Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Sandıklı’da üretilen, Sarı 98 nohudundan çok aşamalı tavlamayla yapılan çifte kavrulmuş leblebidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Sandıklı Leblebisi nedir?
Sandıklı Leblebisi, Sarı 98 çeşidi nohutların tavlanması, dinlendirilmesi, nemlendirilmesi, yeniden tavlanması ve kabukları çıkarıldıktan sonra tekrar tavlanmasıyla üretilen çifte kavrulmuş leblebidir.
Ürün iri tanelidir; sarı zemin üzerinde siyah benekli bir görünüm taşır, tuzsuzdur ve ağızda kolayca dağılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Sarı 98 çeşidi nohut
Üretimde Sarı 98 çeşidi nohut kullanılır. Bu hammadde, Sandıklı Leblebisinin tanımında yer alan çifte kavrulmuş leblebi niteliğinin temel unsurudur.
İri ve benekli tane görünümü
Sandıklı Leblebisi iri taneli bir yapıdadır. Taneler, sarı üzeri siyah benekli görünümüyle tanımlanır.
Tuzsuz ve kolay dağılan doku
Ürün tuzsuz olarak üretilir. Ağızda kolayca dağılması, sicilde belirtilen duyusal niteliklerindendir.
Bakır ekipmanla tavlama
Tavlama işleminde bakır malzemeden yapılmış ekipmanlar kullanılır. Bu ekipmanlar, ısının eşit dağıtılması amacıyla tercih edilir.
Sicilde tanımlanan özellikler
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
| Enerji ve Besin Ögeleri (100 g için) | Değer |
|---|---|
| Enerji | 350-380 kcal |
| Yağ | 3-5 g |
| Doymuş yağ | 0,2-0,5 g |
| Karbonhidrat | 35-45 g |
| Şekerler | 8-12 g |
| Protein | 15-25 g |
| Lif | 20-25 g |
Üretim aşamaları nelerdir?
Tasnifleme ve ilk tavlama
Leblebi imalathanesine getirilen nohutlar 8 mm, 9 mm ve 10 mm’lik eleklerle elenerek boyutlarına göre tasniflenir. Tasnifleme, tavlama sırasında yanık oluşumunu önlemeye yöneliktir. İlk tavlama, 1200 C sıcaklıkta 20 dakika süreyle uygulanır.
Kendir çuvallarda dinlendirme ve ikinci tavlama
İlk tavlamadan geçen nohutlar kendir çuvallara konularak 1 hafta dinlendirilir. Dinlendirilen nohutlar, 1200 C sıcaklıktaki tavlama makinesinde 15-20 dakika süreyle ikinci kez tavlanır.
Sergide dinlendirme ve nemlendirme
İkinci tavlamanın ardından nohutlar, sergi adı verilen kuru beton zemine serilerek 1 ay dinlendirilir. Sergideki dinlendirme sonunda nohutlar kabuklarının bir kısmını bırakır.
Sergiden kaldırılan nohutlar, kabuk soyma sırasında kırılmalarını önlemek için %10’luk nem içeriği sağlayacak şekilde su verilerek nemlendirilir ve 1 gün dinlendirilir. Nemlendirme sonunda nohutların büyüklüğü yaklaşık 13-14 mm’ye ulaşır. Boyutu değişen nohutlar, yeniden tavlama öncesinde yanmalarını önlemek için tekrar elenir.
Kabuk soyma ve son tavlama
Elenen nohutlar, 1200 C sıcaklıkta 20 dakika süreyle üçüncü kez tavlanırken mafrak denen topuzla vurularak kabuklarından ayrılır. Mafrak, nohutların kırılmaması için yumuşak kavak ağacından yapılır. Mafrakla kabuk soyma işlemi ustalık becerisi gerektirir.
Kabukları çıkarılan nohutlar dördüncü kez tekrar tavlanır. Tavlama işlemlerinde kullanılan ekipman bakır malzemeden yapılır.
Piyasaya arz nasıl yapılır?
Üzerinde sarı benekler oluşan ürün, çifte kavrulmuş leblebi olarak gıda ile temasa uygun ambalajlarda satışa sunulur.
Muhafaza koşulu nedir?
Sandıklı Leblebisi serin ve rutubetsiz ortamda muhafaza edilir.
Sandıklı ile coğrafi bağı nedir?
Sandıklı Leblebisinin coğrafi sınırı Afyonkarahisar ili Sandıklı ilçesidir. Ürünün tüm üretim aşamalarının bu coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
Ürünün geçmişinin eskiye dayanması, Sandıklı ilçesinin mutfak kültürü ve ekonomisindeki yeri ile kabuk soyma aşamasının ustalık gerektirmesi, coğrafi sınırla ün bağını oluşturur.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Sandıklı Leblebisi, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 11 Mart 2021 tarihinden itibaren korunmak üzere 20 Ekim 2022 tarihinde 1242 numarayla tescil edilmiştir. Tescil ettiren kurum Sandıklı Belediyesidir.
Sandıklı Leblebisi ibareli logo ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürün ya da ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda bu logo ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetimler, Sandıklı Belediyesinin koordinasyonunda Sandıklı Belediyesi, Sandıklı Kaymakamlığı, Sandıklı Sebzeciler ve Meyveciler Esnaf Odası ile Sandıklı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden birer temsilcinin katıldığı dört kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.
Denetimler yılda bir kez düzenli olarak; ayrıca şikâyet üzerine veya gerekli görülen hâllerde her zaman yapılır. Denetimde nohut çeşidi ve ekipmanların uygunluğu, üretim metoduna uygunluk, gerekli görülen analizlerle ürün özellikleri ile ürün ibaresi, logo ve mahreç işareti ambleminin doğru kullanımı kontrol edilir.
Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek ve tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.