Coğrafi işaretli ürün · Çanakkale
Çanakkale’nin Biga ilçesine bağlı Işıkeli köyünde sarı nohutlar kavrulup ince öğütülür. Elde edilen toz cezvede sıcak su ve karbonatla pişirilir; kahve benzeri içecek geleneksel olarak şekersiz, yanında kuru üzümle sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Biga Ticaret ve Sanayi Odası
Biga Belediyesi
Işıkeli Nohut Kahvesi nedir?
Işıkeli Nohut Kahvesi, nohutların 200–250 °C sıcaklıkta orta derecede kavrulup 200–300 mikron büyüklüğünde öğütülmesi suretiyle Çanakkale ili Biga ilçesi Işıkeli Köyünde üretilen kahvedir.
Işıkeli Nohut Kahvesinin üretiminde kullanılan nohutlar, coğrafi sınırda da üretilen “sarı nohut” olarak adlandırılan küçük boyutlu nohutlardır (Cicer arietinum).
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Işıkeli Nohut Kahvesinin içeceği, karbonat, beyaz şeker (isteğe bağlı) ve su ile hazırlanır.
Toz kahvenin bileşimi
Pişirilmeden önceki toz haldeki Işıkeli Nohut Kahvesi kuru maddede %5,5 protein ve %8 yağ içerir ancak kafein içermez.
Doku, renk ve tat özellikleri
Işıkeli Nohut Kahvesinin toz formunun C.I.E renk sistemine göre renk değerleri L=47–49; a=7–8; b=18–19’dur.
Biçim ve ölçüler
Sarı nohut olarak adlandırılan nohut, tam yuvarlak olmayıp hibrit çeşitlere nazaran daha küçük boyutta olan ve kuş kafası şeklinde tabir edilen şekle sahip böceklenmeye ve hava şartlarına dayanıklı, 5–7 mm çapındadır.
Nasıl üretilir ve hazırlanır?
Yerel sarı nohudun temini
Işıkeli Nohut Kahvesi üretiminde kullanılan nohutlar, coğrafi sınırdan temin edilir.
Nohutların fırında kavrulması
Sarı nohutlar suyla temizlendikten sonra kuru olarak tepsilere konur ve odun ateşinde ve 200–250 °C sıcaklıktaki fırında orta derecede kavrulur. Kavurma işlemi mevsime ve nohutların rutubetine bağlı olarak 2–4 saatte tamamlanır.
Kavurma sırasında karıştırma ve ince öğütme
Nohutlar kavrulurken yanmamaları için ara sıra yavaş yavaş karıştırılır. Kavrulan nohutlar çekiçli kahve değirmeninde 200–300 mikron büyüklüğünde öğütülür. Hava almayan alüminyum bariyerli ambalajlarda 200 g’lık porsiyonlar halinde ambalajlanarak piyasaya arz edilir.
Bir fincan içecek için kahve ve karbonat
- 10–12 g Işıkeli Nohut Kahvesi
- 1–2 g karbonat
İsteğe bağlı şeker miktarları
Beyaz şeker (isteğe bağlı, az şekerli için 2,0–2,5 g, orta şekerli için 3,0–3,5 g şekerli için 4,5–5,0 g)
Bir fincan için sıcak su
- 70–75 ml sıcak su
Toz kahvenin ambalajlanması
Hava almayan alüminyum bariyerli ambalajlarda 200 gramlık paketler halinde ambalajlanarak piyasaya arz edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Işıkeli Nohut Kahvesinin geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Işıkeli Nohut Kahvesinin paketlenmeye kadar olan üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Sunum ve kullanım
Bir cezvede Işıkeli Nohut Kahvesi, karbonat, beyaz şeker (isteğe bağlı) ve sıcak su iyice karıştırıldıktan sonra yaklaşık 90–95 ℃ sıcaklıkta pişirildikten sonra servisi yapılır. Işıkeli Nohut Kahvesi, geleneksel olarak şekersiz hazırlanır ve kuru üzüm ile birlikte servisi yapılır. Günümüzde ise yaygın olarak lokum veya çikolata ile servis yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Işıkeli Köyünün mutfak kültüründe ve ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1442 tescil numaralı Işıkeli Nohut Kahvesi mahreç işareti olarak 7 Ağustos 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Işıkeli Nohut Kahvesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında Işıkeli Nohut Kahvesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görünecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Biga Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde, Biga Ziraat Odası, Biga Kaymakamlığı ve Biga Belediyesinden konuda uzman birer üyenin katılımıyla en az 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk ile Işıkeli Nohut Kahvesi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
