar güneşli bir ortamda iyice kurutulur.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
522 tescil numaralı Bolu Çivril Fasulyesi menşe adı olarak 19 Ağustos 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Bolu Çivril Fasulyesi ibaresi ve menşe adı amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bolu Çivril Fasulyesi ibaresi ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetim mercii Bolu Bağışçılar Vakfı koordinatörlüğünde; Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden 2 kişi, Bolu Ziraat Odasından 1 kişi, 2711 sayılı Bolu Tarım Kredi Kooperatifinden 1 kişi ve Bolu Bağışçılar Vakfından 1 kişinin katılımıyla 5 kişiden oluşur. Denetimler yılda bir defa düzenli, şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii, bitkilerin ve tanelerin fiziksel özelliklerini, ürünlerin üretim metoduna uygunluğunu ve amblem kullanımının uygunluğunu bahçelerde ve pazarda denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.