Coğrafi işaretli ürün · Çankırı
Çankırı’nın Eldivan ilçesinde Ziraat 0900 çeşidinden yetiştirilir. Parlak koyu bordo kabuklu, krem-pembe etli meyvesi hafif basık uçlu ve kalp biçimindedir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Eldivan Kirazı nedir?
Eldivan Kirazı, Ziraat 0900 çeşidinin Maxima-6 ve Maxima-14 yarı bodur anaçları kullanılarak Çankırı’nın Eldivan ilçesinde yetiştirilen kirazdır.
Prunus avium L. türüne ait meyvelerin kabuğu parlak koyu bordo, eti krem-pembedir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Sicil ortalama meyve ağırlığı, suda çözünen kuru madde ve pH değerlerinin yüksekliğini ayırt edici bulur. Meyve suyunun ve meyvenin ölçümleri ayrı tablolarda yer alır.
Ziraat 0900 çeşidi
Eldivan Kirazı, Prunus avium L. türüne ait Ziraat 0900 çeşidinin Maxima-6 ve Maxima-14 yarı bodur anaçlarıyla yetiştirilir.
Koyu bordo kabuk ve krem-pembe et
Parlak koyu bordo kabuklu meyve hafif basık uçlu ve kalp biçimindedir. Meyve eti krem-pembe, sapı uzundur.
Şeker ve meyve eti oranı
Suda çözünen kuru madde %17,40–20,20, meyve eti/çekirdek oranı 21,50–23,00 arasındadır. Yüksek şeker içeriği tatlılık sağlar.
Pomolojik özellikler
Eldivan Kirazının pomolojik özelliklerine aşağıda yer verilmektedir.
Meyve suyu ve mineral içeriği
Eldivan Kirazının meyve suyu bulanık ve orta koyuluktadır.
Tablo-1: Eldivan Kirazının pomolojik özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan eldivan kirazının pomolojik özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tablo-2: Eldivan Kirazının şeker ve organik asit profili
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan eldivan kirazının şeker ve organik asit profili, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan eldivan kirazının şeker ve organik asit profili, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Toplam şeker (%) | 13,03 – 14,02 |
| Früktoz (%) | 4,79 – 5,23 |
| Glikoz (%) | 8,11 – 9,01 |
| Tartarik asit (mg/L) | 11,5 – 20,2 |
| Malik asit (mg/L) | 2044,4 – 4689,7 |
| Sitrik asit (mg/L) | 30,4 – 43,6 |
| Laktik asit (mg/L) | 60,3 – 86,1 |
| Askorbik asit (mg/L) | 9,9 – 12,7 |
Nasıl yetiştirilir?
Bahçe tesisi ve budama
Yetiştiricilikte fazla bir budama gerçekleştirilmez. Genellikle verime yönelik uç alma budaması yapılır. Sicil belgesinde çeşidin kendi çiçek tozlarıyla döllenebildiği belirtilir. Bahçeler, 5×5 m dikim mesafesi ile kurulur.
Gübreleme işlemi
Yaprak gübreleme olarak kalsiyum gübrelemesi yapılır. Taban gübresi olarak da 20–20, 15–15 kompoze gübre kullanılır.
Sulama işlemi
Mevsim sıcaklıklarına bağlı olarak salma sulama yapılır. Sulama, çiçeklenme öncesi ve meyve tutumu sonrasında yapılır. Eldivan Kirazı haziran, temmuz ve ağustos aylarında elle hasat edilir.
Çeşit ve anaç seçimi
Eldivan Kirazı yetiştiriciliğinde Ziraat 0900 çeşidi ile Maxima-6 ve Maxima-14 yarı bodur anaçları kullanılır.
Nasıl hasat edilir?
Hasadı, haziran, temmuz ve ağustos aylarında elle toplanarak yapılır.
Üretim dönemi ve muhafaza koşulları nelerdir?
Hasat sonrası taşıma
Kirazlar yapıları nedeniyle çok hassas olduğundan derim ve taşıma işlemleri sırasında çok dikkat edilmelidir. Hasat edilen ürünlerin kısa sürede piyasaya sunulmaları gerekir.
Üretim yeriyle bağı nedir?
Eldivan ilçesinde karasal iklimin egemen olması nedeniyle yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve yağışlıdır. Yıllık ortalama yağış miktarı 400 mm civarındadır. Yıllık ortalama en düşük sıcaklığın 5 °C, en yüksek sıcaklığın ise 18 °C civarında olması ağaçların meyve verimi için gerekli olan soğuklama ihtiyacı (yaklaşık 1000 saat) bakımından oldukça önemlidir.
Yetiştirme topraklarında kalsiyum ve magnezyum içeriği yüksektir. Eldivan ilçesinde kiraz yetiştiriciliğinin yapıldığı topraklar, orta derecede kireç içerdiğinden nötr veya hafif alkali pH’ya sahiptir. Toprak, kumlu killi tın, killi tın ve kil bünyeye sahip olup toprakların %57’si hafif, %29’u orta ve %14’ü ağır bünyelidir. Toprakların çoğunluğunun hafif bünyeli olması, kiraz ağaçlarının köklerinin derinlere inerek taban suyuna erişimine olanak verir ve böylece yazın bitkinin ihtiyaç duyduğu su ihtiyacının bir kısmı karşılanır.
Coğrafi sınırla ün bağı bulunan Eldivan Kirazının tüm üretim aşamaları bu sınırda gerçekleştirilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri nedir?
Eldivan Kirazı ilçede uzun bir geçmişe sahiptir ve tarım ekonomisinde yer alır. Adına türkü yazılan kiraz için 1992 yılından itibaren Eldivan Kiraz Festivali düzenlenir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1550 tescil numaralı Eldivan Kirazı mahreç işareti olarak 4 Mart 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Eldivan Kirazı ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Eldivan Kirazı ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Eldivan Belediyesinin koordinatörlüğünde, Eldivan Belediyesi, Eldivan Ziraat Odası ile Eldivan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden ürün konusunda uzman en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Eldivan Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim mercii; üretimde kullanılan kiraz ve anaç çeşitlerinin uygunluğunu; özellikle hasat ve muhafaza koşulları bakımından üretim metoduna uygunluğu ve Eldivan Kirazı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanım biçiminin uygunluğunu denetler. Gerekli görülmesi halinde ürün, sapsız meyve ağırlığı, pH ve SÇKM gibi ayırt edici özelliklere uygunluk bakımından ilgili kamu laboratuvarlarında veya özel laboratuvarlarda analiz edilebilir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleşmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
