Coğrafi işaretli ürün · Çorum
Çorum’un Alaca ilçesinde süt, yumurta ve mayayla akışkan hamur hazırlanır. Kepçeyle sac veya tavaya dökülüp iki yüzü pişirilen ürün sıcak sunulur; üzerine isteğe bağlı tereyağı sürülür ve özel günlerde ikram edilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Alaca Cızlağı nedir?
Alaca Cızlağı, buğday unu, su, süt, yumurta, ayçiçek yağı, maya ve tuzla hazırlanan akışkan hamurun sac veya tavada iki yüzü pişirilmesiyle elde edilen Alaca’ya özgü hamur işidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Akışkan hamurun kıvamı
Hamurun parlak, yumuşak, pürüzsüz, kaygan ve akışkan olması istenir. Katı bir yufka açılmaz; hamur kepçeyle pişirme yüzeyine aktarılır.
Süt, yumurta ve mayalı bileşim
Süt ve yumurta ana hamurun bileşenleridir. Maya hamurda kullanılır; üzerine tereyağı sürülmesi ise isteğe bağlı sunum seçeneğidir ve ana reçeteden ayrı tutulur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hamur bileşenleri ve reçete ölçeği
Sicildeki ortalama reçete 6–12 adet içindir.
- 0,5 kg ekmeklik buğday unu / özel amaçlı buğday unu
- 250 ml su
- 250 ml süt
- 50 ml ayçiçeği yağı
- 30 g yaş ekmek mayası
- 1 yumurta
- 10 g tuz
Hamurun karıştırılması
Bileşenler yeterince büyük kapta sırasıyla karıştırılır. Parlak, pürüzsüz ve akışkan kıvam elde edilir. Sicil ayrıca bir fermantasyon süresi belirtmez; başka bir ürünün dinlendirme süresi bu reçeteye eklenmez.
Kepçeyle aktarma ve pişirme
Sıcak sac veya tavaya genellikle 50–100 g akışkan hamur dökülür. Pişme durumuna göre spatulayla çevrilir; pişirme yaklaşık 3 dakikada tamamlanır. Hamur porsiyonu ile bitmiş ürün ağırlığı aynı değer olarak gösterilmez. Sac veya tava, ürünün iki yüzünün dengeli pişirilmesini sağlar.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sunum ve kullanım
Çorum ili Alaca ilçesinin yemek kültüründe önemli bir yere sahip olan Alaca Cızlağı, özellikle kahvaltılarda olmak üzere günlük öğünlerde tüketimin yanı sıra; düğün, bayram, festival gibi özel günlerde de ikram edilir. Alaca Cızlağının; sıcak sunulması ve tüketilmesi sicilde önerilen servis biçimidir. Servisi yapılırken üzerine isteğe bağlı olarak tereyağı sürülür.
Yöresiyle bağı nedir?
Çorum’un Alaca ilçesinin yemek kültüründe yer alır. Akışkan kıvamın hazırlanması ve sacda dengeli pişirme ustalık gerektirir. Tüm üretim aşamaları Alaca ilçesinde gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Kahvaltı ve özel gün ikramı
Özellikle kahvaltıda ve günlük öğünlerde tüketilir; düğün, bayram ve festival gibi özel günlerde de ikram edilir. Sıcak sunum sırasında isteğe bağlı olarak üzerine tereyağı sürülür; sicilde bu seçenek için 30 g tereyağı belirtilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1531 tescil numaralı Alaca Cızlağı mahreç işareti olarak 1 Şubat 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Alaca Cızlağı ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servisinin yapıldığı gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Alaca Belediyesinin koordinatörlüğünde; Alaca Belediyesi ile Alaca İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Denetim raporları; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Alaca Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir:
- Üretimde kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu
- Alaca Cızlağının hazırlanması, pişirilmesi ve servisi aşamalarının uygunluğu
- Alaca Cızlağı ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanım biçiminin uygunluğu. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
