Coğrafi işaretli ürün · Çankırı
Çankırı’nın Çerkeş ilçesinde kurutulmuş yufkalar sıcak suya, ardından tuzlu soğuk suya batırılır. Tepsiye dizilen katlara kıymalı harç eklenip fırında pişirilir; kurutma ve yeniden ıslatma aşamaları ürünü belirginleştirir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çerkeş Su Böreği nedir?
Çerkeş Su Böreği, özel amaçlı buğday unu kullanılarak hazırlanan hamurdan elde edilen yufkaların kurutulduktan sonra önce sıcak suya, sonra Çankırı tuzu eklenen soğuk suya batırılarak şoklanmasının ardından yağlanmış tepsiye dizilmesi ve her üç katta bir kıymalı harç eklendikten sonra fırında pişirilmesiyle hazırlanan bir börektir.
Yufkaların sıcak sudan tuzlu soğuk suya alınması, ardından yağlanıp kıymayla katlanması ürünün hazırlama biçimini belirler. Pişen börek kesilerek sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Haşlama ve soğuk suda şoklama
Kurutulan yufkalar önce tuzlu sıcak suya, sonra Çankırı tuzu eklenen soğuk suya batırılır.
Üç katta bir kıyma
Tepsiye yerleştirilen her yufka yağlanır; her üç katta bir kavrulmuş kıyma serpilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Üretim miktarı ve hamur bileşenleri
Malzeme miktarları 3 kg börek üretimi içindir.
- 10 adet yumurta
Hamurun yoğrulması
Gıda ile temasa uygun derin bir kabın içine 10 adet yumurta kırıldıktan sonra 3–4 dakika karıştırılır. Su, Çankırı’dan temin edilen kaya tuzu, un ilave edilerek hamur yoğrulur. Hamur kulak memesi kıvamına gelinceye kadar yaklaşık 10–15 dakika kadar yoğurma işlemine devam edilir. Yoğurma işlemi tamamlanınca hamur 16 bezeye ayrılır.
Yufkaların açılması, haşlanması ve şoklanması
El yardımı ile yuvarlanan bezeler yapışmaması için tabanına bez örtü serilen tepsiye dizilir. Bezelerin üzeri örtülerek 15 dakika bekletilir. Bu süreden sonra sert bir zemine alınan bezeler oklava yardımı ile açılır. Yaklaşık 50 cm ebadında açılan her yufka bez bir örtü üzerinde 5 dakika kurutulur.
Kurutma işlemi tamamlanan yufkalar üst üste dizilir ardından tek tek gıda ile temasa uygun derin bir tencerede içerisinde kaynatılmış tuzlu suyun içine atılarak 1 dakika boyunca haşlanır. Bu aşamadan sonra yufkalar içinde tuzlu soğuk su bulunan kabın içine atılarak 1 dakika bekletilir. Bu işleme yufkaların şoklaması denir.
Şoklanan yufkaların fazla suyunu almak için yufkalar elle yukarıdan aşağıya doğru çok sıkılmadan sıyrılır.
Bu işlemler her yufka için yapılır.
Kavurma işlemi
Yaklaşık 10 ml kadar ayçiçek yağının içinde iki defa çekilmiş, kavrulmuş yağsız dana kıyma karabiber eklenerek kavrulur.
Tepsiye yerleştirme — 2. aşama
Şoklama işlemi tamamlanan yufkalar zemini ve kenarları tereyağı ile yağlanmış tepsiye sırayla dizilir. Dizme işlemi yapılırken tepsiye dizilen her yufkanın üzerine eritilen tereyağı ve ayçiçek yağı karışımından yaklaşık 14 gr dökülür. Yufka seriminin her üç katında bir kavrulmuş kıyma serpilir.
Fırında pişirme
Önceden ısıtılmış fırında 200 °C’de yaklaşık bir saatte pişirilme işlemi tamamlanır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sunum ve kullanım
Pişirilme işlemi tamamlanan su böreği kesilir ve servis edilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Sicil belgesi, pişmiş Çerkeş Su Böreği için buzdolabında 5–8 °C veya rutubetsiz ortamda 20–22 °C koşullarında 4–5 günlük muhafaza süresi belirtir. Bu ifade sicildeki tanımdır; güncel gıda güvenliği önerisi olarak değerlendirilmez.
Yöresiyle bağı nedir?
Çankırı ili Çerkeş ilçesinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Çerkeş Su Böreğinin coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Çerkeş Su Böreğinin geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Çerkeş Su Böreğinin tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleşir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1396 tescil numaralı Çerkeş Su Böreği mahreç işareti olarak 3 Temmuz 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Çerkeş Su Böreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Çerkeş Su Böreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Çerkeş Belediyesinin koordinasyonunda; Çerkeş Belediyesi, Çerkeş İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden konuda uzman en az 3 temsilcinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir. Denetim mercii, üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğu ve Çerkeş Su Böreği ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gereken tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleşmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
