Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te maş fasulyesi, soğan ve kırmızı biberle çorba hazırlanır. Pirinç, bulgur veya dövme ayrı tahıl seçenekleridir; tarhunlu yağ üstlüğü ve dinlendirme aşaması sunumu tamamlar, isteğe bağlı girdiler ayrı tutulur.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbası nedir?
Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbası, gaziantep’te maş fasulyesi, soğan ve kırmızı biberle çorba hazırlanır. Pirinç, bulgur veya dövme ayrı tahıl seçenekleridir; tarhunlu yağ üstlüğü ve dinlendirme aşaması sunumu tamamlar, isteğe bağlı girdiler ayrı tutulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Maş fasulyesinin hazırlanması
Maş fasulyeleri haşlanırken ayrılan kabuk ve köpükler alınır. Soğan ve kırmızı biberler eklenir; kaynak pirinç, bulgur veya dövme buğday seçeneklerini ayrı verir.
Tarhunlu üstlük ve dinlendirme
Kırmızı pul biber ve tarhun yaprakları ayrı yağlı üstlükte kavrulur. Çorba yaklaşık 15 dakika dinlendirilip sıcak sunulur; biber salçası ve ilave tereyağı veya sadeyağ isteğe bağlıdır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 400 g maş fasulyesi
- 100 g pirinç ve / veya bulgur ya da dövme buğday
- 150 ml ayçiçek yağı ve / veya zeytinyağı
- 1 litre su
- 80 g tereyağı ve / veya sadeyağ (isteğe bağlı)
- 3 adet kuru soğan
- 3 adet taze ve / veya kurutulmuş kırmızı biber
- 3 g tarhun bitkisi (Artemisia dracunculus) yaprağı
- 20 g kırmızı pul biber
- 75 g biber salçası (isteğe bağlı)
- 5 g tuz.
Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbasının Hazırlanması
Fasulyeler uygun büyüklükte bir tencereye konulur. Fasulyelerin üzerine 4–5 cm geçecek şekilde su eklenir. Fasulyelerin kabukları ayrılana kadar özenle haşlanır. Bu sırada üzerinde oluşabilecek köpük ve fasulye kabukları alınır. Diğer taraftan soğanlar genellikle halka şeklinde ve biberler de iri parçalar halinde doğranır. Kuru biber kullanılması durumunda ise el ile biberler ufalanır.
Kaynamakta olan karışımın içine, biber, soğan, salça (isteğe bağlı), pirinç ve / veya bulgur ya da dövme buğday ile tuz ilave edilir. Kısık ateşte yaklaşık 40 dakika kadar pişirilir. Soğanların pişmesi ile çorbanın hazır hale geldiği anlaşılır. Ardından ayrı bir tavada yağ ısıtılır.
Üzerine kırmızı pul biber ve tarhun yaprakları eklenerek yeterince kavrulur. Kızdırılmış haldeki bu karışım çorbanın üzerinde gezdirilir.
Daha sonra çorbanın 15 dakika kadar dinlendirilmesi sağlanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbası; belirtilen coğrafi sınıra özgü üretim metodu ve ün bağı bulunur. Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbasının hazırlanmasında; özellikle fasulyelerin haşlanması aşaması ustalık becerisi gerektirir.
Gaziantep ilinin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan; Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbasının; tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbasının üretildiği coğrafi sınır ile bilinirliliği ve ün bağı bulunur.
Maş çorbası Gaziantep mutfak kültüründe yıllardır tüketilen yemeklerdendir. Yerel bileşen hazırlığı, özellikle fasulyelerin haşlanması ve üretim yöntemi ustalık gerektirir; sicil bu birikimi il ile ün bağı içinde açıklar.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbasının sıcak olarak tüketilmesi ve servis edilmesi geleneksel sunum biçimidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1041 tescil numaralı Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbası mahreç işareti olarak 7 Mart 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbası ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servis edildiği gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Gaziantep’i Geliştirme Vakfı tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim merci, Gaziantep Maş Çorbası / Antep Maş Çorbası coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğunu, ürünün bileşen listesi ile “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığını denetler.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinatörlüğünde; Gaziantep’i Geliştirme Vakfı, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odası Birliği, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Gaziantep Üniversitesinin katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır.
Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Maş Çorbasında maşın kabukları haşlama sırasında ayrılır. Tahıl, soğan ve biber daha sonra katılarak pişirilir. Maşın çorbalık hazırlanması, Gaziantep’in bakliyat işleme kültüründeki ayrı bir yöntemdir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
