Coğrafi işaretli ürün · Çorum
Nohut, mercimek, börülce, öğütülmüş bakla ve bulgurla hazırlanan iç, asma yaprağıyla sofrada birleştirilir. Yaprak kaşıkla doldurulur; Çorum’un Osmancık ilçesinde gündelik öğünlerde ve Hıdırellez gibi özel günlerde tüketilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Osmancık Yaprak İçi Yemeği nedir?
Asma yaprağıyla birlikte tüketilen, nohut, mercimek, börülce, öğütülmüş bakla ve bulgurdan yapılan bakliyatlı iç yemeğidir. Yaprak pişmiş içle sofrada doldurulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Çoklu bakliyatlı iç
Nohut, yeşil mercimek, börülce, ince öğütülmüş bakla ve bulgurla iç hazırlanır. Bakliyat ve soğanlı salça sosu ayrı tencerelerde pişirilip birleştirilir.
Yaprağın sofrada doldurulması
Haşlanmış taze asma yaprağı veya salamura yaprak yemeğin yanında sunulur. Yaprak tabakta içle kaşık kullanılarak doldurulur; önceden sarılıp pişirilmiş bir sarma değildir.
Sicildeki üretim anlatımı
Reçete bileşenleri
Malzeme miktarları 20 kişilik tarif içindir.
- 250 g taze asma yaprağı ve/veya salamura asma yaprağı
- 100 g nohut
- 100 g yeşil mercimek
- 100 g börülce
- 100 g ince öğütülmüş kuru bakla
- 50 g bulgur
- 1 litre su
- 50 g domates ve/veya biber salçası
- 10 g tuz
- 25 g tereyağı
- 100 g kuru soğan ve/veya taze soğan
- 30 ml ayçiçeği yağı ve/veya zeytinyağı
- 100 g domates (isteğe bağlı)
- 30 g yeşilbiber (isteğe bağlı)
- 10 g pul kırmızıbiber
- 10 g kuru ve/veya taze nane
- 10 g maydanoz
- 10 g dereotu
Bakliyatın ön pişirilmesi
Yeteri büyüklükteki bir tencere içerisinde; ½ litre su, bir gün öncesinden haşlanmış nohut, yeşil mercimek, börülce, değirmende öğütülmüş bakla ve bulgur ortalama 15–20 dakika pişirilir.*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre yöntem bir gün öncesinden haşlanmış nohut kullanır; soğutma ve muhafaza sıcaklığı belirtilmez. Önceki gün hazırlık oda sıcaklığında saklama izni değildir. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Salçalı sos ve birleştirme
İkinci bir tencerede doğranan bir baş kuru soğan, sıvı yağ ve domates-biber salçası ile kavrulur. İsteğe bağlı olarak yeşilbiber ve domates doğranarak eklenip üzerine ½ litre su ilave edilip ortalama 5 dakika pişirilir. İlk aşamada pişen bakliyat tenceresi ile 2. aşamada pişen bileşenler birleştirilip tuz ilave edilir.
Ortama 5 dakika daha piştikten sonra, üzerine tereyağı, kuru nane ve pul biber ile hazırlanan sos dökülür.
Yeşillik ve sofrada doldurma
İnce ince doğranan yaş nane, dereotu, maydanoz ve yaş soğan yemek ile birleştirilip karıştırılır. Yemeğin az sulu ve bol salçalı olmasına dikkat edilir. Tabağın içerisindeki yemeğin üzerine yaprak bırakılır, kaşıkla yaprağın içerisi hazırlanan yemekle doldurulur.
Yöresiyle bağı nedir?
Çorum ili Osmancık ilçesinde Osmancık Yaprak İçi Yemeği köklü geçmişe sahiptir. Osmancık ilçesinin mutfak kültüründe önemlidir. Bu sebeplerle Osmancık Yaprak İçi Yemeğinin tüm üretim aşamaları, Çorum ili Osmancık ilçesinde gerçekleştirilir.
Sicildeki sunum anlatımı
Sunum ve kullanım
Çorum ili Osmancık ilçesinin yemek kültüründe önemli bir yere sahip olan Osmancık Yaprak İçi yemeği günlük öğünlerde tüketiminin yanı sıra özellikle düğün, bayram, festival gibi özel günlerde de ikram edilir. Yemeğin servisi yapılırken tuzlu suda haşlanmış taze asma yaprağı ya da salamura asma yaprağı yemeğin yanına konulur.
Osmancık Yaprak İçi Yemeği isteğe bağlı olarak elle veya kaşıkla tüketilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Osmancık ilçesinin mutfak kültüründe önemlidir. Bu sebeplerle Osmancık Yaprak İçi Yemeğinin tüm üretim aşamaları, Çorum ili Osmancık ilçesinde gerçekleştirilir.
Sicil yemeğin Osmancık ilçesinde köklü geçmişi olduğunu ve mayıs ayında Hıdırellez şenliklerinin ikinci gününde yapıldığını anlatır. Evliya Çelebi atfı yerel asma yaprağı kullanımı ve yaprak aşı adıyla ilgilidir.
Hıdırellez şenlikleri
Osmancık Yaprak İçi Yemeği, Özellikle mayıs ayında, Hıdırellez Şenliklerinin 2. gününde yapılıp şenliğe katılanlarca tüketilen önemli bir yemektir.
Yaprak aşı anlatımı
Evliya Çelebi’nin kitabından Osmancık bağlarının asma yapraklarının yemek yapımında kullanıldığı ve yemeğin yaprak aşı olarak adlandırıldığı bilinir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1750 tescil numaralı Osmancık Yaprak İçi Yemeği mahreç işareti olarak 25 Haziran 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Osmancık Yaprak İçi Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ambalajının üzerinde kullanılır. Ürün ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Osmancık Yaprak İçi Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Osmancık Kaymakamlığının koordinatörlüğünde; Osmancık Kaymakamlığı ile Osmancık İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden konusunda uzman birer kişiden oluşan denetim mercii ile yürütülecektir. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman yapılacaktır. Denetim mercii; bileşenlerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğunu ve Osmancık Yaprak İçi Yemeği ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
