Coğrafi işaretli ürün · Çanakkale
Çanakkale’nin Gelibolu ilçesinde tuzsuz taze peynir veya teleme, buğday unu ve beyaz şekerle hazırlanır. Pişirme sonunda şekerin karışıma yedirilmesi, saçaklı denilen lifli yapıyı oluşturur; ürün krem-sarı tonlarında ve parlak görünümlüdür.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gelibolu Peynir Helvası nedir?
Gelibolu Peynir Helvası; teleme ve/veya tuz kullanılmadan üretilen taze peynir, buğday unu ve toz beyaz şeker kullanılarak hazırlanan, bu bileşenlerin tekniğine uygun olarak yoğurulmasıyla elde edilen, parlak görünümlü, krem rengi-sarı renk ve tonlarında renge sahip Çanakkale ili Gelibolu ilçesine özgü bir peynir helvasıdır.
Son aşamada katılan şeker, hamurun saçaklı ve lifli doku kazanmasında rol oynar. Ürün sıcak veya soğuk olarak tüketilebilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Teleme, un ve şeker
Taze peynir tadının baskın olduğu tatlı bir tada sahiptir.
Gelibolu Peynir Helvası Üretiminde Kullanılan Bileşenler Listesi ve Kullanılacak Ortalama Miktarları Ürünün yeterince pişkin olması, yanık veya soluk/beyaz görünümlü olmaması istenir.
Saçaklı ve lifli doku
Pişirme sonrasında eklenen toz şekerin kristal yapısı hamuru parçalayarak saçaklı, lifli dokuyu oluşturur.
Nasıl hazırlanır?
Üretimde kullanılmayan katkı ve aromalar
Gelibolu Peynir Helvası üretiminde gıda katkı maddeleri, aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri kullanılmaz.
Bileşenler ve peynirin pişirilmesi
- 1 kg teleme ve/veya tuz kullanılmadan üretilen taze peynir
- 750 g toz beyaz şeker
- 250 g buğday unu
Yeteri kadar büyüklükte bir tencere/kap içerisine; teleme ve/veya tuz kullanılmadan üretilen taze peynir konulur.
Kısık ateşte kendine has beyaz renkli bulanık suyunu salması için iyice karıştırılarak erimesi sağlanır.
Sonrasında tencere içerisindeki karışım üzerine buğday unu yavaş yavaş dökülerek homojen bir yapı oluşturana kadar karıştırılır.
Elde edilen kıvamlı hamur tencere içerisinde kendi yağını salıp un kokusu gidene kadar karıştırılarak pişirilir. Pişirilen karışım; krem rengi-sarı renk ve tonlarında renge sahip kıvamlı bir yapı kazanır. Bu karışımın hazır olup olmadığı kaşıkla karıştırıldığında tencereye yapışmayacak kıvamlı bir hale gelmesi ile anlaşılır. Burada hazırlanacak hamurun homojen olarak karıştırılması, istenilen renk ve kıvamının sağlanmasında ustalık becerisi önemli bir rol oynar.
Bu aşamadan sonra pişirme sonlandırılır ve elde edilen karışımın üzerine azar azar toz beyaz şeker ilave edilir ve bir yandan da karıştırılır. Karıştırma işlemi ile toz beyaz şekerin kristalize yapısı bu hamuru parçalar ve böylelikle saçaklı tabir edilen lifli bir ürün elde edilir.
Bu aşamadan sonra Gelibolu Peynir Helvası servise hazır hale gelir. Hazırlanan peynir helvası soğumak üzere dinlenmeye alınır. Piyasaya Arz ve Servis: Gelibolu Peynir Helvası; gıda ile temasa uygun ambalajlarda ya da asgari teknik ve hijyenik şartlar dahilinde dökme olarak, ilgili gıda mevzuatına uygun etiket bilgileri ile piyasaya arz edilir.
Hammadde seçimi ve hazırlığı
Sunum ve kullanım
Gelibolu Peynir Helvası isteğe bağlı olarak ceviz içi, Antep fıstığı içi, kaymak veya dondurma ile servis edilebilir.
Gelibolu Peynir Helvasının; soğuk olarak tüketilebilmesinin yanında; sıcak sunulması ve tüketilmesi sicilde önerilen servis biçimidir.
Nasıl muhafaza edilir?
Muhafaza Koşulları: Gelibolu Peynir Helvası; serin, kokulardan ari, rutubetsiz ve doğrudan güneş almayan ortamlarda muhafaza edilir. Ürünün daha uzun süre muhafazası için; buzdolabı koşullarında soğuk zincirde muhafaza edilmesi gerekir.
Yöresiyle bağı nedir?
Çanakkale ili Gelibolu ilçesinde uzun yıllardır üretilen; Çanakkale ilinin mutfak kültüründe önemli bir yeri olan ve üretimi ustalık becerisi isteyen Gelibolu Peynir Helvasının; üretildiği Çanakkale ili Gelibolu ilçesi ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle; Gelibolu Peynir Helvasının tüm üretim aşamaları, Çanakkale ili Gelibolu ilçesinde gerçekleştirilmelidir. Gelibolu Peynir Helvasının üretildiği Çanakkale ili Gelibolu ilçesi ile ün bağı bulunur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Tarihsel gelişim ve üretim geleneği
Gelibolu Peynir Helvasının tarihçesinde; 1300’lü yıllardan beri Çanakkale ili Gelibolu ilçesinde üretildiği bilinir.
İkram ve hediye geleneği
Çanakkale ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Gelibolu Peynir Helvası; günlük öğünlerde tüketilmesinin yanı sıra; özellikle misafir ağırlamalarda sunulur ve hediyelik olarak takdim edilir. Ayrıca festival, bayram vb. özel günlerde de hazırlanarak tüketime sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1566 tescil numaralı Gelibolu Peynir Helvası mahreç işareti olarak 15 Nisan 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Gelibolu Peynir Helvası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde yer alır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Gelibolu Peynir Helvası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gelibolu Ziraat Odasının koordinatörlüğünde; Gelibolu Ziraat Odası, Gelibolu Esnaf ve Sanatkârlar Odası ile Gelibolu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Gelibolu Ziraat Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir: – Ürünün bileşenler listesinin uygunluğu, – Üretim metodu bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığı, – Ürünün piyasaya arzı ve servisinin uygunluğu, – Gelibolu Peynir Helvası ibaresi ile mahreç işareti amblemi kullanım biçiminin uygunluğu. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
