Coğrafi işaretli ürün · Erzurum
Erzurum’da çortutu adı verilen şalgam turşusu, dana eti veya kavurma, bulgur ve salçalı soğanla pişirilir. Et seçeneğine göre ön haşlama değişir; turşu kısa süre suda bekletilip süzülerek katılır ve yemek dinlendirme sonrası sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erzurum Çortutu Pancarı nedir?
Erzurum Çortutu Pancarı, şalgam turşusunun dana eti veya kavurma, bulgur ve salçalı soğanla pişirildiği yemektir. Çortutu yörede şalgam turşusunun adıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Çortutu, şalgam turşusudur
Şalgam yumrusundan turşu hazırlanır. Bu girdi soğanlı, salçalı bulgur yemeğinde kullanılır; doğrudan şalgamın yeşil sapı olan çeçle karıştırılmaz.
Et veya kavurma
Dana etine ön haşlama uygulanır; hazır kavurmada bu aşama atlanır. Çortutu suda bekletilip süzülür; yemek yarım saat pişirilip yarım saat dinlendirilir.
Sicildeki üretim anlatımı
Çortutu için bileşenler
- 1 kg şalgam
- 1 çay bardağı kaya tuzu
- 1 yemek kaşığı tuz
- 2 l su
Şalgamı hazırlama ve turşu kurma
Şalgamlar önce daire biçiminde dilimlenir, ardından küçük parmak kalınlığında kesilir. Bir çay bardağı kaya tuzuyla harmanlanıp bir gece bekletilir ve sudan geçirilir. Turşu kaplarına doldurulur; üzerine 1 yemek kaşığı tuz ve 2 litre su eklenir. Şalgamların su içinde kalması için ağırlık konur. Kap kapatılır ve oda sıcaklığında 15 gün bekletilir.*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre şalgam turşusu için oda sıcaklığında 15 gün belirtilir; sıcaklık aralığı ve fermantasyonun bitiş kontrolü açıklanmaz. Yemeğin 30 dakikalık pişmesi ile bu hazırlık süresi ayrı kapsamlardır. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Dört kişilik yemek için bileşenler
- 130 g çortutu
- 2 yemek kaşığı tereyağı
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 500 g dana eti (kemikli et, parça et veya pöç) ya da 150 g dana kavurma
- 1 çay bardağı pilavlık bulgur
- 1 çay kaşığı pul biber
- 1 adet orta boy kuru soğan
Eti ve çortutuyu hazırlama
Dana eti kullanıldığında üzerini geçecek suyla düdüklü tencerede yaklaşık 45 dakika haşlanır. Kavurma kullanıldığında bu aşama atlanır. Çortutu üzerini geçecek su içinde 10 dakika dinlendirilir ve süzülür.
Kavurma ve yemeği pişirme
Soğan doğranıp tereyağında kavrulur; salça eklenip karıştırılır. Haşlanmış et veya kavurma ile süzülen çortutu eklenir. Bulgur ve pul biber ilave edilerek kısık ateşte 30 dakika pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Erzurum Çortutu Pancarı üretimi, kendine özgü koşullar bulundurur. Bu sebeple yöre ile ün bağı bulunan Erzurum Çortutu Pancarının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Sicildeki sunum anlatımı
Erzurum’da bolca yetiştirilen şalgam, önce turşu yapılarak tüketilmiş daha sonra bu turşudan yemek yapılarak tüketime devam edilmiştir. Erzurum Çortutu Pancarı, 30 dakika dinlendirildikten sonra servis edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
987 tescil numaralı Erzurum Çortutu Pancarı mahreç işareti olarak 27 Aralık 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Erzurum Çortutu Pancarı ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Erzurum Çortutu Pancarı ibareli logo ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Erzurum Ticaret Borsası koordinasyonunda ve Atatürk Üniversitesi Turizm Fakültesi, Erzurum İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Erzurum Ticaret Borsasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu; üretim yöntemlerinin uygunluğu ve Erzurum Çortutu Pancarı ibareli, logo ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
