Coğrafi işaretli ürün · Çankırı
Çankırı’da yumurta beyazı ve sarısı ayrı çırpılır, unla birleştirilip fırınlanır. Kabaran tatlı dilimlenerek hem gövde hem şerbet ılıkken tatlandırılır; bayram, ramazan ve takım yemeği sofralarında ikram edilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çankırı Yumurta Tatlısı nedir?
Sicil kaydı: “Çankırı Yumurta Tatlısı, Çankırı’da yumurta ve unla hazırlanan şerbetli tatlıdır. Yumurta beyazının çırpılmasıyla oluşan karışım fırınlanır; dilimlenen ürün ılık şerbetle tatlandırılır.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Çırpılmış yumurta yapısı
Sicil kaydı: “Beyazlar koyu kıvama kadar, sarılar ayrı çırpılır. Birleştirilen yumurtalara un eklenir; fırın kapağı pişirme sırasında açılmaz. Bu işlem tatlının kıvamında ustalık gerektirir.”
Ilık şerbetleme
Sicil kaydı: “Tatlının gövdesi ve şerbeti şerbetleme sırasında ılıktır. Reçetede un için kaşık, bardak ve gram karşılıkları çeliştiğinden miktarlar tek standarda dönüştürülmez.”
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Sicil kaydı: yirmi dört kişilik üretim ölçeği
Sicil kaydı: “24 kişilik reçetede 15 taze yumurta ve bir tatlı kaşığı tereyağı yer alır. Un, kaynakta 6 yemek kaşığı, 2 su bardağı veya 200 g biçiminde verilir; eşdeğerlik resmî teyit bekler.* Şerbet için altışar su bardağı şeker ve su, 2 damla limon suyu vardır.”
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre un için 6 yemek kaşığı, 2 su bardağı veya 200 g gösterilir. Belge görüntüsünde de bu farklı ölçü karşılıkları birlikte yazılıdır. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Sicil kaydı: beyaz ve sarıları çırpma
Sicil kaydı: “Beyazlar mikserin düşük ayarında 10–12 dakika koyulaşıncaya kadar çırpılır; kap çevrilince dökülmeyen kıvam hedeflenir. Sarılar ayrı çırpılıp beyazlara katılır. Elenmiş un eklenir ve 1–2 dakika daha çırpılır.”
Sicil kaydı: kap ve fırınlama
Sicil kaydı: “Karışım 27 × 40 cm veya 30 cm çapındaki cam ya da bakır kaba konur. 175°C’de 35 dakika pişirilir; fırın kapağı açılmaz. Biraz bekletilip dilimlenir.”
Sicil kaydı: şerbet ve servis hazırlığı
Sicil kaydı: “Şeker ve su kaynadıktan sonra 5–6 dakika daha kaynatılır. 2 damla limon suyu eklenip ılıtılır. Taze yumurtalar oda sıcaklığında, kaplar kuru kullanılır; karıştırmada tahta kaşık yer alır. Ilık şerbet ılık tatlıya dökülür.”
Sicil kaydı: dilimleme ve şerbet hazırlığı
Sicil kaydı: “Tatlı biraz bekletilir, dilimlenir ve ılıtılmış şerbetle tatlandırılır. Şerbetin şeker ve suyu ayrı kaynatılır.”
Yöresiyle bağı nedir?
Çankırı’nın gastronomi kültüründe özel bir yeri olan yumurta tatlısı yöre ile özdeşleşmiş bir tatlıdır. Çankırı Belediyesinin 70 yaş üzeri kişilerle yaptığı sözel tarih çalışması sırasında yaşlıların anlatımlarında yumurta tatlısının yöreye özgü bir yiyecek olduğu, herkesin bu tatlının kıvamını tutturamadığı ve bunun için ustalık gerektiği ifadeleri yer almaktadır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Bayram, ramazan iftarı, düğün ve özel günlerde ikram edilir. Takım yemeği menüsünün tatlısı olarak yer alır; yöresel hamur işi işletmelerinde siparişle de hazırlanır.
Özel günlerde sunum
Bayramlarda, Ramazan ayında iftar yemeklerinden sonra ve takım yemeği menüsünde yer alır. Düğün ve özel günlerde hazırlanır; yöresel hamur işi işletmelerinde sipariş üzerine de üretilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Sicildeki denetim düzeni
280 tescil numaralı Çankırı Yumurta Tatlısı mahreç işareti olarak 18 Aralık 2017 tarihinde tescil edilmiştir.
Denetim Çankırı Belediyesi Koordinatörlüğünde, Çankırı Belediyesi, Çankırı Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü ve Çankırı Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinden alanında uzman/ürün hakkında bilgi sahibi birer kişi olmak üzere toplam 3 kişiden oluşturulan denetim komisyonu tarafından yürütülecektir. Denetim yılda en az bir kez ve ihtiyaç veya şikayet halinde ise her zaman yapılacaktır.
Denetimlerde üretim metodunda belirtilen malzemelerin kullanılıp kullanılmadığı ve üretim metoduna uyulup uyulmadığı kontrol edilecektir. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim merci hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Ambalaj ve tabela kullanımı
Coğrafi işaret ürün ambalajında veya restoran tabelasında marka ile birlikte kullanılır.
