Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’e özgü şerbetli tatlı, ince yufkanın dairesel bülbül yuvası formuyla hazırlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Bülbül Yuvası / Antep Bülbül Yuvası nedir?
Gaziantep Bülbül Yuvası / Antep Bülbül Yuvası, baklavalık yufka, sadeyağ ve 27 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Antep Fıstığı kullanılarak hazırlanan şerbetli bir tatlıdır. Ürün, fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri ve tatlılar grubunda yer alır.
Tatlı, biçimi nedeniyle bülbül yuvası adını alır. Geçmişi eskiye dayanan ürün, Gaziantep mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Dairesel ve büzüşük form
Açılan yufkalar dikdörtgen biçimde kesilerek ince oklavaya sarılır, iki uçtan ortaya doğru itilip sıkıştırılır ve oklavadan çıkarıldıktan sonra uçları birleştirilerek dairesel şekil verilir. Bu biçim, tatlının bülbül yuvasını çağrıştıran adının temelini oluşturur.
Tescilli Antep Fıstığı kullanımı
Tatlı, toz hâline getirilmiş 27 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Antep Fıstığı ile hazırlanır. Bileşen listesinde tatlı için 650 g toz Antep Fıstığı ve 1 kg sadeyağ yer alır.
İnce baklavalık yufka
Hamurdan yaklaşık 250 g’lık parçalar alınır ve buğday nişastası kullanılarak çok ince yufkalar açılır. İnce baklavalık yufka, tatlının temel bileşenlerinden biridir.
Hazırlama süreci nasıl ilerler?
Coğrafi sınırda yürütülen üretim aşamaları arasında taş fırında meşe odunu ateşinde 100–120°C’de pişirme de bulunur.
Hamur ve yufkanın hazırlanması
Baklavalık yufka için 1 kg özel amaçlı buğday unu, 3 adet yumurta, 250 g buğday nişastası, 10 g kaya tuzu ve 200 ml su kullanılır. Un, yumurta, tuz ve su yumuşak bir hamur elde edilinceye kadar yoğrulur; hamurdan alınan yaklaşık 250 g’lık parçalar buğday nişastasıyla çok ince yufkalar hâlinde açılır.
Şerbetin hazırlanması
Şerbet için 300 g şeker, 300 ml su ve 3–5 damla limon suyu kullanılır. Su ve şeker karıştırılarak kaynatılır; kaynama başlayınca 3–5 damla limon suyu eklenir ve şerbet 4 dakika daha kaynatılır.
Yuvanın şekillendirilmesi
Açılan yufkalar 13–15 cm uzunluğunda ve 3–5 cm genişliğinde dikdörtgenler hâlinde kesilir, ardından ince bir oklavaya sarılır. Yufkalar oklavanın iki ucundan ortaya doğru itilerek sıkıştırılır; büzüşen yufkalar şekli bozulmadan çıkarılıp iki ucu birleştirilerek dairesel hâle getirilir.
Yağlama, dinlendirme ve pişirme
Tepsi sadeyağ ile yağlanır; şekillendirilen yufkalar tepsiye dizilir ve üzerleri eritilmiş sadeyağ ile yağlanır.
Servis nasıl tamamlanır?
Şerbetleme ve fıstıkla tamamlama
Pişen tatlı fırından çıkarıldıktan sonra üzerine şerbet dökülür. Tatlı şerbetini çektikten sonra üzerine Antep Fıstığı serpilerek servis edilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Ürünün geçmişinin eskiye dayanması ve Gaziantep mutfak kültüründeki yeri, coğrafi sınırla olan ün bağını oluşturur. Gaziantep Bülbül Yuvası / Antep Bülbül Yuvasının tüm üretim aşamalarının Gaziantep ili sınırları içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
Gaziantep Bülbül Yuvası / Antep Bülbül Yuvası, 1063 numarayla mahreç işareti olarak 6 Nisan 2022 tarihinde tescil edilmiştir ve 25 Mart 2021 tarihinden itibaren korunur. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde Gaziantep Bülbül Yuvası / Antep Bülbül Yuvası ibaresi ile mahreç işareti amblemi yer alır; bunun mümkün olmadığı durumlarda ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulur.
Denetim yapısı ve kapsamı
Denetimler, Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda; Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden konuda uzman birer üyenin katıldığı üç kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa yapılır; gerekli görülmesi veya şikâyet hâlinde her zaman denetim gerçekleştirilebilir. Denetim mercii, bileşenlerin ve miktarların uygunluğunu, üretim metoduna uyumu, ürün ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımını denetler.
Koruma ve uzman desteği
Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.