Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesinde ekşi mayalı hamura Sandıklı Haşhaş Ezmesi ve tahinli harç konularak katlanır. Taş fırında pişen ürünün dışı çıtır, içi yumuşaktır; özellikle Ramazan döneminde hazırlanır.
UNESCO ilişkisiAfyonkarahisar gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesi nedir?
Ürünün kimliği
Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesi; Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesinde ekşi mayalı hamura Sandıklı Haşhaş Ezmesi ve tahinli harç konularak katlanır. Taş fırında pişen ürünün dışı çıtır, içi yumuşaktır; özellikle Ramazan döneminde hazırlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Özellikle ramazan aylarında üretilir.
Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesi Sandıklı ilçesinde köklü bir geçmişe sahiptir.
Hem sıcak hem de soğuk tüketilir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Altın sarısı renkte, dışı çıtır içi kısmı yumuşaktır.
Hammadde ve bileşim
Üretiminde kullanılan Sandıklı Haşhaş Ezmesi yağlı olduğundan, Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesi tel tel ayrılan bir yapıya sahiptir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Haşhaşlı tahinli harç ve ürün ağırlığı
Ağırlığı yaklaşık 500 g’dır.
Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri: Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesi; buğday unu, ekşi maya, tuz ve su ile hazırlanan hamurun açılması; coğrafi işaret olarak 1001 sayı ile tescilli Sandıklı Haşhaş Ezmesi, tahin, ayçiçek yağı ve beyaz şeker ilave edilerek hazırlanan iç harcın koyulup katlanması, açılması ve taş fırında pişirilmesi suretiyle üretilen hamur işidir.
Üretim miktarı
1 adet (500 g) Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesi üretmek için gerekli olan bileşenlere ve üretim aşamalarına aşağıda yer verilmektedir.
Malzemeler ve ölçüler
300–400 g buğday unu – 400–600 ml su – 21–42 g ekşi maya – 4–6 g tuz – 70–80 g Sandıklı Haşhaş Ezmesi – 70–80 g tahin – 50–60 ml ayçiçek yağı – 4–6 g beyaz şeker
İç harcın karıştırılması ve hamurun yoğrulması
İç harç bileşenleri bir kapta karıştırılarak iç harç hazırlanır. Elenen buğday unu içine ekşi maya ve tuz katılıp üzerine yavaş yavaş su eklenerek karıştırılır. Homojen ve yumuşak bir hamur elde edinceye kadar yoğrulur.
Hamurun açılması, katlanması ve dinlendirilmesi
Hazırlanan hamur yaklaşık 400–500 g gelecek şekilde bezelere ayrılır, oklavayla 10 cm genişlik ve 3–4 cm kalınlıkta açılır, hamurun tüm yüzeye homojen bir şekilde iç harç sürülerek 4 parçaya katlanarak oda sıcaklığında yaklaşık 1,5–2 saat dinlenmeye bırakılır. Dinlendirilen hamur 40–50 cm uzunluğunda ve 2–3 cm kalınlığında açılarak odun ateşiyle hazırlanmış taş fırında 8–10 dk pişirilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesi 4 °C sıcaklıkta 2 gün, -18 °C sıcaklıkta hava almayacak şekilde paketlenerek 3 ay muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Sandıklı ilçesinin mutfağı içinde önemli bir yeri vardır. Üretimi, özellikle hamurunun hazırlanma aşaması olmak üzere ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeple Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesinin coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Yöredeki bilinirliği
Sandıklı ilçesinin mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1523 tescil numaralı Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesi mahreç işareti olarak 19 Ocak 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılmadığında, Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Sandıklı Belediyesinin koordinasyonunda; Sandıklı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Sandıklı Belediyesinden ürün konusunda uzman kişilerin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi veya şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Özellikle Sandıklı Haşhaş Ezmesi olmak üzere, üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Afyonkarahisar gastronomi kültürü: Sandıklı Haşhaşlı Tahinli Pidesinde ekşi mayalı hamura haşhaşlı ve tahinli iç sürülür. Katlanıp dinlendirilen hamur yeniden açılarak taş fırında pişirilir. Afyonkarahisar çevresinin haşhaşlı hamur işleri arasında yer alır. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
