Coğrafi işaretli ürün · Bolu
Bolu’da yetişen kızılcıkların püresi, sert kırmızı ekmeklik buğday unu ve tuzla yoğrulur. Güneş almayan ortamda kurutulup elenen tarhana, kızılcıktan gelen pembe-kırmızı rengi ve yöresel üretim yöntemiyle tanınır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bolu Kızılcık Tarhanası nedir?
Bolu Kızılcık Tarhanası, Bolu’da yetişen kızılcık meyvesinin püresiyle sert kırmızı ekmeklik buğday ununun yoğrulmasıyla üretilir. Yemeklik iyotlu tuz içeren hamur, bez üzerinde kurutulduktan sonra elenerek yeniden kurutulur.
Bolu Kızılcık Tarhanası, Bolu’da yetişen kızılcık meyvesinin püresi, sert kırmızı ekmeklik buğday unu ve yemeklik iyotlu tuzun belirli oranlarda karıştırılıp yoğrulmasıyla hazırlanır. Yörede yaşayan insanların kültürel birikimiyle günümüze ulaşan ürün, yöre adıyla bilinir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Sicil, yörede yetişen kızılcık meyvesinin kullanılmasını zorunlu tutar; familyayı Cornaceae, bitki adını sicildeki yazımıyla “Cornus Mascula” olarak verir. Pembe-kırmızı rengin korunması için ürün güneş almayan ortamda, bez zemin üzerinde kurutulur.
Kızılcık püresi
Kızılcık püresi hamurun temel meyve bileşenidir; buğday unu ve yemeklik iyotlu tuzla karıştırılır.
Tarhana hamurunun bileşen oranları
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki tablo.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| BİLEŞEN | MİKTARI (%; gr/100 gr tarhana hamuru) |
|---|---|
| Kızılcık meyvesi püresi | 48 |
| Ekmeklik buğday unu | 48 |
| Yemeklik iyotlu tuz | 4 |
Pembe-kırmızı renk
Kızılcıktan gelen rengin korunması için ön ve son kurutma güneş almayan kapalı ortamda, bez zemin üzerinde yapılır.
Nasıl hazırlanır?
Bileşenler ve kurutma tezgâhı
Hamur %48 kızılcık püresi, %48 sert kırmızı ekmeklik buğday unu ve %4 yemeklik iyotlu tuzdan oluşur. Kurutma için 2 × 4 m boyutlarında, beyaz kumaşla kaplanmış ahşap tezgâh kullanılır.
Kızılcıkların püreye işlenmesi
Ağustos sonunda oluşmaya başlayan kızılcıklar eylülde tam olgunluğa ve koyu kırmızı renge ulaşır. Toplanan meyvelerin çekirdekleri makinede çıkarılır; aynı makinede püre elde edilir.
Karıştırma ve yoğurma
Kızılcık püresi ile un eşit miktarda karıştırılır ve tuz eklenir. Bütün bileşenler hamur mikserinde homojen biçimde yoğrulur. Hamur yaklaşık 25 g parçalara ayrılarak bez üzerine serilir.
Ön kurutma
Parçalar yaklaşık 24 saat, güneş almayan kapalı ortamda bez üzerinde bekletilir. Ortam yaklaşık 23 °C sıcaklıkta ve %60–70 nemdedir. Bu aşamada modern kurutma tekniği kullanılmaz.
Eleme ve son kurutma
Ön kurutulan hamur 3 mm tel elekten geçirilir. Elenen tarhana aynı sıcaklık ve nem koşullarında, yine güneş almayan ortamda bez üzerinde 6–7 gün kurutulur.
Ambalajlama
Tarhana %100 pamuklu bez torbalara doldurulur. Torbanın dokuması hava geçirmeli, haşere ve böcek geçişini engellemeli; ürünü nemlenmeden ve güneşten korumalıdır.
Nasıl muhafaza edilir?
Kurutulmuş tarhana pamuklu bez torbalarda, yaklaşık 15 °C’de serin ortamda muhafaza edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Üretimde Bolu’da yetişen kızılcık kullanılır. Yöredeki üreticilerin özellikle ön ve son kurutmadaki deneyimi, ürünün pembe-kırmızı renginin korunmasında rol oynar.
Tescil ve denetim bilgileri
Coğrafi işaretin adı tek başına ya da marka ile birlikte kullanılabilir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
252 tescil numaralı Bolu Kızılcık Tarhanası mahreç işareti olarak 1 Aralık 2017 tarihinde tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Bolu Belediyesinin koordinatörlüğünde, Bolu Ticaret ve Sanayi Odasından 1 ve S.S. Köroğlu Organik Ve Yöresel Ürünler Üretim ve Pazarlama Kooperatifine kayıtlı üreticilerden 1 kişi olmak üzere toplam 2 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetimler yılda bir düzenli olarak, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet üzerine ise her zaman yapılabilir. Üretim sürecinde kullanılan malzemeler ve karışım oranları denetlenecektir. Üretim metodunda açıklanan işlem süreçleri denetlenecektir.
Kurutma işleminin güneşsiz ortamda bez zemin üzerinde gerçekleşmesi denetlenecektir. Ürünün satışa konu olduğu noktalarda coğrafi işaretleme denetlenecektir. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim merci hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
