Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Afyonkarahisar’ın İscehisar ilçesinde kıymalı köfteler, ısıtılıp yağlanmış ve gıdaya temasa uygun mermer üzerinde pişirilir. İsteğe bağlı et ve sebzeler ayrıca hazırlanır; köfteler ekmek, yoğurt veya diğer eşlikçilerle sıcak sunulur.
UNESCO ilişkisiAfyonkarahisar gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗İscehisar Mermer Kebabı nedir?
İscehisar Mermer Kebabı; Afyonkarahisar’ın İscehisar ilçesinde kıymalı köfteler, ısıtılıp yağlanmış ve gıdaya temasa uygun mermer üzerinde pişirilir. İsteğe bağlı et ve sebzeler ayrıca hazırlanır; köfteler ekmek, yoğurt veya diğer eşlikçilerle sıcak sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ürünün yapısı ve yöresel niteliği
İscehisar Mermer Kebabının; üretildiği İscehisar ilçesi ile bilinirliliği ve ünü bulunur.
Hammadde ve bileşim
İscehisar Mermer Kebabı; dana kıyma ve/veya kuzu kıyma, baharat ve diğer bileşenler kullanılarak köfte şeklinde hazırlanarak pişirilir.
Pişirilmesinde mermer kullanılması ile diğer pişirme tekniklerinden ayrılır.
Mermer kullanılmasının başlıca avantajı; mermerin çabuk ısınıp geç soğuması ile mermerin iç yağı ile yağlanması ve pişirilecek etin kendi yağı ile mermer üzerinde pişirilmesini sağlamasıdır.
Hazırlanmasında kullanılan bileşenler ve üretim metodu bakımından farklılaşan İscehisar Mermer Kebabı üretimi aşamaları ustalık becerisi gerektirir.
Üretim tekniği ve ustalık
Kebabın lezzetli olmasını ve homojen olarak en iyi şekilde pişirilmesini sağlar.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 6 kişilik tarif içindir.
- 1 kg dana kıyma ya da 0,5 kg dana kıyma ve 0,5 kg kuzu kıyma
- 400 g kuru soğan
- 70 g galeta unu ya da ekmek içi
- 50 ml doğal mineralli su ya da 5 g karbonat
- 1 adet yumurta
- 4 diş sarımsak
- 10 g tuz
- 5’er g kırmızıbiber, karabiber, kimyon.
- 150 g iç yağı ve/veya isteğe bağlı 100 ml sıvı yağ (ayçiçeği yağı/zeytinyağı).
- 1 kg sucuk (dilimlenmiş veya boyuna kesilmiş)
- 1 kg tavuk eti (ince şekilde açılmış veya doğranmış tavukgöğsü, kanat, pirzola)
- 1 kg kırmızı et (ince şekilde açılmış veya doğranmış dana ya da kuzu eti)
- 300 g patates kızartması
- 300 g yoğurt
- 250 g kuru soğan, yeşilbiber, domates
- Yarım demet maydanoz
- 10 g tuz
- 5’er g kırmızıbiber, karabiber, kimyon, kekik.
- Pide veya ekmek.
İscehisar Mermer Kebabının Hazırlanması
Köfte için verilen bileşenler verilen sırayla karıştırılarak iyice karışıncaya kadar özenle yoğurulur. Daha sonra üzeri kapatılarak ortalama 1 saat kadar dinlendirilir. Dinlendirilen karışım et elle köfte haline getirilir. İscehisar Mermer Kebabının dengeli ve iyice pişirilebilmesi için sıcak mermer kullanılır. Isıtılan sıcak mermerin üzeri iç yağı ile yağlanır.
Pişirilecek gıdalar mermer üzerine birbirine değmeyecek şekilde sıralanarak iç yağı ile iki tarafı eşit şekilde pişirilir.
Mermer üzerine köfteler, isteğe bağlı sucuk, tavuk eti, kırmızı et, soğan, yeşilbiber, domatesler yerleştirilir. Pişme durumuna göre aralıklarla çevrilir. Bu işlemi kolaylaştırmak için bu gıdalara çöp şişte takılabilir.
Servis özellikleri
Servis tabakları içerisine önce köfteler alınır.
Yöresiyle bağı nedir?
Kullanılan bileşenler ve üretim metodu bakımından farklılaşan İscehisar Mermer Kebabı üretiminde özellikle köfte ve diğer bileşenlerin hazırlanması, sıcak mermerin üzerinde pişirilmesi aşamaları ile ustalık becerisi gerektirir. Üretildiği İscehisar ilçesi ile ün bağı bulunan İscehisar Mermer Kebabının tüm üretim aşamaları coğrafi sınır içerisinde gerçekleştirilmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
İscehisar Mermer Kebabı; İscehisar ilçesinin mutfak kültürünün önemli yemeklerinden birisi olup tarihçesinde özellikle piknik ve misafir ağırlamalarında ikram edildiği bilinir. İstenilen pişme ve kızarma durumuna gelenler servis tabağına alınır. İsteğe bağlı olarak yanında sucuk, tavuk eti, kırmızı et, kuru soğan, yeşilbiber, domates, patates kızartması, yoğurt, maydanoz, tuz, baharat, pide veya ekmek verilebilir.
İscehisar Mermer Kebabının; sıcak olarak servis edilmesi ve tüketilmesi sicilde tavsiye olarak belirtilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1404 tescil numaralı İscehisar Mermer Kebabı mahreç işareti olarak 7 Temmuz 2023 tarihinde tescil edilmiştir. İscehisar Mermer Kebabı ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servis edildiği gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; İscehisar Belediyesinin koordinatörlüğünde; İscehisar Belediyesi ile İscehisar İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak İscehisar Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci; İscehisar Mermer Kebabı coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğunu, üretimde kullanılan bileşenler listesinin uygunluğunu ve “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığını denetler. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Afyonkarahisar gastronomi kültürü: İscehisar Mermer Kebabında köfteler ısıtılıp yağlanan, gıdaya uygun mermer yüzeyinde pişirilir. Adındaki mermer, ürünün kendisi değil pişirme yüzeyidir. Afyonkarahisar çevresinin farklı pişirme yöntemleri arasında değerlendirilir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
