Coğrafi işaretli ürün · Muğla
Muğla’nın Bodrum ilçesinde üretilen, baş ve kıçı birbirine simetrik, geniş karınlı teknedir. Üçte bir en-boy oranı, sivri kıçı ve yeke dümeniyle tanınır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bodrum Tırhandili nedir?
Bodrum Tırhandili, çift başlı gövde formlu, baş ve kıç yapısı birbirine simetrik, 1/3 en boy oranına sahip, baş ve kıç bodoslamaları hafif geriye doğru olan, yeke dümen kullanımlı olan teknedir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Çift başlı geniş gövde
Manevra kabiliyeti yüksek, sağlam ve geniş karınlıdır.
Adını Yunanca üçte bir anlamına gelen “Trea kena”dan alan Bodrum Tırhandili, kaşık şeklinde başa, sivri kıç yapısına sahip olan ve gövdesi ortaya doğru alçalarak genişleyen yapıdadır.
Baş ve kıçın simetrik sivri biçimi tekneye üstten bakıldığında belirginleşir.
Bodrum Tırhandilinin gövde formları gerek kullanım amacı, gerek imalat olanakları, gerekse ilgili bölgedeki rüzgâr ve dalga rejimine göre uzun yıllar boyunca şekillenerek sivri ve baş formunun simetriği ile benzer sivri kıç formu ile özelleşmiştir.
Gövde ve güverte ağaçları
Güverte için tik veya iroko ağacı tercih edilir.
Yapımında çam, kestane ve maun gibi ağaçlar kullanılır.
Nasıl üretilir?
Ön tasarım ve mühendislik
Bodrum Tırhandili imalatı, kullanıcının beklenti, gereksinim ve imkânlarına göre ön tasarımla başlar; ardından ilgili kurallara göre mühendislik çalışması yapılır. Sicil, Türk Loydu ve diğer loydların kuralları yanında ISO 9001 ve CE sertifikalarına uygun üretimden söz eder.
Ahşap, çelik ve kompozit yöntemleri
Ön tasarım ve ön mühendislik süreçlerinin tamamlanmasının ardından başlayan imalat süreci, mesleğinde ustalaşmış tekne yapım ustalarının bilgi ve birikimlerini kullanması ile gerçekleşir. Bodrum Tırhandili, ahşap, çelik veya kompozit malzemelerden imal edilir. Ahşaptan imal edilen tırhandiller geleneksel yığma ve lamine yöntemlerle imal edilirken çelik yapılan teknelerde kaynakla birleştirme metodu kullanılır. Kompozitten imal edilen Bodrum Tırhandili ise el yatırması, vakum torbalama veya vakum infüzyon yöntemleri kullanılır.
İskelet ve üst yapının kurulması
Ahşaptan imal edilen Bodrum Tırhandilinin üretimi genellikle omurganın, baş ve kıç bodoslamaların yerleştirilmesi ile başlayıp posta, boyuna eleman (ıstralya) ve kemerelerin sabitlenmesi ile devam eder. Söz konusu yapısal elemanların imalat ve montajının tamamlanmasının ardından gövde kaplaması, güverte ve üst yapı konstrüksiyonu yapılır.
Kaplama ve donanımla bitirme
Geleneksel (yığma) yöntemle imal edilen teknelerin gövdesinde tek kat mader sarım ile kaplama yapılırken, lamine gövde kaplamasında tekne boyuna göre iki veya daha fazla kat sarım yapılır. Bu aşamalardan sonra ana ve yardımcı makinalar ile mekanik donanım, güverte, yelken ve arma ekipmanları, iç ve dış mobilya montajı, boya ve vernikleme işlemleri gerçekleştirilir.
Yapım süresi
Bodrum Tırhandili imalat süreci, teknenin imalat yöntemine, boyuna, donanımsal özelliklerine bağlı olmak üzere değişim gösterir. Bodrum Tırhandili imalatı 5 ila 24 ay arasında değişen bir sürede tamamlanır.
Nerelerde ve hangi amaçlarla kullanılır?
Günümüzde turizm veya özel amaçlı olarak da kullanılan Bodrum Tırhandili, son yıllarda düzenlenen “Tırhandil Cup” yelken yarışları sayesinde popülerlik kazanmış ve yüksek talep görmeye başlamıştır.
Günümüzde ise Bodrum Tırhandili mavi yolculuklarda kullanılır.
Yöreyle bağı nedir?
Bodrum Tırhandili Bodrum’un turizm kültüründe önemli yer tutar ve ilçe ile ün bağı taşır. Bütün üretim aşamaları Muğla ili Bodrum ilçesinde gerçekleştirilir.
Geçmişi ve üretim geleneği nasıldır?
Bodrum Tırhandili, Bodrum ilçesinde uzun bir geçmişe sahiptir.
İlk olarak yük taşımak amacıyla kullanılan bu tekneler daha sonra balık ve sünger avcılığında kullanılmıştır.
Cumhuriyetin ilk yıllarında 1933’te Atilla adı verilen tırhandil, Bodrum Tırhandilinin ilk örneği olarak kabul edilir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
1776 tescil numaralı Bodrum Tırhandili mahreç işareti olarak 17 Eylül 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Bodrum Tırhandili ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bodrum Tırhandili ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim Bodrum Ticaret Odası koordinasyonunda yürütülür. Bodrum Ticaret Odası, Deniz Ticaret Odası ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinden birer uzmanla üç kişilik merci oluşturulur. Düzenli denetim yılda bir, gerekli görüldüğünde veya şikâyette her zaman yapılır.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Bodrum Tırhandili karakteristik özelliklerine sahipliği.
- Üretim metoduna uygunluğu.
- Bodrum Tırhandili ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
