Coğrafi işaretli ürün · Çorum
Yırtılmış asma yaprakları, bakliyat ve bulgurla birleştirilen yemek, yaprağın ekşi tadıyla ayrılır. Çorum’un Osmancık ilçesinde özellikle ilkbahar ve yaz sofralarında yer alır; isteğe göre sarımsaklı yoğurtla sıcak veya soğuk sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Osmancık Yırtmaç Yemeği nedir?
Yırtılmış veya doğranmış asma yaprağının bakliyat ve bulgurla birleştirildiği Osmancık yemeğidir. Taze yaprakla özellikle ilkbahar ve yaz aylarında yapılır; sarımsaklı yoğurt isteğe bağlıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yırtılmış asma yaprağı
Asma yaprağı doğranmış veya yırtılmış biçimde son aşamada yemeğe katılır. Yaprağın ekşi tadı belirleyicidir; halk arasında yırtma aşı adı kullanılır.
Bakliyat ve sunum seçenekleri
Nohut, mercimek ve bulgur temel içi oluşturur. Börülce, bakla ve bazı sebzeler isteğe bağlıdır. Sıcak veya soğuk sunumda sarımsaklı yoğurt da isteğe göre eklenebilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Reçete bileşenleri
Malzeme miktarları 6 kişilik tarif içindir.
- 1 litre su
- 300 g yoğurt (isteğe bağlı)
- 250 g taze asma yaprağı ve/veya salamura asma yaprağı
- 100 g haşlanmış nohut
- 100 g yeşil mercimek
- 100 g börülce (isteğe bağlı)
- 100 g ince doğranmış/çekilmiş bakla (isteğe bağlı)
- 100 g kuru soğan ve/veya taze soğan
- 100 g domates (isteğe bağlı)
- 50 g pilavlık bulgur
- 50 g domates ve/veya biber salçası
- 30 g yeşilbiber (isteğe bağlı)
- 30 ml ayçiçeği yağı ve/veya zeytinyağı
- 25 g tereyağı
- 25 g sarımsak (isteğe bağlı)
- 10 g tuz
- 10 g kuru ve/veya taze nane
- 10 g ayıklanmış maydanoz
- 10 g ayıklanmış dereotu
- 5 g pul kırmızıbiber
Bakliyat ve bulgurun pişirilmesi
Yeteri kadar büyüklükteki bir tencere içerisine; su, haşlanmış nohut, yeşil mercimek, börülce, bakla ve bulgur konulup karıştırılır. Bu karışım ortalama 20 dakika kadar pişirilir. Bu karışımın yeteri kadar pişmesi istenir ve fazla sulu kalmamasına özen gösterilir.
Sebzeli salça sosu
Ayrı bir tencere içerisine öncelikle doğranmış soğan, sıvı yağ ile salça konulur ve kavurulur. Doğranmış yeşilbiber ve domates de eklenerek üzerine yeterince su ilave edilir. Hazırlanan bu sosun/karışımın ortalama 5 dakika kadar pişirilmesi sağlanır.
Birleştirme ve naneli yağ
Osmancık Yırtmaç Yemeği hazırlanmasındaki bu üretim aşamalarında ustalık becerisi önemli bir rol oynar. Hazırlanan bu iki ayrı karışım birleştirilir ve tuzu da eklenerek ortalama 5 dakika daha pişirilir. Ayrıca tereyağı, kuru nane ve pul kırmızıbiber bir arada kavrularak ayrı bir sos daha hazırlanır ve daha önce hazırlanmış yemeğin üzerine dökülür.
Yaprak ve son sunum
Son aşamada; ince şekilde doğranmış taze nane, taze soğan, dereotu, maydanoz ile doğranmış/yırtılmış asma yaprakları da yemek ile birleştirilir ve karıştırılır. Kullanılan asma yaprakları tercihen Çorum ilinde yetiştirilen asmalardan temin edilir. Osmancık Yırtmaç Yemeğinin servisinde isteğe bağlı olarak üzerine; ezilmiş sarımsak ve yoğurttan hazırlanan sarımsaklı yoğurt da konulabilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Çorum ili Osmancık ilçesinde uzun bir geçmişe sahip olarak üretilen, üretimde kullanılan bileşenlerinin seçimi, hazırlanması ve servisi aşamaları ile ustalık becerisi gerektiren Osmancık Yırtmaç Yemeğinin; üretildiği Çorum ili Osmancık ilçesi ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle; Osmancık Yırtmaç Yemeğinin tüm üretim aşamaları, Çorum ili Osmancık ilçesinde gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sunum ve kullanım
Özellikle ilkbahar ve yaz aylarında taze asma yaprakları kullanılarak yapılan ve yaygın olarak tüketilen bir yemektir. Çorum ili Osmancık ilçesinin yemek kültüründe önemli bir yere sahip olan Osmancık Yırtmaç Yemeği günlük öğünlerde tüketiminin yanı sıra özellikle düğün, davet, bayram, festival gibi özel günlerde de ikram edilir.
Osmancık Yırtmaç Yemeğinin; isteğe bağlı soğuk ya da sıcak sunulması ve tüketilmesi sicilde önerilen servis biçimidir.
Isteğe bağlı olarak Osmancık Yırtmaç Yemeğinin üzerine süsleme amaçlı; taze nane, taze soğan, dereotu, maydanoz da konularak servisi yapılabilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Osmancık Yırtmaç Yemeğinin tüm üretim aşamaları, Çorum ili Osmancık ilçesinde gerçekleştirilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1662 tescil numaralı Osmancık Yırtmaç Yemeği mahreç işareti olarak 18 Kasım 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Osmancık Yırtmaç Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Osmancık Yırtmaç Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Osmancık Kaymakamlığının koordinatörlüğünde; Osmancık Kaymakamlığı ile Osmancık İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Osmancık Kaymakamlığı tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir: – Osmancık Yırtmaç Yemeğinin hazırlanmasında kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, – Osmancık Yırtmaç Yemeğinin hazırlanması ve servisi aşamalarının uygunluğu, – Osmancık Yırtmaç Yemeği ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanım biçiminin uygunluğu denetlenir. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
