Coğrafi işaretli ürün · Afyonkarahisar
Afyonkarahisar’da cevizli hamur hurmayı andıran girintili parçalara biçimlendirilir ve fırınlanır. Sıcak tatlının üzerine soğutulmuş şerbet dökülür; adı meyve içeriğinden değil biçiminden gelir ve yörede furma ya da fırma olarak da anılır.
UNESCO ilişkisiAfyonkarahisar gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Afyonkarahisar Hurma Baklavası / Afyon Hurma Baklavası nedir?
Afyonkarahisar Hurma Baklavası / Afyon Hurma Baklavası, Afyonkarahisar mutfağında cevizli hamur parçalarından yapılan fırın tatlısıdır. Şerbetle tatlandırılan ürünün adı hurmayı andıran biçiminden gelir; meyve girdisi değildir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Cevizli hurma biçimi
Ceviz hamurun içine karıştırılır. Bezeler hurma benzeri girinti ve çıkıntılarla biçimlenir; bu yüzey şerbetin içeri ulaşmasını kolaylaştırır. Tarifte hurma meyvesi bulunmaz.
Sıcak gövde ve soğuk şerbet
Fırından çıkan ürün kısa dinlenme sonrasında sıcak haldeyken soğumuş şerbet dökülür. Şerbet çekme, pişirme ve muhafaza ayrı aşamalardır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
On iki kişilik hamur reçetesi
12 kişilik reçetede 650 g un, 250 g tereyağı, 65 ml ayçiçek yağı, 9–10 g kabartma tozu, 50 ml süt, 150 g ceviz, 5–6 ml elma sirkesi ve 100 ml su kullanılır. Şerbet için 700 g şeker, 800 ml su ve yarım limonun suyu verilir.
Yağ hazırlığı ve yoğurma
Ayçiçek yağı orta ateşte beş dakika ısıtılıp on dakika dinlendirilir. Su ve tereyağı katılır. Un, kabartma tozu, süt ve sirkeyle 15–20 dakika yoğrulur. Kıyılmış ceviz eklenip beş dakika daha yoğrulur.
Biçim ve pişirme
Hamur yaklaşık 72 bezeye ayrılır; avuç içinde 6–7 cm uzunluğa getirilir ve hurma gibi girintili çıkıntılı biçim verilir. Yağlı tepside 180°C’de yaklaşık 20 dakika kızarıncaya kadar pişirilir.
Şerbeti kaynatma ve soğutma
Hamur fırına konunca şeker ve su kaynatılır. Kaynama başlangıcında limon suyu eklenir; kısık ateşte on dakika kaynatılır. Şerbet oda sıcaklığında 60 dakika soğutulur.
Şerbetleme ve servis
Fırından çıkan tatlı on dakika dinlendirilir. Sıcak gövdeye soğuk şerbet dökülür; oda sıcaklığında 20 dakika şerbet çekmesi beklendikten sonra servis edilir.
Limonlu şerbetin kaynama aşaması
Şerbet kaynamaya başlayınca limon suyu katılır ve kısık ateşte on dakika daha kaynatılır.
Nasıl muhafaza edilir?
Afyonkarahisar Hurma Baklavası / Afyon Hurma Baklavası oda sıcaklığında 2 gün, 4 °C’de ise 1 hafta muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Geçmişi eskiye dayanan Afyonkarahisar Hurma Baklavası / Afyon Hurma Baklavası üretimi, özellikle şeklinin verilmesi, şerbetinin hazırlanması ve coğrafi sınıra özgü üretim metodu bakımından ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Geçmişi eskiye dayanan Afyonkarahisar Hurma Baklavasının / Afyon Hurma Baklavasının üretimi, özellikle şeklinin verilmesi, şerbetinin hazırlanması ve coğrafi sınıra özgü üretim metodu bakımından ustalık becerisi gerektirir.
Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Afyonkarahisar Hurma Baklavasının / Afyon Hurma Baklavasının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Afyonkarahisar mutfağındaki ürünün biçimlendirilmesi, şerbet hazırlığı ve yerel üretim yöntemi ustalık gerektirir. Coğrafi sınırla ün bağı nedeniyle tüm üretim aşamaları belirtilen yörede gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Şerbeti iyice çekmesi için oda sıcaklığında 20 dakika bekletildikten sonra servisi yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1122 tescil numaralı Afyonkarahisar Hurma Baklavası / Afyon Hurma Baklavası mahreç işareti olarak 23 Mayıs 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Afyonkarahisar Hurma Baklavası / Afyon Hurma Baklavası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılmadığında, Afyonkarahisar Hurma Baklavası / Afyon Hurma Baklavası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
- Afyonkarahisar Hurma Baklavası / Afyon Hurma Baklavası ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Afyonkarahisar Belediyesinin koordinasyonunda; Afyonkarahisar İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası, Afyon Kocatepe Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü, Afyonkarahisar Esnaf ve Sanatkârlar Odası ile Afyonkarahisar Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 5 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır.
Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi veya şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
- Üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Afyonkarahisar gastronomi kültürü: Afyon Hurma Baklavası, cevizli hamura hurmayı andıran bir biçim verilerek hazırlanır. Sıcak tatlıya soğutulmuş şerbet dökülür. Afyonkarahisar’ın şerbetli hamur tatlıları arasında yer alır. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
