Coğrafi işaretli ürün · Adıyaman
Kahta ilçesiyle özdeşleşen, badem içi ve kaşar peyniriyle hazırlanan irmik helvası.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kahta Bademli İrmik Helvası nedir?
Kahta Bademli İrmik Helvası, irmik helvası niteliğinde bir tatlıdır. Üretim yöntemi ve içerisine badem katılmasıyla ünlenen ürün, Kahta ilçesiyle özdeşleşmiştir.
Helvanın ayırt edici bileşiminde badem içi ile kaşar peyniri yer alır. Uygulanan üretim yöntemi, helvanın kendine has sarı rengi, tat ve kokusuyla birlikte ürünün karakteristik niteliğini oluşturur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Badem içi ve kaşar peyniri
Kahta Bademli İrmik Helvasının bileşiminde badem içi ve kaşar peyniri birlikte kullanılır. Sicildeki ortalama bileşen listesi, badem içinin Kahta ilçesinde yetiştirilen bademlerden karşılandığını belirtir.
Sarı renk, tat ve koku
Helvanın kendine has sarı rengi, tat ve kokusu ürünün karakteristik nitelikleri arasındadır. Bu duyusal ve görsel nitelikler, badem içi ve kaşar peynirinin kullanıldığı üretim yöntemiyle birlikte tanımlanır.
Ustalık gerektiren yöntem
Üretimde ustalık becerisi önemli bir yer tutar. Ürün, bileşenleri ve üretim metodu bakımından farklılaşan bir irmik helvası olarak tanımlanır.
Üretim yöntemi nasıldır?
Bileşenler
Sicilde verilen ortalama bileşen listesinde 2 litre su, 1,35 kg beyaz toz şeker ve 1 kg irmik bulunur. Listede ayrıca 800 g kaşar peyniri, 350 g badem içi, 200 g tereyağı ve tercihen zeytinyağı olmak üzere 200 ml sıvı yağ yer alır.
Su, şeker ve irmiğin birleştirilmesi
Su ve beyaz toz şeker kaynatılır; karışım ortalama 100 °C sıcaklığa ulaştıktan sonra irmik ilave edilir. İrmik, su ve şeker birleşerek homojen bir karışım oluşturur.
Pişirme ve kavurma
Homojen irmik karışımı karıştırılarak pişirilir ve kulak memesi kıvamına geldiğinde sıvı yağ eklenir. Sıvı yağ ile yeteri kadar kavrulan helvaya tereyağı katılır ve kavurmaya devam edilir.
Badem, peynir ve tepsi işlemi
İstenilen renk ve kıvama gelen irmik helvasına badem içi ile rendelenmiş kaşar peyniri eklenerek karıştırılır. Karışım, sıvı yağ ile yağlanmış tepsiye aktarılır; üzeri düzleştirilip sıvı yağ sürüldükten sonra soğumaya bırakılır.
Sunum ve servis
Soğumaya bırakılan helva, son aşamada badem içiyle süslenerek servise hazır hâle getirilir. Süsleme, üretim metodunda tanımlanan nihai sunum işlemidir.
Tüketim dönemi
Kahta Bademli İrmik Helvası özellikle kış aylarında tüketilen bir tatlı olarak tanımlanır. Ürünün yaz aylarında da tüketildiği belirtilir.
Kahta ile coğrafi bağı nedir?
Coğrafi sınır, Adıyaman ili Kahta ilçesidir. Ürün, üretim yöntemi ve badem katılmasıyla ünlenerek Kahta ilçesiyle özdeşleşmiştir.
Kahta Bademli İrmik Helvasının üretimi ustalık becerisi gerektirir ve ürün üretildiği bölgeyle bilinir. Mahreç işareti kapsamındaki ürünün tüm üretim aşamalarının belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmesi zorunludur.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescilin kapsamı ve işaretleme
Kahta Bademli İrmik Helvası, 700 numarayla mahreç işareti olarak 24 Mart 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 17 Ocak 2020 tarihinden itibaren korunmak üzere tescil edilmiştir.
Kahta Bademli İrmik Helvası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Bu kullanım ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde mümkün değilse ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulur; ürün adıyla verilen logo ise gıda işletmecilerince isteğe bağlı olarak kullanılabilir.
Denetim mercii ve sıklığı
Denetimler, Kahta Kaymakamlığı ile Kahta İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinatörlüğünde yürütülür. Denetim mercii; Kahta İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Kahta Ziraat Odası ve Kahta Belediyesinden birer üyenin katılımıyla oluşan 3 kişilik yapıdır.
Denetim yılda en az bir kez yapılır; şikâyet üzerine veya gerekli görülen durumlarda ek denetim gerçekleştirilebilir. Denetim raporları, her yıl düzenli olarak Kahta Kaymakamlığı tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Kontrol edilen hususlar
Denetim mercii, coğrafi işaretin kullanım biçimini, bileşen listesini ve üretim metoduna uygunluğu kontrol eder. Tespit edilen uygunsuzluklar ve alınması gereken tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren Kahta Kaymakamlığı, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.