Coğrafi işaretli ürün · Aydın
Aydın’a özgü, ince dilimli ve saydam görünümlü balkabağı tatlısıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Aydın Kabak Tatlısı nedir?
Aydın Kabak Tatlısı, halk arasında öküz kabağı denilen bol lifli Cucurbita moschata türü balkabağından hazırlanan bir kabak tatlısıdır. İnce dilimleri, saydam görünümü ve kırılmadan diri kalabilen yapısıyla tanımlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Öküz kabağı kullanımı
Tatlıda halk arasında öküz kabağı olarak bilinen, bol lifli Cucurbita moschata türü balkabağı kullanılır. Bu hammadde seçimi, coğrafi sınıra özgü üretim yönteminin temel unsurlarından biridir.
İnce dilim ölçüsü
Temizlenen kabak, 2 veya 4 mm kalınlığında ince dilimlere ayrılır. Yıkama sonrası bekletme, temizleme ve bu dilim kalınlığının sağlanması ustalık becerisi gerektirir.
Saydam ve diri yapı
Pişmiş tatlının görünümü saydamdır ve çatal batırıldığında kırılmadan diri durur. Pişirme sonunda dilimlerin hafif çıtır, dağılmayan, kırılmayan ve esnek olması beklenir.
Nasıl hazırlanır?
Malzemelerin hazırlanması
Sicildeki 6 kişilik tarifte 3 kg bal kabağı, 1,5 kg toz şeker, 1 su bardağı dövülmüş ceviz içi ve tahin yer alır. Balkabağı iyice yıkanır, bir gün bekletilir ve iki veya üç parmak genişliğinde dilimlenir; çekirdekleri, yumuşak lifli dokusu ve dış kabuğu çıkarılır.
İnce dilimleme ve şekerle bekletme
Temizlenen kabak dilimleri 2 veya 4 mm kalınlığında doğranır, kalın tabanlı yayvan bir tencereye alınır ve üzerlerine toz şeker dökülür. Pişirme kabı kapatılarak kabak kokusunu engellemek amacıyla bir gece bekletilir.
Pişirme ve soğutma
İnce dilimler, şekillerini koruyacak biçimde ters düz edilerek veya hafifçe karıştırılarak orta ateşte yumuşayıncaya kadar pişirilir; ardından şerbeti koyulaşıncaya kadar kapak açık tutulur. Dilimler hafif çıtır, esnek ve dağılmadan çatal üzerinde durur hale geldiğinde pişirme bitirilir; sonra ters düz edilerek tepsiye dizilir ve soğumaya bırakılır.
Nasıl sunulur ve satışa hazırlanır?
Soğuk sunum
Aydın Kabak Tatlısı soğuk olarak tüketime sunulur. Yanında tahin ve dövülmüş ceviz içi ile servis edilmesi tavsiye edilir.
Satış ambalajı
Satış için cam kavanoz veya gıda ile temasa uygun teneke ambalaj kullanılır ve ürün 80 °C’de pastörize edilerek ambalajlanır. Üretimden sonra 2 yıl içinde tüketilmesi tavsiye edildiğinden, tavsiye edilen tüketim tarihi ambalaj üzerinde belirtilir.
Muhafaza koşulları nelerdir?
Muhafaza koşulları
Tatlı +2 veya +4 °C arasındaki sıcaklıkta muhafaza edilir. Ambalajlı ürün serin ve rutubetsiz ortamda tutulur; ambalaj açıldıktan sonra buzdolabında +2 veya +4 °C’de muhafaza edilmesi gerektiği ambalajda belirtilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Ün ve üretim yöntemi
Bol lifli balkabağı kullanımı, kabakların yıkandıktan sonra bir gün bekletilmesi, çekirdekli ve lifli iç kısmın dış kabukla birlikte temizlenmesi ile 2 veya 4 mm dilimleme yöntemi ürünün Aydın iliyle ün bağını oluşturur. Bu işlemler coğrafi sınıra özgü üretim metodu olarak ustalık becerisi gerektirir.
Aydın ili sınırındaki üretim
Coğrafi sınır Aydın ilidir ve Aydın Kabak Tatlısının bütün üretim aşamaları bu sınır içinde gerçekleştirilmelidir.
Yöresel sürekliliği nasıldır?
İftar sofralarındaki yeri
Aydın Kabak Tatlısının geçmişi eskiye dayanır ve özellikle ramazan ayında iftar sofralarında yer alır.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil bilgileri
Aydın Kabak Tatlısı, mahreç işareti olarak 17 Ağustos 2021 tarihinde 852 numarayla tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 22 Eylül 2020 tarihinden itibaren korunur. Tescil ettiren Aydın Büyükşehir Belediyesidir.
İşaret kullanımı
Aydın Kabak Tatlısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün veya ambalajının üzerinde yer alır. Ürün veya ambalaj üzerinde kullanılamadığı hallerde ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim yapısı ve ölçütleri
Denetimler, Aydın Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde; Aydın Büyükşehir Belediyesi, Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın Ticaret Odası ile Aydın Lokantacılar Esnaf ve Sanatkârları Odasından konuda uzman en az 3 üyenin katıldığı denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler yılda bir düzenli olarak yapılır; ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet üzerine her zaman denetim gerçekleştirilebilir. Denetimde kullanılan balkabağının Cucurbita moschata türü olup olmadığı gerektiğinde laboratuvarda test edilir; yıkama, temizleme, 2 veya 4 mm dilim kalınlığı, tatlının şeffaf ve diri yapısı, muhafaza ve ambalaj koşulları ile ibare ve amblem kullanımı kontrol edilir.
Dış uzman desteği ve hukuki koruma
Denetim mercii, denetimin yürütülmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.