Coğrafi işaretli ürün · Bilecik
Bilecik Fırın Kebabı, dana but etinin kavrulup ekşi mayalı köy ekmeğiyle haşlanması, ardından ince dilimlenerek et suyuyla fırınlanmasıyla hazırlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bilecik Fırın Kebabı (Bilecik Fırın Eti) nedir?
Bilecik Fırın Kebabı / Bilecik Fırın Eti, 2–3 yaşındaki dananın but etiyle hazırlanan bir kebaptır. Soğanla kavrulan et, ekşi mayalı köy ekmeği ve su eklenerek haşlanır; ardından ince dilimlenip et suyuyla fırınlanır.
Ayırt edici özellikleri
Dana but etinin özellikleri
Üretimde 2–3 yaşındaki dananın but eti kullanılır. Sicil, bu eti daha yaşlı hayvan etine göre daha yumuşak, daha az lifli ve daha kolay çiğnenebilir olarak tanımlar. Yağ oranının daha dengeli, renginin ise normal dana etine göre daha açık kırmızı olduğu belirtilir.
Ekşi mayalı köy ekmeğinin işlevi
Haşlama aşamasında ekşi mayalı köy ekmeği kullanılır. Ekmek, haşlama suyunun kuru maddesini artırarak kıvam ve lezzet verir.
Birbirini izleyen pişirme aşamaları
Etin önce soğanla kavrulması, ardından haşlanması ve son olarak dilimlenip et suyuyla fırınlanması, ürünün ayırt edici üretim sırasıdır.
Bilecik Fırın Kebabı (Bilecik Fırın Eti) Nasıl Hazırlanır?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 20 porsiyon tarif içindir.
- 5 kg 2–3 yaşlarında dana but eti
- 1 dilim (180–200 gram) ekşi mayalı köy ekmeği
- 400 gram kuru soğan
- 15 gram kekik
- 25 gram tuz
Hazırlama işlemleri
Bilecik Fırın Kebabı / Bilecik Fırın Eti yapımında 2–3 yaşlarında dana eti but kısmı kullanılır. Dana but eti, kemiklerinden ve sinirli kısımlarından temizlendikten sonra bir kenarı ortalama 4 veya 5 cm olan kübik şekilde parçalara ayrılır. Ardından kuru soğan 7–8 mm genişliğinde parçalanır. Uygun büyüklükteki pişirme kabı içerisine sıvı yağ konularak ısıtılır.
Kavurma işlemi
Kızgın yağ içerisine soğanlar ilave edilir ve 5–7 dakika pembeleşinceye kadar kavrulur. Küp şeklinde kesilmiş et parçaları ilave edilerek soğan ile kavurma işlemine devam edilir. Kavurma işlemi sırasında et suyunu salar ve pişer. Pişme işleminin yetersiz kalması durumunda 100–120 ml su ilave edilerek pişirme işleminin tamamlanması sağlanır.
Ekmeğin hazırlanması
Pişen etin üzerine 1 dilim 180–200 gram ağırlığında ekşi mayalı köy ekmeği 8–10 parçaya ayrılarak konulur.
Haşlama işlemi
Ardından etin üzerini kaplayacak şekilde yaklaşık 500 ml kaynatılmış içme suyu ve tuz ilave edilerek 2,5–3 saat haşlama işlemi gerçekleştirilir. Haşlama işlemi tamamlandıktan sonra et haşlama suyundan ayrılarak ayrı bir kap içerisinde 45–50 dakika ortam sıcaklığına kadar soğuması sağlanır. Haşlama et suyu daha sonraki işlem sırasında kullanılmak üzere ayrılır.
Tepsiye yerleştirme
Ortam sıcaklığına gelen haşlanmış etler bıçak veya satır ile 3–4 mm şeritler halinde kesilerek uygun büyüklükteki tepsiye dizilir. Tepsilere dizilen şerit halinde kesilmiş olan etlerin üzerine daha önce bekletilen et suyu ilave edilir. Et suyu, tepsi üzerine dizilmiş etlerin en üst yüzeyinden 2–3 mm aşağısına kadar ilave edilir.
Fırında pişirme
Şerit halinde kesilerek tepsiye dizilmiş ve üzerine et suyu ilave edilmiş etler 180 °C’de 25–30 dakika üzeri açık olacak şekilde fırına koyularak pişirilir. Pişirme sonunda etlerin üst kısmı koyu kahverengiye döner ve sıcaklığın etkisiyle dağılmaya başlar. Bu aşamada fırınlama işlemi tamamlanır. Fırınlanmış olan et üzerine kekik ilave edilir. Kekik ilavesinde miktar önemlidir.
Fazla kekik eklenmesi tadın buruklaşmasına neden olur.
Muhafaza koşulları
Hemen tüketilmeyecekse, +4 °C’de en fazla 3 gün, -18 °C'de ise 1 ay süreyle saklanabilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Bilecik Fırın Kebabı / Bilecik Fırın Etinin Bilecik mutfak kültüründeki köklü geçmişi, ürünün yöreyle ün bağını oluşturur. Tüm üretim aşamaları Bilecik ilinde gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Bu ince dilimler et suyu ile fırınlanır ve üzerine kekik ilave edilerek sıcak olarak servis yapılır. Bilecik Fırın Kebabı / Bilecik Fırın Etinin servisi, genellikle sıcak olarak ve yanında taze pide veya köy ekmeği ile yapılır. Geleneksel olarak, etin lezzetini vurgulamak için ince kıyılmış maydanoz ve soğan dilimleriyle birlikte sunulabilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1760 tescil numaralı Bilecik Fırın Kebabı / Bilecik Fırın Eti mahreç işareti olarak 15 Ağustos 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Bilecik Fırın Kebabı / Bilecik Fırın Eti, ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bilecik Fırın Kebabı / Bilecik Fırın Eti, ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Bilecik Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Bilecik Ticaret ve Sanayi Odası, Bilecik İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansından ürün konusunda uzman birer üye olmak üzere en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu, Üretim metoduna uygunluğu, Bilecik Fırın Kebabı / Bilecik Fırın Eti ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.