Coğrafi işaretli ürün · Amasya
Amasya’da ceviz ve haşhaşlı harçla hazırlanan hamur, rulo yapılıp gül biçiminde sarılır ve yeniden açılır. Sacda pişen dairesel ürün kat kat görünür; mayalı ve mayasız seçenekleri ayrı hazırlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Amasya Yağlısı nedir?
Sicil kaydı: “Amasya Yağlısı, ceviz, haşhaş tohumu ve ayçiçek yağlı harcın hamurla katlanıp sacda pişirilmesiyle elde edilen dairesel, kat kat görünümlü hamur işidir. Mayalı ve mayasız üretim seçenekleri bulunur.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ceviz ve haşhaşlı katlar
Sicil kaydı: “Ceviz içi ve ezilmiş haşhaş tohumu harcın ayırt edici bileşenleridir. Hamur rulo yapılıp kendi etrafında gül biçiminde sarılır; yeniden açılması katlı görünümü oluşturur.”
Mayalı ve mayasız seçenekler
Sicil kaydı: “Mayalı reçetede kuru maya kullanılır. Mayasız seçenekte hamura maya yerine ayçiçek yağı katılır; bu yağ, harç ve pişirme yüzeyindeki yağdan ayrı işlem kapsamındadır.”
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Sicil kaydı: mayalı hamur bileşenleri ve reçete ölçeği
Sicilin listesi 2–4 adet hamur içindir.
- 1 kg buğday unu
- 30 g tuz
- 30 g kuru maya
- 650 ml su
Sicil kaydı: ceviz ve haşhaşlı harç bileşenleri
- 150 g ceviz içi
- 150 g haşhaş tohumu
- 200 ml ayçiçek yağı
Sicil kaydı: “Harç listesinde verilen yağ ile yufkaya sürülmesi ayrıca belirtilen yağın aynı mı ayrı mı miktar olduğu resmî teyit bekler.* Bu ifadelerden otomatik toplam yağ miktarı hesaplanmaz.”
* Sicil harç listesinde 200 ml ayçiçek yağı verir; uygulamada yufkalara 200 ml yağ sürülmesi ayrıca belirtilir. İki ifadenin aynı toplam miktarı mı, ayrı miktarları mı anlattığı açıklanmaz. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Sicil kaydı: hamuru yoğurma ve dinlendirme
Sicil kaydı: “Un, kuru maya ve tuz karıştırılır; su yavaşça eklenerek ele yapışmayan yumuşak hamur hazırlanır. Yöntemde hamur 2 bezeye ayrılır; nemli bezle örtülüp 10 dakika dinlendirilir.”
Sicil kaydı: harcı hazırlama ve katlama
Sicil kaydı: “Ceviz, ezilmiş haşhaş tohumu ve ayçiçek yağı homojen harç haline getirilir. Açılan hamurun yağlanması ve harcın boşluk kalmayacak biçimde yayılması sicilde ayrı uygulamalar olarak anlatılır. Hamur rulo yapılır ve kendi etrafında çevrilerek gül şekli verilir.”
Sicil kaydı: son açma ve sacda pişirme
Sicil kaydı: “Gül biçimli bezeler 5 dakika dinlendirilir ve yaklaşık 40 cm çapında açılır. 15 ml ayçiçek yağıyla yağlanmış sac ocakta 200 °C’de yaklaşık 7 dakika pişirilir.”
Sicil kaydı: mayasız hamur seçeneği
Sicil kaydı: “Mayasız üretimde hamura kuru maya yerine 200 ml ayçiçek yağı katılır; diğer üretim aşamaları korunur. Bu miktar, harçta ve sac yağlamasında kullanılan miktarların yerine geçmez.”
Nasıl muhafaza edilir?
Sicildeki dondurucu süresi
Ürün gıda ile temasa uygun ambalajlarda sunulur. Sicil derin dondurucuda 1 ay muhafaza edilebildiğini belirtir; ayrıca bir saklama sıcaklığı verilmez.
Yöresiyle bağı nedir?
Amasya’nın mutfak kültüründe ve özel gün ikramlarında yer alır. Sicil, tüm üretim aşamalarının Amasya ili coğrafi sınırında gerçekleştirilmesini öngörür.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Özel gün ikramı
Düğün, sünnet, bayram ve cenaze gibi özel günlerde ikram edilir. Yerel mutfak kültüründe katlı hamur, ceviz ve haşhaş birlikteliğiyle yer alır; gıda ile temasa uygun ambalajlarda satışa sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1150 tescil numaralı Amasya Yağlısı mahreç işareti olarak 16 Haziran 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Amasya Yağlısı ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Amasya Yağlısı ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliğinin koordinasyonunda ve Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliğinden, Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulundan ve Amasya Turizm Derneğinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen durumlarda ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir. Denetim mercii, aşağıdaki kriterlere bağlı olarak denetim faaliyetlerini gerçekleştirir. Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk.
Amasya Yağlısı ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
