Coğrafi işaretli ürün · İzmir
İzmir’in Bergama ilçesinde bütün patlıcanlara spiral çizikler atılır ve zeytinyağında çevrilerek kızartılır. Kızarmış biber, sarımsak ve domates sosuyla birleştirilen yemek fırında veya kapalı kapta ocakta tamamlanır; ılık veya soğuk sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bergama Çığırtması nedir?
Bergama Çığırtması, spiral çizilmiş bütün patlıcanın zeytinyağında kızartılıp biber ve sarımsaklı domates sosuyla tamamlandığı yemektir. Son pişirme fırında veya ocaktadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bütün patlıcanda spiral çizikler
Kırçıllı veya mor, ince ve yumuşak patlıcan tercih edilir. Alacalı soyulan bütün patlıcana fazla derin olmayan spiral çizikler atılır; zeytinyağında çevrilerek kızartılır.
İki son pişirme seçeneği
Kızarmış biber ve sarımsaklı domates sosuyla fırında 200 °C’de 20–25 dakika veya kapalı tepside ocakta 7–8 dakika tamamlanır. Ilık veya soğuk sunulur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 5 kişilik tarif içindir.
- 5 adet ince uzun patlıcan veya 10 adet ince kısa patlıcan (kırçıllı ya da mor patlıcan)
- 500 g biber
- 4 g tuz (sos için)
- 8 g tuz (patlıcanları bekletmek için)
- 10–12 diş sarımsak
- 125 ml zeytinyağı
Patlıcanın seçimi ve soyulması
Kırçıllı patlıcan ya da mor patlıcanların yumuşak ve ince olanları seçilir. Patlıcanların sapı kesilerek bütün patlıcanın boyuna çizgili olacak şekilde şeritler halinde soyulur. Patlıcanların bir ucundan diğer ucuna spiral şeklinde sürekli döndürülerek bıçakla fazla derin olmayacak şekilde çizikler atılır. Bu işlemin amacı patlıcanın eşit bir şekilde pişmesi ve sarımsaklı domates sosunu içine çekmesidir.
Patlıcanlar 8 g tuz ilave edilmiş 2 litre suda 15 dakika bekletilir.
Biberlerin sapı temizlenerek ortadan ikiye ayrılır. Domatesler söğüş şeklinde doğranır. 10–12 diş sarımsak temizlenir. Bekletilen patlıcanlar tuzlu sudan arındırılıp kuruması sağlanır. Bir tavaya zeytinyağı koyulur. Zeytinyağı iyice ısındıktan sonra patlıcanlar dizilir. Zaman zaman çevirmek suretiyle kızartılır. Bir tepsiye alınır. Biberlerde aynı şekilde kızartılıp tepsiye alınır. Aynı tavaya sarımsaklar atılıp iki, üç kez çevrilir.
Söğüş şeklinde doğranan domateslerde ilave edilir yaklaşık 5 dakika tavada pişirilir.
4 g tuz atılıp altı kapatılır. Patlıcanların üzerine domatesli karışım eklenir.
Fırında pişirme
200 ℃ fırında 20–25 dakika pişirilir. Ya da patlıcan ve biberler kızardıktan sonra tepsi kapağı kapalı olarak 7–8 dakika daha ocakta pişirilir. Domatesler yumuşadıktan sonra ocaktan alınır.
Yöresiyle bağı nedir?
Bergama Çığırtmasının coğrafi sınırda köklü geçmişi bulunur. Coğrafi sınırın mutfak kültüründe ve ekonomisinde önemli yere sahiptir. Bu sebeplerle üretim aşamalarının tamamı, coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Yemek ılık veya soğuk sunulur; bütün kızarmış patlıcan, biber ve sarımsaklı domates sosu birlikte porsiyonlanır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Çığırtma adı sicilde patlıcanın kızartma tavasında çıkardığı sesle ilişkilendirilir. Bütün patlıcanın spiral çizilip çevrilerek kızartılması yerel üretim bilgisidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1588 tescil numaralı Bergama Çığırtması mahreç işareti olarak 9 Mayıs 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Bergama Çığırtması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bergama Çığırtması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Bergama Ticaret Odasının koordinatörlüğünde; Bergama Ticaret Odası, Bergama Lokantacılar Odası ve Bergama İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden ürün konusunda uzman 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülen durumlarda ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılacak malzemelerin uygunluğu, patlıcanların doğru yöntemle kesilmesi ve üretim metoduna uygunluk, Bergama Çığırtmasının coğrafi işareti ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenecektir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
