Coğrafi işaretli ürün · Bolu
Bolu’da yetişen kara kabakla hazırlanan şekerli harç, iki mayasız yufka arasına yerleştirilir. Gözer üzerinde şekillenen ürün sacda pişirilir; üzerine şekerle kavrulan tereyağı sürülür veya kaymakla birlikte sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bolu Kabaklı Gözlemesi nedir?
Bolu Kabaklı Gözlemesi, Bolu’da yetişen kara kabakla hazırlanan şekerli harcın iki mayasız yufka arasına konup sacda pişirilmesiyle elde edilir. Gözer üzerinde şekillendirilir; şekerli tereyağı veya kaymakla sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kara kabak ve şekerli harç
Bolu’da yetişen, sicilde Cucurbita pepo olarak belirtilen kara kabak kullanılır. İç harca beyaz şeker ve karabiber katılır; ürün şekerli gözleme çeşididir.
İki yufka ve gözer izi
İki ince yufka arasına harç yerleştirilir. Gözer, gözlemede şekil ve iz bırakan elek türüdür. Hamur mayasızdır; genellikle kaynak suyu kullanılır. Pişirme sonrası şekerle kavrulan tereyağı tat profilini tamamlar.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hamur malzemeleri
Kullanılan bileşenler Özel amaçlı buğday unu, Su, Tuz.
İç harç malzemeleri
Kullanılan bileşenler Bolu’da yetişen kara kabak, Kuru soğan, Tereyağı, Ayçiçek yağı, Beyaz şeker, Tuz, Karabiber.
Kara kabaklı harcın hazırlanması
Kabak soyulur; doğranıp haşlanır veya çiğ olarak rendelenir. Doğranmış soğan tereyağı ve ayçiçek yağıyla kavrulur. Haşlanmış ya da rendelenmiş kabak eklenip kısık ateşte yumuşayana kadar kavrulur. Şeker, karabiber ve tuzla karıştırılan harç oda sıcaklığında soğutulur.
Mayasız hamur ve dinlendirme
Un, su ve tuz yoğrularak yumuşak hamur hazırlanır; maya kullanılmaz. 20–30 dakika dinlendirilir ve 70–80 g bezelere ayrılır. Bu ağırlık bezeye aittir; dolgulu gözlemenin bitmiş ağırlığı değildir.
Gözerde iki yufkanın kapatılması
Un serpilerek oklavayla ince açılan hamur, oklavaya sarılıp gözer üzerine serilir. İlk yufkaya harç yayılır; ikinci yufka üzerine kapatılır. Kenarlar elle bastırılarak birleştirilir.
Sacda pişirme
Gözleme sıcak sac ocakta çevrilerek pişirilir. Üzerine beyaz şekerle kavrulan tereyağı sürülür; kaymakla servis de ayrı bir sunum seçeneğidir.
Yöresiyle bağı nedir?
Bolu’da yetişen kara kabak, ürünün yöresel bileşenidir. Harcın hazırlanması, gözer üzerinde iki yufkanın birleştirilmesi ve sacda pişirme ustalık gerektirir. Tüm üretim aşamaları Bolu ili coğrafi sınırında gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Şekerli tereyağı veya kaymakla sunum
Gözleme, şekerli tereyağı sürülerek veya kaymakla birlikte sunulur. Bu seçenekler servis aşamasına aittir; kaymak hamurun zorunlu bileşeni değildir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
İmece geleneği ve kara kabağın kullanımı
Sicil, Bolu’da kara kabağın farklı yemeklerde değerlendirilmesinden bu gözleme çeşidinin geliştiğini anlatır. Özel günlerde kadınların bir araya gelerek imece usulü gözleme hazırlaması, kuşaktan kuşağa aktarılan yerel bir gelenek olarak belirtilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
588 tescil numaralı Bolu Kabaklı Gözlemesi mahreç işareti olarak 10 Kasım 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Bolu Kabaklı Gözlemesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Bolu Kabaklı Gözlemesi ibaresi ve amblem ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığı durumlarda, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Bolu Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Bolu Ticaret ve Sanayi Odası, Bolu Belediyesi, Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Bolu İl Sağlık Müdürlüğünden birer üyenin katılımı ile en az 3 kişiden oluşacak denetim mercii tarafından yapılır.
Denetimler yılda en az 1 kez yapılır ve 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl Bolu Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilir. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Denetim mercii, Bolu Kabaklı Gözlemesinin mahreç işareti amblemi kullanımı, bileşen listesine uygunluk ve “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun olarak üretim yapılıp yapılmadığını kontrol eder.
Denetim esnasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
