Coğrafi işaretli ürün · Ağrı
Doğubayazıt’ta buğday ve baklagilli aşure, süt ve nişastayla kıvamlandırılıp Ağrı Geven Balıyla tatlandırılır. Kuru meyve, baharat ve kuruyemişler farklı aşamalarda kullanılır; soğuk sunum nar ve Antep fıstığıyla tamamlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Doğubayazıt Aşure Tatlısı nedir?
Sicil kaydı: “Doğubayazıt Aşure Tatlısı, Doğubayazıt mutfağına ait, buğday ve baklagillerle yapılan aşuredir. Ağrı Geven Balı tatlandırıcıdır; süt, nişasta, meyve, baharat ve kuruyemiş içerir.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Sicil kaydı: “Doğubayazıt ilçesinde ürünün geçmişinin Hz.”
Sicil kaydı: “Nuh (A.S.) zamanına dayandığına inanılmasından dolayı halk arasında “Aşure-i Nuh” olarak bilinmektedir.”
Sicil kaydı: “Doğubayazıt’ta özellikle özel günlerde, davetlerde, dini bayramlarda ve ramazan aylarında hazırlanılır ve dağıtılır.”
Ağrı Geven Balı ile tatlandırılan aşure
Sicil kaydı: “Doğubayazıt’ta buğday ve baklagilli aşure, süt ve nişastayla kıvamlandırılıp Ağrı Geven Balıyla tatlandırılır.”
Yapı ve sunum kimliği
Sicil kaydı: “Kuru meyve, baharat ve kuruyemişler farklı aşamalarda kullanılır; soğuk sunum nar ve Antep fıstığıyla tamamlanır.”
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Sicil kaydı: malzemeler ve ölçüler
- 50 g kuru fasulye
- 90 g aşurelik buğday
- 4 adet incir
- 50 g nohut
- 10 g pirinç
- 50 g kuş üzümü
- 40 g kayısı
- 200 ml süt
- 250 g Ağrı Geven Balı
- 40 g fındık içi
- 75 g nişasta
- 40 g badem içi
- 40 g ceviz içi
- 90 g elma
- 5 g tarçın
- 6 g karanfil
- 2 adet kakule
- 100 g nar
- 40 g Antep fıstığı içi
- 1 litre su
Sicil kaydı: haşlama işlemi
Sicil kaydı: “1 litre su ile nohut, buğday, fasulye akşamdan ıslatılıp düşük ateşte 2 saat haşlanır. Ardından farklı bir tencereye alınarak ve içerisine pirinç ilave edilerek 1,5 saat pişirilir. 200 ml süte 75 gram nişasta ilave edilerek karıştırılır. 1 litre su ile beraber tencerede pişirilen bakliyatın içine ilave edilir.*”
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre liste toplam 1 litre su verir; yöntem ıslatma/haşlama için 1 litre, sütlü nişasta eklenirken ayrıca 1 litre belirtir. Listede incir vardır, yöntemde aşaması açıklanmaz; yöntem kara üzüm ekler, listede ayrı kara üzüm yoktur. Bez torbaya bağlanan meyve, kuruyemiş ve baharatların tüketilen ve çıkarılan kısmı açık değildir. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Sicil kaydı: “20 dakika daha pişirildikten sonra içerisine kayısı, kara üzüm, badem, fındık, elma, tarçın, kakule, kuş üzümü, karanfil gıda ile temasa uygun temiz bir bezin içine konularak bağlanır ve tencerenin içerisine atılır. Aynı anda 250 gram Ağrı Geven Balı da tencereye atılır. Yaklaşık 40 dakika boyunca aromasını vermesi için pişirilir.”
Sicil kaydı: “Aşurenin rengi koyulaşınca içine ceviz atılır ve 5 dakika daha pişirilir. Akabinde pişirme işlemi tamamlanır.”
Yöresiyle bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Doğubayazıt Aşure Tatlısının üretim aşamalarının tamamı coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Üzerine nar ve Antep Fıstığı dökülüp soğuk şekilde servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahip olan Doğubayazıt Aşure Tatlısının, Ağrı ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Doğubayazıt Aşure Tatlısının coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Ağrı ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1699 tescil numaralı Doğubayazıt Aşure Tatlısı mahreç işareti olarak 13 Şubat 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Doğubayazıt Aşure Tatlısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Doğubayazıt Aşure Tatlısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Doğubayazıt Aşure Tatlısının yapımında 1050 tescil numaralı Ağrı Geven Balı kullanılır.
şikâyet üzerine ve gerekli görülen hallerde her zaman yapılır. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Doğubayazıt Aşure Tatlısı ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Doğubayazıt Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde; Doğubayazıt Ticaret ve Sanayi Odasından, Doğubayazıt İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Ağrı İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Ağrı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden ve Doğubayazıt Belediyesinden ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla en az 5 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir.
Denetimler, düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
