Coğrafi işaretli ürün · Adıyaman
Adıyaman’da üzüm pekmezi ve buğday nişastasıyla hazırlanır. Tereyağı veya sadeyağla işlenen karışım tane tane bir yapıya getirilir; sıcak ya da ılık sunulup isteğe bağlı kuruyemişle süslenir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Adıyaman Tene Helvası nedir?
Adıyaman Tene Helvası; üzüm pekmezi, su, nişasta ve yağ ile hazırlanan, Adıyaman ilinin yemek kültüründe önemli bir yere sahip olan bir helvadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Adıyaman Tene Helvası; halk arasında “tane helvası ve tene hevlâsı” olarak da adlandırılır.
Adıyaman Tene Helvası günlük öğünlerde tüketiminin yanı sıra özellikle taziye, misafir ağırlama, davet, bayram ve festival gibi özel günlerde de ikram edilir.
Üretim tekniği ve ustalık
Adıyaman Tene Helvası adını, pişirme aşamasında pekmezle nişastanın pelteye dönüştürülüp tane tane bir yapıya gelmesinden almıştır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Adıyaman Tene Helvası için, bu helvanın kıvamında hazırlanması, bu helvaya tadını veren başta üzüm pekmezi ve diğer bileşenlerin dengeli bir şekilde kullanımı, homojen bir şekilde karıştırılması ve pişirme aşamaları ile ustalık becerisi gerekir.
Nasıl hazırlanır?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 6 kişilik tarif içindir.
- 250 ml üzüm pekmezi
- 200 g buğday nişastası
- 200 g tereyağı veya sadeyağ
- 200 ml su
- 100 g ceviz içi, fıstık içi, fındık içi ve / veya 25 g Hindistan cevizi rendesi (isteğe bağlı)
Birinci yöntemde nişasta ve pekmezi karıştırma
Yeteri kadar büyüklükte gıda ile temasa uygun bir kap veya tencere içerisine nişasta, pekmez ve su konulur.
Birinci yöntemde suyunu çekene kadar kavurma
Elde edilen karışım, suyunu çekene kadar sürekli karıştırılarak kısık ateşte özenle kavrulur.
Yağın eklenmesi ve tanelendirme
Suyunu çektikten sonra, tereyağı veya sadeyağ azar azar eklenir ve iyice karıştırılır.
Bu aşamada, tenceredeki helva tekniğine uygun bir şekilde tane tane bir yapı kazanana kadar karıştırılır.
Taneli yapının kontrolü ve ocaktan alma
Helvanın homojen bir şekilde karıştırılması ve pişirme aşamalarında ustalık becerisi önemli bir rol oynar. Helva, istenilen taneli yapısını aldıktan sonra ocaktan alınır.
İkinci yöntemde karışımı sıcak yağa ekleme
Yeteri kadar büyüklükte gıda ile temasa uygun bir kap/tencere içerisine nişasta, pekmez ve su konulur ve iyice karıştırılır. Hazırlanan bu karışım, eritilmiş sıcak yağın üzerine eklenir.
Yağ içinde pişirme ve tanelendirme
Karışım, yağ içerisinde tane tane bir yapı kazanana kadar dikkatlice karıştırılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Adıyaman ilinde uzun bir geçmişe sahip olan, Adıyaman Tene Helvasının; hazırlanması ve pişirilmesi aşamaları ile ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle; üretildiği Adıyaman ili ile ün bağı bulunan Adıyaman Tene Helvasının tüm üretim aşamaları Adıyaman ilinde gerçekleştirilmelidir. Adıyaman Tene Helvasının üretildiği, Adıyaman ili ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Helva sıcak veya ılık sunulur. Üzeri genellikle cevizle süslenir; isteğe bağlı olarak fıstık, fındık veya Hindistan cevizi rendesi de kullanılabilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1853 tescil numaralı Adıyaman Tene Helvası mahreç işareti olarak 5 Mayıs 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Adıyaman Tene Helvası ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servisinin yapıldığı gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası ile Adıyaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Denetim raporları; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası tarafından her yıl düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir: – Adıyaman Tene Helvası üretiminde kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, – Adıyaman Tene Helvası üretim metodunun uygunluğu, – Adıyaman Tene Helvası ibaresi ve mahreç işareti amblemi kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
