Coğrafi işaretli ürün · Balıkesir
Balıkesir’in Altıeylül ve Karesi ilçelerinde manda sütlü kuru yufkalar yağda kızartılıp on kat halinde birleştirilir. Ortadaki manda kaymağı, soğuk şerbetle tatlandırılan ürünün yumuşak dokusunu ve aromasını belirler.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Balıkesir Kaymaklısı nedir?
Balıkesir Kaymaklısı; buğday unu, yumurta, buğday nişastası, ayçiçek yağı ve kaymağı ayrılmış manda sütüyle hazırlanan ince kuru yufkaların tereyağı veya margarinde kızartılması, orta kısmına manda kaymağı konulması ve soğuk şerbet ile tatlandırılması suretiyle üretilen ve 10 kat yufkadan oluşan tatlıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Manda sütlü yufka
Kaymağı ayrılmış manda sütüyle hazırlanan kuru yufkalar, tereyağı veya margarinde kızartılır. On yufkanın beşi dolgunun altında, beşi üstünde yer alır.
Manda kaymaklı orta dolgu
Orta katmanda manda kaymağı bulunur. Sicil, kaymağın yağ içeriğini ürünün yumuşak dokusu ve aromasını oluşturan özellik olarak açıklar.
Sicildeki üretim anlatımı
Tepsi ve porsiyon ölçeği
1 tepsi (yaklaşık 15 kişilik) Balıkesir Kaymaklısı üretmek için gerekli olan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
Yufka için bileşenler
30–35 cm çapında 10 adet yufka için gerekli olan bileşenlere aşağıda yer verilmektedir.
- 0,3 kg buğday unu
- 1 adet yumurta
- 10 g buğday nişastası
- 33 ml ayçiçek yağı
- 330 ml kaymağı alınmış manda sütü
Yufkanın hazırlanması
Buğday unu, süt, yumurta, buğday nişastası ve ayçiçek yağı bir kapta karıştırılır. Homojen ve yumuşak bir hamur elde edinceye kadar yoğrulup 1 saat dinlendirilir. Dinlendirilen hamur 10 parçaya bölünür, 30–35 cm çapında ve 5 mm kalınlığında yufkalar açılıp sac üzerinde önlü arkalı pişirilir.* Hazırlanan kuru yufkalar, Balıkesir Kaymaklısının üretiminde kullanılır.
* Sicilde 0,3 kg unla 10 yufka hazırlanacağı, yufkaların 30–35 cm çapında ve 5 mm kalınlığında açılacağı yazılıdır. Bu ölçülerin aynı parti için nasıl karşılandığı açıklanmamıştır.
Şerbet için bileşenler
- 2 l su
- 3 kg beyaz şeker
Sosla kapak altında pişirme
- 1–2 damla limon suyu
Şerbetin hazırlanması
Şeker ve su, derin bir tencerede yaklaşık 150 °C’de 30 dakika kaynatılır.*
* Sicil, şeker ve suyun yaklaşık 150 °C’de kaynatıldığını belirtir; sıcaklığın şerbette mi yoksa ısı kaynağında mı ölçüldüğünü açıklamaz.
Bileşenler ve hazırlık
1–2 damla limon suyu sıkılır ve 5 dakika daha kaynatıldıktan sonra soğumaya bırakılır.
- 250 g tereyağı veya margarin
- 1 kg manda kaymağı
- 10 adet kuru yufka
42 cm çapındaki yuvarlak bir tepside tereyağı veya margarin eritilir.
Kızaran kısım, Balıkesir Kaymaklısının üst kısmını oluşturmak üzere kullanılır. Diğer 5 adet yufka da, aynı şekilde su ile ıslatılıp tepside kızartılır ve 10–15 dakika soğumaya bırakılır. Soğuyan yufkaların kızarmış kısmı, tatlının tabanını oluşturur.
Kızartılmayan kısmına manda kaymağı eşit bir şekilde yayılır ve üzerine, önceden kızartılan yufkaların kızartılmamış kısmı kaymağa temas edecek ve kızarmış kısmı da yukarıda kalacak şekilde yerleştirilir.
Balıkesir Kaymaklısının hazırlanması
5 adet kuru yufka, ayrı ayrı olacak şekilde su ile ıslatılıp tepsiye yerleştirilir ve elektrikli ocakta 10 dakika pişirilir.
Pişirme sonrası soğutma
Alt kısmı kızarınca ateşten indirilir ve oda sıcaklığında 10–15 dakika soğumaya bırakılır.
Şerbetin hazırlanması ve eklenmesi
Üzerine soğuk şerbet dökülüp en az 1 saat şerbetini çekmesi beklenir.
Balığın hazırlanması
Balıkesir Kaymaklısının servisi, 7 x 7 cm’lik kare şeklinde dilimlenerek yapılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Balıkesir Kaymaklısının geçmişi eskiye dayanır. Coğrafi sınırın mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Özellikle yufkaların pişirilmesi bakımından coğrafi sınıra özgü nitelik taşır ve ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Balıkesir Kaymaklısının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Sicildeki sunum anlatımı
Balıkesir Kaymaklısının servisi, 7 × 7 cm’lik kare biçiminde dilimlenerek yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1264 tescil numaralı Balıkesir Kaymaklısı mahreç işareti olarak 24 Kasım 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Balıkesir Kaymaklısı ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Balıkesir Kaymaklısı coğrafi işaret ibaresi ve mahreç işaret amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
- Balıkesir Kaymaklısı ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Balıkesir Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda ve Balıkesir İli Damızlık Manda Yetiştiriciliği Birliği, Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Balıkesir Lokantacılar ve Benzerleri Esnaf Sanatkârlar Odası ile Balıkesir Büyükşehir Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen durumlarda ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
- Balıkesir Kaymaklısı üretiminde kullanılan, özellikle manda kaymağı olmak üzere bileşenlerin uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
